Mâu thuẫn hàng xóm từ vài centimet ranh đất
Theo trình bày của bà Y. (ngụ tỉnh Đắk Lắk), năm 1993 bà được công ty cấp cho thửa đất tại tỉnh Đắk Lắk. Ranh giới giữa thửa đất của bà Y. với hộ liền kề phía Bắc khi đó được xác định bằng cọc cây cà phê.
Năm 1995, bà Y. xây nhà tạm ở giữa thửa đất. Đến năm 2002, bà được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ), sau đó được cấp đổi vào năm 2015.
Bà Y. cho rằng trong quá trình sử dụng đất, ban đầu giữa gia đình bà và chủ sử dụng liền kề không xảy ra tranh chấp. Tuy nhiên, sau khi thửa đất phía Bắc được chuyển nhượng cho bà T., người này xây nhà và công trình phụ bị cho là lấn sang phần đất của bà Y. theo hình tam giác, với chiều rộng phía trước khoảng 10cm và phía sau 30cm.
Năm 2008, khi bà Y. cải tạo và xây lại nhà, hai bên phát sinh mâu thuẫn về phần ranh giới. Theo bà Y., phía bà T. dựng cọc sắt và lợp tôn trên phần đất bà để trừ lại, khiến nước mưa chảy vào cửa sổ nhà bà.
Tranh chấp được đưa ra hòa giải tại địa phương nhưng không thành, dẫn đến việc bà Y. khởi kiện, yêu cầu Tòa án buộc bà T. tháo dỡ công trình và trả lại diện tích 5,7m2 đất theo kết quả đo đạc.
Về phía bị đơn, bà T. trình bày rằng gia đình bà nhận chuyển nhượng thửa đất liền kề vào năm 2005, khi ranh giới các phía đã có hàng rào và dấu mốc rõ ràng. Bà khẳng định quá trình xây nhà vào năm 2006 hoàn toàn trong phạm vi đất được chuyển nhượng, không lấn chiếm đất của ai.
Bà T. cho rằng chính phía bà Y. mới là người có dấu hiệu xây dựng vượt ranh giới trong lần cải tạo nhà năm 2008, khi đào móng lấn sang đất bà từ 5–7cm. Tuy nhiên, vì tình làng nghĩa xóm nên gia đình bà không tranh chấp.
Theo bà T., đến cuối năm 2023 bà Y. xin xây thêm tường trên phần đất của bà để chắn nước mưa nhưng không được chấp thuận, từ đó phát sinh khiếu kiện.
Diện tích đất thực tế lớn hơn trên sổ đỏ
Tại bản án sơ thẩm ngày 15/5/2025, TAND huyện Cư Kuin (nay là TAND khu vực 5 – Đắk Lắk) không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Y. Tòa xác định chưa đủ căn cứ chứng minh việc bà T. lấn chiếm diện tích đất theo yêu cầu.
Không đồng ý với phán quyết này, bà Y. kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm, đề nghị cấp phúc thẩm xem xét lại vụ án theo hướng chấp nhận yêu cầu khởi kiện.
Tại phiên tòa phúc thẩm, Hội đồng xét xử nhận định ranh giới sử dụng đất giữa gia đình bà Y. và bà T. đã ổn định trong thời gian dài, từ năm 2006 đến năm 2023 mới phát sinh tranh chấp.
Mặc dù bà Y. cho rằng thửa đất của mình có kích thước cụ thể theo sổ đỏ và ranh giới ban đầu được xác định bằng cọc cây cà phê, nhưng trong quá trình giải quyết vụ án, bà không cung cấp được tài liệu hay chứng cứ chứng minh số đo các cạnh thửa đất như trình bày.
Các cơ quan lưu trữ có thẩm quyền cũng xác nhận không có hồ sơ thể hiện kích thước cụ thể của các cạnh thửa đất đang tranh chấp.
Kết quả trích đo hiện trạng cho thấy kích thước thực tế các cạnh đất không trùng khớp với số liệu bà Y. đưa ra. Đáng chú ý, diện tích đất gia đình bà Y. đang sử dụng thực tế là 164,4m2, lớn hơn 14,4m2 so với diện tích 150m2 được cấp trong sổ đỏ. Do đó, tòa án cho rằng việc bà Y. căn cứ vào sổ đỏ để yêu cầu bà T. trả lại 5,7m2 đất là không có cơ sở.
Về ranh giới sử dụng đất, kết quả thẩm định tại chỗ xác định hiện nay ranh giới giữa hai thửa đất là tường gạch và hàng rào cố định do hai bên xây dựng từ nhiều năm trước, không còn tồn tại mốc cọc cây cà phê như bà Y. trình bày. Người chuyển nhượng đất cho gia đình bà T. trước đây cũng xác nhận ranh giới sử dụng đất vẫn giữ nguyên như hiện trạng.
Từ các căn cứ trên, TAND tỉnh Đắk Lắk thống nhất với nhận định của cấp sơ thẩm rằng không đủ cơ sở xác định bà T. lấn chiếm đất của bà Y. Vì vậy, tòa không chấp nhận kháng cáo của bà Y., giữ nguyên bản án sơ thẩm.
Ký hợp đồng đặt cọc mua đất với toan tính phân lô, bán nền nhưng khi không thể tách thửa như dự tính, người mua đã quay sang khởi kiện, đòi lại hàng tỷ đồng tiền cọc.
Sau khi cha mẹ qua đời, ba chị em phát sinh tranh chấp trong việc sử dụng và phân chia căn nhà mặt phố trị giá hàng chục tỷ đồng tại Hà Nội. Không đạt được thỏa thuận, người chị đã khởi kiện đòi chia tài sản chung.
Mâu thuẫn trong gia đình phát sinh khi người chú ruột không đồng ý chia đất thừa kế cho cháu vì cho rằng cháu thiếu trách nhiệm nhang khói ông bà, dù trước đó đã lập biên bản phân chia.
