Một công dân phản ánh đã mua 5.200m2 đất nông nghiệp từ năm 1999, có giấy viết tay, giữ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của người bán và sử dụng ổn định, không có tranh chấp.
Tuy nhiên, khi muốn sang tên sổ đỏ để tặng cho con, công dân băn khoăn không biết cần thực hiện những thủ tục gì?

Trả lời vấn đề trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết đây là vụ việc cụ thể, cần đối chiếu hồ sơ và quy định của địa phương để xem xét. Tuy nhiên, pháp luật hiện hành đã có một số nguyên tắc xử lý đối với trường hợp nhận chuyển nhượng đất bằng giấy viết tay.
Theo Nghị định 151/2025 và Nghị định 49/2026 của Chính phủ về thi hành Luật Đất đai, các trường hợp nhận chuyển nhượng đất bằng giấy viết tay trước ngày 1/8/2024 vẫn có cơ sở để xem xét đăng ký biến động, sang tên nếu đáp ứng đủ điều kiện.
Cụ thể, nếu người sử dụng đất nhận chuyển nhượng trước ngày 1/8/2024, thửa đất đã được cấp giấy chứng nhận và bên nhận đang giữ sổ đỏ cùng giấy tờ chuyển nhượng, hồ sơ vẫn có cơ sở để xem xét đăng ký biến động, sang tên.
Về trình tự, thủ tục thực hiện do UBND cấp tỉnh quy định theo quy định tại Điều 15 của Nghị định số 49/2026/NĐ-CP.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị công dân liên hệ với cơ quan có thẩm quyền tại địa phương để được hướng dẫn thực hiện.
|
Đối với việc mua bán đất thông qua “giấy tờ viết tay”, mục XI, nội dung C, Phần V Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định số 151/2025 đã quy định rõ trình tự, thủ tục để đăng ký và cấp sổ đỏ đối với trường hợp đã chuyển quyền sử dụng đất nhưng chưa thực hiện thủ tục chuyển quyền theo quy định. Theo đó, các trường hợp sử dụng đất do nhận chuyển quyền sử dụng đất không đúng quy định nhưng có chữ ký của các bên liên quan mà chưa được cấp giấy chứng nhận thì người đang sử dụng đất thực hiện thủ tục đăng ký đất đai, cấp sổ đỏ lần đầu theo quy định của Luật Đất đai và quy định tại Nghị định này mà không phải làm thủ tục chuyển quyền sử dụng đất gồm: Trường hợp nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất từ trước ngày 1/7/2014 nhưng không có giấy tờ về quyền sử dụng đất hoặc nhận chuyển nhượng trước ngày 1/8/2024 mà có giấy tờ về quyền sử dụng đất theo quy định tại Điều 137 Luật Đất đai. Ngoài ra, trường hợp nhận chuyển nhượng từ người được thừa kế quyền sử dụng đất quy định tại khoản 4 Điều 45 Luật Đất đai cũng được xem xét theo cơ chế này. Đáng chú ý, trong các trường hợp nêu trên, cơ quan tiếp nhận hồ sơ không được yêu cầu người nhận chuyển quyền sử dụng đất nộp hợp đồng, văn bản chuyển quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật trừ một số trường hợp liên quan đến thừa kế. Với những thửa đất đã được cấp sổ đỏ nhưng bên nhận chuyển quyền sử dụng đất chỉ có giấy chứng nhận đã cấp cho thửa đất kèm theo giấy tờ về việc nhận chuyển nhượng hoặc chỉ có hợp đồng, văn bản về chuyển quyền sử dụng đất đã lập theo quy định thì người đang sử dụng đất vẫn có thể thực hiện đăng ký biến động. Trường hợp chỉ có hợp đồng hoặc văn bản về chuyển quyền sử dụng đất đã lập theo quy định nhưng bên chuyển quyền không trao sổ đỏ cho bên nhận chuyển quyền khi làm thủ tục, người dân cần nộp đơn đăng ký biến động đất đai theo Mẫu số 18 ban hành kèm theo Nghị định này và hợp đồng, văn bản về chuyển quyền sử dụng đất đã lập theo quy định kèm theo giấy tờ liên quan như hợp đồng hoặc văn bản chuyển nhượng đã lập. Trường hợp không có hợp đồng thì nộp đơn đăng ký biến động đất đai, tài sản gắn liền với đất theo Mẫu số 18 ban hành kèm theo Nghị định, bản gốc giấy chứng nhận đã cấp, giấy tờ về việc chuyển quyền sử dụng đất có đủ chữ ký của bên chuyển quyền và bên nhận chuyển quyền. Sau khi tiếp nhận hồ sơ, Văn phòng đăng ký đất đai sẽ thực hiện thông báo cho bên chuyển nhượng và UBND cấp xã nơi có đất để niêm yết công khai việc làm thủ tục cấp sổ đỏ. Trường hợp không xác định được địa chỉ bên chuyển nhượng thì cơ quan chức năng sẽ thông báo trên các phương tiện thông tin đại chúng tại địa phương 3 lần và chi phí do người làm thủ tục chi trả. Sau thời hạn 30 ngày kể từ khi thông báo hoặc đăng tin lần đầu nếu không phát sinh tranh chấp thì Văn phòng đăng ký đất đai thực hiện việc cấp sổ đỏ cho người nhận chuyển nhượng. Trường hợp bên chuyển nhượng không nộp lại sổ đỏ đã cấp, cơ quan chức năng sẽ thực hiện thủ tục hủy giấy chứng nhận cũ. Nếu trong thời gian này phát sinh tranh chấp, các bên sẽ được hướng dẫn gửi đơn đến cơ quan có thẩm quyền để giải quyết tranh chấp theo quy định. |

Theo Luật Đất đai 2024, trường hợp người dân làm mất giấy tờ về quyền sử dụng đất, trong khi cơ quan nhà nước cũng không còn lưu hồ sơ vẫn có cơ sở được xem xét cấp sổ đỏ trong một số trường hợp.

Pháp luật đất đai hiện hành đã quy định cụ thể việc cấp sổ đỏ lần đầu cho hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất tại các Điều 137, 138, 139 và 140 của Luật Đất đai.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã trả lời vướng mắc của người dân khi hồ sơ đất đai bị từ chối với lý do sổ đỏ cấp đổi sau ngày 1/7/2004 không thuộc trường hợp được xác định lại diện tích đất ở.




