Tăng tiền đặt cọc, đấu giá lô đất 1 tỷ đặt cọc tối đa 500 triệu
Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP quy định xử lý khó khăn, vướng mắc về đấu giá quyền sử dụng đất trong trường hợp giao đất ở theo quy định của Luật Đất đai.
Nghị quyết có 2 quy định mới đáng chú ý, nhằm siết chặt kỷ luật đấu giá đất và hạn chế tình trạng trả giá cao rồi bỏ cọc.
Nghị quyết quy định cá nhân tham gia đấu giá đất ở phải nộp tiền đặt trước từ 10-50% giá khởi điểm. Trong khi theo quy định trước đây tại Điều 39 Luật Đấu giá tài sản quy định mức tiền đặt trước từ 5-20% giá khởi điểm.
Trao đổi với PV VietNamNet, luật sư Phạm Thanh Tuấn, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội, chuyên gia pháp lý bất động sản đánh giá, việc nâng trần tiền đặt trước tối đa lên 50% buộc người tham gia đấu giá phải cân nhắc nghiêm túc hơn về năng lực tài chính, qua đó hạn chế tình trạng trả giá cao rồi bỏ cọc.
Tuy nhiên, theo ông Tuấn, việc quy định biên độ áp dụng khá rộng nên các địa phương có thể có xu hướng lựa chọn mức cao nhất (50% giá khởi điểm) để “an toàn” nên có thể vô tình tạo thêm rào cản cho người dân.
Vị này cũng lưu ý, quy định này chỉ áp dụng với cá nhân, không áp dụng với doanh nghiệp đấu giá quyền sử dụng đất để thực hiện dự án. Điều này có nghĩa doanh nghiệp vẫn áp dụng mức đặt trước từ 10-20%.
Người tham gia phải cân nhắc kỹ khi bỏ cọc
Nghị quyết cũng đưa ra quy định cụ thể để xử lý vi phạm đối với người trúng đấu giá quyền sử dụng đất trong trường hợp giao đất ở.
Theo Nghị quyết, cá nhân trúng đấu giá đất ở nhưng vi phạm nghĩa vụ nộp tiền trúng đấu giá, dẫn đến hủy kết quả đấu giá, sẽ bị cấm tham gia đấu giá.
Cụ thể, trong vòng 10 ngày kể từ ngày hủy kết quả, cơ quan có thẩm quyền quyết định cấm từ 2-5 năm đối với trường hợp không nộp tiền trúng đấu giá (bỏ cọc); cấm từ 6 tháng đến 3 năm đối với trường hợp nộp không đầy đủ tiền trúng đấu giá.
Trước đây, Luật Đấu giá tài sản (Điều 70) chủ yếu áp dụng chế tài cấm tham gia đấu giá từ 6 tháng đến 5 năm đối với doanh nghiệp bỏ cọc khi tham gia đấu giá quyền sử dụng đất thực hiện dự án đầu tư hoặc quyền khai thác khoáng sản; chưa có quy định cấm đối với cá nhân tham gia đấu giá đất ở.
Theo luật sư Phạm Thanh Tuấn, quy định mới đã khắc phục khoảng trống pháp lý trước đây, đồng thời tăng mạnh tính răn đe đối với hành vi cá nhân trúng đấu giá rồi bỏ cọc.
“Việc có nguy cơ bị cấm tham gia đấu giá trong thời gian dài buộc người tham gia phải cân nhắc kỹ hơn khi bỏ cọc, qua đó góp phần hạn chế đầu cơ, thổi giá và giảm nguy cơ hình thành các cơn “sốt ảo” từ đấu giá đất”, ông Tuấn nói.
|
Trước đó, trong năm 2024, ghi nhận tình trạng đấu giá đất nóng lên tại vùng ven Hà Nội, sau đó lan sang một số tỉnh. Tại phiên đấu giá 19 lô đất ở thôn Lòng Khúc, xã Tiền Yên (huyện Hoài Đức – cũ), lô đất được trả giá cao nhất lên tới hơn 133 triệu đồng/m2, tổng giá trị 15 tỷ đồng, cao hơn 18 lần giá khởi điểm. Nhưng có 8/19 lô đất trúng đấu giá bỏ cọc. Tại huyện Thanh Oai (cũ), phiên đấu giá 68 lô đất ở thôn Thanh Thần, xã Thanh Cao ghi nhận lô đất cao nhất được trả đến 100 triệu đồng/m2, gấp 8 lần so với giá khởi điểm. Trong khi có tới 56/68 thửa đất người trúng đấu giá bỏ cọc. Tương tự, phiên đấu giá tại quận Hà Đông (cũ) hồi tháng 10/2024 cũng có đến 80% lô đất trúng đấu giá bị bỏ cọc. |
Lãnh đạo Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội cho biết, việc công khai người trúng đấu giá đất đã bỏ cọc ở Thanh Oai sẽ được thực hiện sau chỉ đạo của UBND thành phố.
Tình trạng 80% nhà đầu tư bỏ cọc đấu giá ở Thanh Oai (Hà Nội) đã được dự báo trước, cho thấy phần lớn người trúng thuộc nhóm đầu tư, đầu cơ, không có nhu cầu sử dụng thực. Người dân cần cân nhắc kỹ, thận trọng với quyết định mua đất.
Bộ Tư pháp đề xuất người bỏ cọc đấu giá đất sẽ bị cấm tham gia từ 6 tháng đến 5 năm, đồng thời bồi thường toàn bộ thiệt hại phát sinh.
