Đề xuất trên được ông Lê Quang Huy, Phó Tổng Giám đốc CTCP BIC Việt Nam, nêu tại hội thảo “Nhà ở xã hội: Bứt tốc nguồn cung, đảm bảo công bằng thụ hưởng” do Báo Tiền Phong tổ chức hôm nay (12/3).
Theo ông Huy, nếu phát hiện đối tượng không đủ điều kiện, doanh nghiệp phải chấm dứt hợp đồng, thu hồi nhà, xử lý các vấn đề tài chính và làm lại toàn bộ quy trình bán hàng. “Đây là rủi ro rất lớn đối với doanh nghiệp, trong khi lỗi có thể không xuất phát từ phía chúng tôi”, ông Huy nói.
Từ thực tế đó, ông đề xuất việc xét duyệt đối tượng mua nhà ở xã hội nên do cơ quan nhà nước thực hiện ngay từ đầu. Đồng thời, cần xây dựng một cơ sở dữ liệu chung về người đủ điều kiện mua nhà ở xã hội trên hệ thống VNeID. Khi người dân đăng ký mua nhà, doanh nghiệp chỉ cần tra cứu trên hệ thống và ký hợp đồng theo danh sách đã được cơ quan chức năng xác nhận.
Chia sẻ thêm tại hội thảo, Đại tá Nguyễn Tiến Nam, Giám đốc Ban Quản lý dự án 1, Tổng Công ty 319 cũng cho rằng, trong quá trình triển khai dự án nhà ở xã hội, một trong những khó khăn lớn là quy trình tiếp nhận và xét duyệt hồ sơ ở nhiều nơi còn kéo dài làm giảm cơ hội tiếp cận nhà ở của những người có nhu cầu thực sự.
Chưa kể, những vướng mắc trong thủ tục cũng có thể tạo ra kẽ hở để xuất hiện tình trạng môi giới, trung gian trục lợi, gây méo mó chính sách nhà ở xã hội.
Ngoài ra, dữ liệu về các dự án nhà ở xã hội cũng chưa được công khai và kết nối đồng bộ. Người dân gặp khó khăn khi tìm kiếm thông tin về dự án, chủ đầu tư hay điều kiện mua nhà, trong khi các cơ quan tiếp nhận hồ sơ cũng gặp trở ngại trong việc kiểm tra và đối chiếu thông tin.
Từ thực tế này, ông Nam cho rằng thời gian tới cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách theo hướng đơn giản hóa thủ tục, cắt giảm các khâu xác nhận không cần thiết và đẩy mạnh số hóa dữ liệu để giảm gánh nặng cho cả người dân lẫn cơ quan thực hiện.
Cùng với đó, tăng cường minh bạch thông tin về dự án, chủ đầu tư và điều kiện mua nhà, giúp người dân dễ dàng tiếp cận thông tin và hạn chế tình trạng trục lợi chính sách.
Trăn trở giá bán nhà ở xã hội
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Hoàng Hải, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Đầu tư phát triển Hạ tầng Đô thị UDIC, cho hay đơn vị đang triển khai dự án nhà ở xã hội Hạ Đình (Hà Nội), dự kiến hoàn thành trong năm nay. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, doanh nghiệp gặp không ít vướng mắc liên quan đến cơ chế xác định giá bán cũng như việc xử lý phần diện tích thương mại trong dự án.
Theo ông Hải, giá bán căn hộ thương mại trong dự án nhà ở xã hội được tính theo cơ chế khác so với dự án nhà ở thương mại thông thường. Nếu mức giá xác định quá thấp, doanh nghiệp sẽ không đủ nguồn thu để bù đắp chi phí đầu tư. Ngược lại, nếu xác định giá quá cao lại không phù hợp với quy định quản lý và có thể phát sinh rủi ro trong quá trình thẩm định, phê duyệt.
“Do những vướng mắc này nên đến nay dự án vẫn chưa thể xác định xong giá bán để mở bán theo kế hoạch”, ông Hải nói.
Biểu đồ: Hồng Khanh
Thực tế cho thấy từ cuối năm 2024 đến nay, nhiều dự án nhà ở xã hội tại Hà Nội đã được khởi công, tuy nhiên giá bán có xu hướng tăng mạnh.
Đáng chú ý, dự án nhà ở CT3 thuộc khu đô thị mới Kim Chung, xã Thiên Lộc (Hà Nội) mở bán năm 2025 với mức giá khoảng 18,4 triệu đồng/m2 (đã bao gồm VAT và phí bảo trì) – mức giá thấp nhất trong số các dự án nhà ở xã hội đang triển khai tại Hà Nội.
Đại diện Tổng công ty Viglacera – liên danh nhà đầu tư cho biết, lợi thế giúp dự án giữ được mức giá thấp là việc doanh nghiệp chủ động toàn bộ nguồn vật liệu xây dựng. Cùng với đó, doanh nghiệp cũng tiến hành tái cơ cấu hoạt động sản xuất, đồng thời đặt mục tiêu đẩy mạnh tự động hóa và chuyển đổi số nhằm nâng cao hiệu quả và giảm chi phí.
Tuy vậy, bài toán chi phí đầu tư vẫn là vấn đề khiến nhiều doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở xã hội trăn trở.
Ông Nguyễn Thành Trung, Giám đốc Ban Quản lý dự án nhà ở xã hội CT3 Kim Chung, cho rằng, theo quy định hiện hành của Bộ Xây dựng, định mức chi phí xây dựng nhà ở xã hội gần như không khác nhiều so với các dự án chung cư thương mại. Trong khi đó, lợi nhuận của dự án nhà ở xã hội lại bị khống chế theo quy định, khiến biên lợi nhuận của nhà đầu tư khá thấp.
|
Giảm một nửa thời gian làm thủ tục Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết, các dự án nhà ở xã hội sẽ được đưa vào nhóm “luồng xanh” về thủ tục hành chính, cho phép thực hiện song song nhiều quy trình nhằm cắt giảm tối thiểu 50% thời gian giải quyết thủ tục và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Tiến độ triển khai chương trình sẽ được tổng hợp, báo cáo Thủ tướng định kỳ hàng tháng và hằng quý để kịp thời có giải pháp chỉ đạo, điều hành. Điều này nhằm phục vụ mục tiêu thúc đẩy tiến độ chương trình phát triển 1 triệu căn nhà ở xã hội, với mục tiêu hoàn thành vào năm 2028, sớm hơn 2 năm so với kế hoạch ban đầu. |
Với giá bán tạm tính gần 22 triệu đồng/m2, căn hộ tại dự án Chung cư nhà ở xã hội Lý Thường Kiệt đang nhận được sự quan tâm của rất nhiều người tại TPHCM. Nếu chưa nộp đơn đăng ký, người dân vẫn còn cơ hội mua nhà tại đây.
Từ ngày 9/2, thẩm quyền xác nhận điều kiện thu nhập để mua nhà ở xã hội được chuyển từ UBND cấp xã sang Công an cấp xã. Đồng thời, cơ chế hậu kiểm cũng được bổ sung nhằm siết chặt trách nhiệm kê khai và xác minh thông tin của người dân.
Bộ Xây dựng vừa có văn bản gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương để lấy ý kiến về dự thảo Nghị quyết của Chính phủ thí điểm phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp.
