Quyết định làm rõ hình thức bố trí tái định cư theo từng khu vực, đồng thời bổ sung cơ chế hỗ trợ để người dân chủ động ổn định chỗ ở.
Theo quy định mới, hình thức tái định cư được phân định theo khu vực phường và xã; áp dụng đối với hộ gia đình, cá nhân và người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài đang sử dụng đất ở, sở hữu nhà ở hợp pháp và đủ điều kiện được bồi thường theo Luật Đất đai 2024.
Cụ thể, tại các phường, thực hiện bồi thường bằng bố trí bán căn hộ chung cư tái định cư. Nếu người dân có nhu cầu bồi thường bằng đất mà quỹ đất tái định cư trên địa bàn phường đảm bảo quy mô, diện tích tái định cư cho dự án thì UBND phường thực hiện bồi thường giao đất ở theo quy định.
Trường hợp quỹ đất không đủ nhưng người dân vẫn có nhu cầu tái định cư bằng đất tại khu vực khác (các xã), UBND TP sẽ xem xét theo từng dự án cụ thể.
Tại các xã thì thực hiện bồi thường bằng giao đất ở tái định cư. Diện tích đất ở được bồi thường bằng diện tích đất ở bị thu hồi (trường hợp thửa đất thuộc ranh giới thu hồi từ 2 dự án trở lên, diện tích đất tái định cư bằng diện tích đất ở bị thu hồi của các dự án). Diện tích này không nhỏ hơn suất tái định cư tối thiểu và không vượt quá hạn mức giao đất ở mới tại địa phương.
Đáng chú ý trong Quyết định số 40 là quy định xử lý các trường hợp gia đình nhiều thế hệ, nhiều hộ gia đình cùng sinh sống trên một thửa đất.
Nếu đủ điều kiện để tách thành từng hộ gia đình riêng theo quy định về cư trú hoặc có nhiều hộ gia đình có chung quyền sử dụng một thửa đất ở bị thu hồi thì từng hộ gia đình được mua một căn hộ tái định cư hoặc giao một suất đất ở tái định cư.
Trường hợp tổng diện tích căn hộ tái định cư hoặc đất ở tái định cư vượt quá diện tích đất ở bị thu hồi thì được xem xét bán căn hộ có diện tích nhỏ nhất của quỹ nhà tái định cư bố trí cho dự án hoặc bằng hạn mức giao đất ở tối thiểu tại địa phương.
Quy định về suất tái định cư tối thiểu
Liên quan đến tiêu chuẩn tái định cư, quy định mới đưa ra mức cụ thể, với các khu vực, các dự án thực hiện việc bồi thường, bố trí tái định cư bằng đất ở thì diện tích suất tái định cư tối thiểu bằng diện tích đất tối thiểu được phép tách thửa tại địa phương do UBND thành phố quy định.
Với căn hộ chung cư, diện tích tối thiểu là 40m2.
Về chính sách hỗ trợ người dân tự lo tái định cư (thực hiện Điều 23 Nghị định số 88/2024 của Chính phủ), hộ gia đình, cá nhân đủ điều kiện bồi thường đất ở, tái định cư nhưng lựa chọn nhận tiền thay vì nhận nhà hoặc đất, mức hỗ trợ là 10% giá đất bồi thường trên mỗi mét vuông. Diện tích tính hỗ trợ tương ứng diện tích đất bị thu hồi, nhưng không vượt quá hạn mức giao đất tại địa phương.
Nếu người dân sử dụng khoản tiền này để mua nhà tại các dự án phát triển nhà hoặc khu đô thị mới trên địa bàn Hà Nội thì được hỗ trợ một lần lệ phí trước bạ bằng số tiền đã nộp thuế ghi tại hóa đơn của cơ quan thuế.
Bên cạnh các quy định dành cho người dân, thành phố cũng khuyến khích các nhà đầu tư không sử dụng vốn Ngân sách Nhà nước hỗ trợ kinh phí xây dựng nhà ở tái định cư cho các hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất (không được khấu trừ vào tiền sử dụng đất, tiền thuê đất phải nộp).
Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng vừa ký quyết định ban hành hệ số điều chỉnh giá đất (K) làm căn cứ tính tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn thành phố.
Bộ Xây dựng cho biết sẽ tham mưu để Chính phủ ban hành hướng dẫn triển khai việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trong tháng 1/2026.
Luật Đất đai quy định bồi thường thiệt hại về nhà, nhà ở, công trình xây dựng gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất.
