Theo phản ánh của bà T.Q., trong quá trình làm lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) để sang tên, bà phát hiện nhiều sai lệch về thông tin thửa đất.
Cụ thể, sổ đỏ đứng tên bà lại là thửa đất do hàng xóm A. sử dụng. Trong khi đó, mảnh đất bà đang sử dụng lại chia thành hai thửa. Một thửa là phần đất có nhà ở nhưng lại đứng tên một người hoàn toàn xa lạ mà bà không biết. Thửa còn lại đang được bà sử dụng để trồng trọt thì đứng tên hàng xóm B.
Do đó, bà Q. muốn làm thủ tục chuyển nhượng và sang tên quyền sử dụng đất đối với thửa đất có nhà ở – vốn đang đứng tên người khác, nhưng gặp khó khăn.
Theo bà Q., khi tìm đến một đơn vị dịch vụ làm thủ tục đất đai, bà được thông báo không thể thực hiện sang tên vì sổ đỏ không đứng tên bà. Đơn vị này gợi ý bà phải tìm được người đang đứng tên trên giấy chứng nhận, bản photocopy giấy chứng nhận của họ rồi làm thủ tục chuyển nhượng.
Tuy nhiên, bà Q. cho rằng, cách xử lý này không hợp lý vì việc cấp sai sổ đỏ không phải do lỗi của bà. Đồng thời, bà cũng không biết người đang đứng tên trên giấy chứng nhận là ai.
Từ đó, bà đặt câu hỏi: Trong trường hợp này, người dân cần làm giấy đề nghị gì, gửi đến cơ quan nào để được giải quyết? Quy trình xử lý ra sao, có phải nộp chi phí hay không và thời gian giải quyết kéo dài bao lâu?
Trả lời về vấn đề trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, việc xác định nguồn gốc và quá trình sử dụng đất để cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (sổ đỏ) bao gồm cấp mới, cấp lại hoặc cấp đổi, thuộc thẩm quyền của cơ quan quản lý đất đai tại địa phương.
Đối với trường hợp cụ thể như phản ánh của bà Q., việc xem xét giải quyết cần căn cứ vào hồ sơ quản lý đất đai tại địa phương và các quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai.
Vì vậy, Bộ Nông nghiệp và Môi trường không có cơ sở để đưa ra kết luận cụ thể cho trường hợp này.
Tuy nhiên, Bộ nêu nguyên tắc chung về cấp sổ đỏ đối với trường hợp thửa đất trên sổ cấp sai đối tượng người sử dụng đất.
Theo điểm d khoản 2 Điều 152 Luật Đất đai 2024, Nhà nước sẽ thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp trong trường hợp giấy chứng nhận được cấp không đúng thẩm quyền, không đúng đối tượng sử dụng đất, không đúng diện tích, không đủ điều kiện được cấp hoặc không đúng mục đích, thời hạn, nguồn gốc sử dụng đất theo quy định pháp luật tại thời điểm cấp.
Khoản 3 Điều 152 của Luật này cũng quy định rõ các trường hợp và trình tự thu hồi sổ đỏ đã cấp sai.
Cụ thể, việc thu hồi có thể được thực hiện trong các trường hợp sau: Tòa án có thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai có bản án, quyết định có hiệu lực thi hành, trong đó có kết luận về việc thu hồi giấy chứng nhận đã cấp; Cơ quan thanh tra có kết luận giấy chứng nhận đã cấp không đúng quy định; Cơ quan có thẩm quyền cấp sổ đỏ phát hiện việc cấp sai và quyết định thu hồi. Hoặc chính người sử dụng đất phát hiện sai sót và gửi kiến nghị bằng văn bản tới cơ quan có thẩm quyền.
Trường hợp người dân phát hiện sổ đỏ cấp sai, họ có quyền gửi văn bản kiến nghị tới cơ quan đã cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để đề nghị kiểm tra, xem xét và xử lý.
Cơ quan có thẩm quyền sau đó sẽ tiến hành kiểm tra, xem xét và quyết định thu hồi giấy chứng nhận đã cấp không đúng quy định của pháp luật về đất đai.
Theo quy định của Luật Đất đai, cơ quan có thẩm quyền thu hồi giấy chứng nhận đã cấp sai cũng là cơ quan đã cấp giấy chứng nhận.
Do đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị bà Q. liên hệ với cơ quan quản lý đất đai tại địa phương nơi có thửa đất để được giải đáp và hướng dẫn thủ tục cụ thể theo quy định pháp luật.
Trúng đấu giá đất, nộp đủ tiền và nhận tài sản theo hợp đồng nhưng khi làm thủ tục cấp sổ đỏ thì phát sinh vi phạm đất đai từ thời chủ cũ. Trường hợp này người mua sau có phải nộp phạt hoặc khắc phục hậu quả để được cấp sổ đỏ?
Bộ Xây dựng trả lời về giấy phép xây dựng với trường hợp hộ dân có nhà nằm trong phạm vi dự án mở đường, sau khi bàn giao một phần diện tích cho dự án thì phần đất còn lại chỉ khoảng 24,9m2 muốn xây dựng nhà 1 trệt 1 lầu để đủ điều kiện sinh hoạt.
Sau khi bị thu hồi toàn bộ đất, gia đình nhiều thế hệ tại địa phương không còn nhà đất để sinh sống và phải đi thuê trọ. Trong quá trình xem xét bố trí tái định cư, hai hộ trong gia đình được xác định là “hộ thiếu”.
