Sáng ngày 8/5, tại Hòa Lạc, Diễn đàn “Đổi mới sáng tạo Việt Nam – Hoa Kỳ phát triển năng lượng tiên tiến phục vụ các ngành công nghệ chiến lược” đã diễn ra, mở ra những triển vọng đột phá về hạ tầng năng lượng, đặc biệt là điện hạt nhân, nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam bước vào kỷ nguyên tăng trưởng mới…
Phát biểu khai mạc diễn đàn, ông Võ Xuân Hoài, Phó Giám đốc
Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), khẳng định: “Để phát triển các loại
hình công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thì năng lượng, đặc biệt
là năng lượng tiên tiến, là điều kiện tiên quyết.”
Theo ông Hoài, với mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số từ
năm 2026, ngành năng lượng Việt Nam đang đứng trước áp lực phải “đi trước một
bước”. Các tính toán cho thấy mức độ tiêu thụ năng lượng của Việt Nam sẽ tăng vọt,
đòi hỏi sự sẵn sàng không chỉ về số lượng mà còn về chất lượng và độ tin cậy của
hệ thống truyền tải. Đây chính là lý do Chính phủ đã ban hành nhiều cơ chế,
chính sách thúc đẩy các ngành công nghệ chiến lược, trọng tâm là hợp tác quốc tế
để hiện thực hóa các giải pháp năng lượng mới.
Đại sứ Phạm Quang Vinh, nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao,
nguyên Đại sứ Việt Nam tại Hoa Kỳ, nhận định rằng trong khuôn khổ Đối tác Chiến
lược Toàn diện giữa Việt Nam – Hoa Kỳ, khoa học công nghệ và năng lượng đã trở
thành những trụ cột quan trọng nhất. Trong đó, ba yếu tố cốt lõi của năng lượng
trong giai đoạn mới là “vừa đủ, vừa ổn định và vừa đáng tin cậy”.
“Thế mạnh của Hoa Kỳ về năng lượng là rất lớn, bao gồm cả
truyền thống (LNG, dầu khí) và tiên tiến (tái tạo, hạt nhân). Việc tháo gỡ các
rào cản về xuất khẩu công nghệ tiên tiến đang được Chính phủ hai nước bàn bạc
tích cực, mở ra cơ hội cho Việt Nam tiếp cận những tinh hoa công nghệ hàng đầu
thế giới,” Đại sứ Phạm Quang Vinh chia sẻ.
Ông Steve Green, Tham tán Thương mại Đại sứ quán Hoa Kỳ tại
Việt Nam, cũng nhấn mạnh tới sự chuyển dịch mạnh mẽ này. Ông cho biết sau một
giai đoạn trì hoãn, các quyết định đầu tư vào năng lượng đã quay trở lại với sự
tham gia tích cực của các Bộ, ngành Việt Nam. Phía Hoa Kỳ cam kết hỗ trợ thông
qua mạng lưới chuyên gia, đặc biệt là trong lĩnh vực năng lượng tiên tiến.
Với kinh nghiệm nhiều năm trong ngành năng lượng, ông James
Voss, Phó Chủ tịch Tập đoàn EXCEL Services Corporation (Hoa Kỳ), thẳng thắn chỉ
ra rằng công nghệ rất quan trọng, nhưng tài chính mới là công cụ để triển khai
công nghệ. Theo đó, để giải bài toán nguồn vốn “khủng” cho một dự án, ông James
đề xuất chiến lược huy động vốn dựa trên sự cam kết của các “ông lớn” công nghệ.
“Các công ty tại khu công nghệ cao như Nvidia hay Microsoft
có uy tín rất lớn. Nếu chúng ta có được thỏa thuận cam kết mua điện trong 20
năm từ họ, đó sẽ là các giao dịch có thể vay vốn ngân hàng. Điều này cho phép
huy động nguồn vốn khổng lồ từ thị trường quốc tế mà không cần phụ thuộc vào
ngân sách Chính phủ,” ông James phân tích và cho biết hiện tại, EXCEL đang phối
hợp với các bên liên quan để tìm kiếm khoản tài trợ để xây dựng lộ trình tài
chính và kỹ thuật chi tiết trong vòng một năm tới.
Chia sẻ về những lựa chọn mang tính chiến lược của Việt Nam
trong giai đoạn tới như điện hạt nhân, ông Nguyễn Hoàng Linh, Cục trưởng Cục An
toàn bức xạ và hạt nhân, Bộ Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh việc bảo đảm an
ninh năng lượng và nhà máy điện hạt nhân an toàn cho Việt Nam là ưu tiên hàng đầu.
Cùng với đó, các cơ quan quản lý, các viện nghiên cứu và các
doanh nghiệp đang từng bước nỗ lực hình thành mạng lưới chuyên gia và hệ sinh
thái năng lượng tiên tiến tại Việt Nam. Trong đó, công tác đào tạo nguồn nhân lực
chất lượng cao phục vụ vận hành các nhà máy điện hạt nhân và hệ thống năng lượng
thông minh được xác định là nhiệm vụ trọng tâm.
–
