Khu thương mại tự do tầm cỡ quốc gia
Theo định hướng, khu TMTD Đồng Nai có tổng diện tích khoảng 7.475ha với vốn đầu tư 16 tỷ USD, gồm các khu chức năng: sản xuất, logistics, thương mại – dịch vụ tài chính, kinh tế số, công nghệ thông tin và đổi mới sáng tạo. Các khu này được bố trí tại vị trí chiến lược xung quanh sân bay Long Thành.
Với 8 nhóm chính sách và 29 cơ chế đặc thù, khu TMTD Đồng Nai được kỳ vọng trở thành trung tâm công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ tài chính, logistics, đổi mới sáng tạo và thương mại quốc tế.
Cụ thể, khu logistics trong sân bay rộng 257ha, giữ vai trò đầu mối trung chuyển hàng hóa quốc tế, kết nối trực tiếp với hạ tầng hàng không. Khu thương mại – dịch vụ trước sân bay rộng 1.000ha hướng đến trở thành không gian mua sắm, hội nghị, triển lãm, lưu trú cao cấp.
Khu công nghiệp (KCN) Xuân Quế – Sông Nhạn 3.595ha được quy hoạch thành khu nghiên cứu đổi mới sáng tạo, công nghệ thông tin gắn với mô hình TMTD số. KCN Bàu Cạn – Tân Hiệp 2.623ha định hướng phát triển theo mô hình KCN xanh – thông minh – tích hợp, sử dụng năng lượng tái tạo, hệ thống xử lý nước thải và chất thải tiên tiến.
Về cơ chế, khu TMTD Đồng Nai cơ bản thống nhất với chính sách của các khu TMTD trên cả nước do Bộ Tài chính đang xây dựng, tập trung vào ưu đãi thuế, thủ tục hải quan đơn giản, cơ chế “một cửa” và các quy định mở cho đầu tư, thương mại, xuất nhập khẩu.
Việc hình thành khu TMTD gắn với sân bay Long Thành sẽ khai thác tối đa lợi thế cửa ngõ hàng không, kết hợp hệ thống cảng biển và cao tốc để đưa Đồng Nai trở thành trung tâm logistics, thương mại, sản xuất xuất khẩu tầm khu vực.
Tận dụng lợi thế “cửa ngõ” hàng không
Theo TS. Trần Du Lịch, Ủy viên Hội đồng Tư vấn chính sách tiền tệ quốc gia, sau sáp nhập tỉnh Đồng Nai mới hội tụ đủ các yếu tố chiến lược: sân bay, cảng biển, biên giới, tạo nền tảng bứt phá trong logistics, thương mại dịch vụ và hội nhập sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Ông đề xuất, điều chỉnh quy hoạch phù hợp điều kiện mới, ưu tiên các dự án hạ tầng đột phá và xây dựng bộ máy chính quyền phục vụ hiệu quả. Đặc biệt, chuyển từ tư duy “quản lý” sang “phục vụ”, lấy doanh nghiệp và người dân làm trung tâm. Nâng cao chức năng, nhiệm vụ của chính quyền cơ sở sẽ là yếu tố then chốt, quyết định khả năng bứt phá của Đồng Nai trong giai đoạn mới.
Kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn cho rằng, sân bay Long Thành khi hoàn thành sẽ thuộc nhóm cảng hàng không hàng đầu trong khu vực, khu TMTD cần gắn kết chặt với sân bay, đô thị và hạ tầng trọng điểm để hút dòng vốn quốc tế.
Theo ông Sơn, Đồng Nai cần phát triển đồng bộ hạ tầng kết nối biến nơi đây thành cửa ngõ giao thương và trở thành thỏi “nam châm” hút vốn cho cả vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Tại buổi làm việc mới đây, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai Võ Tấn Đức cho biết, tỉnh đã kiến nghị Bộ Tài chính và Thủ tướng Chính phủ cho phép tỉnh thí điểm thành lập mô hình khu TMTD, đồng thời cam kết hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, xã hội và các điều kiện liên quan để dự án sớm được triển khai.
Với vị trí chiến lược, quy mô lớn và cơ chế vượt trội, khu TMTD gắn với sân bay Long Thành được kỳ vọng sẽ trở thành cú hích đưa Đồng Nai bứt phá, trở thành trung tâm giao thương mới của Việt Nam với thế giới.
Huy Hoàng
