Một công dân phản ánh, gia đình đang sử dụng một thửa đất có nguồn gốc do xí nghiệp thanh lý không đúng thẩm quyền. Thửa đất này được gia đình mua lại từ một người đã được xí nghiệp thanh lý trước đó.
Hiện nay, giấy tờ liên quan đến thửa đất chỉ còn bản photo của bản sao y bản chính giấy tờ mua bán gian nhà (có xác nhận của xí nghiệp) và bản photo phiếu thu tiền. Ngoài ra, gia đình vẫn lưu giữ biên lai thu thuế từ năm 1998.
Tuy nhiên, cơ quan giải quyết hồ sơ không chấp nhận giá trị pháp lý của các giấy tờ này để xác nhận nguồn gốc đất.
Công dân thắc mắc, những giấy tờ nêu trên có đủ giá trị pháp lý để xác nhận nguồn gốc đất hay không? Trường hợp không đủ giá trị để xác nhận nguồn gốc đất, có thể làm thủ tục đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận (sổ đỏ) lần đầu cho thửa đất theo trường hợp không có giấy tờ về quyền sử dụng đất không?
Trả lời vấn đề này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, do nội dung phản ánh là trường hợp cụ thể, thuộc thẩm quyền giải quyết của địa phương và phải căn cứ vào hồ sơ quản lý đất đai thực tế cũng như các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Đất đai đã được ban hành, nên Bộ không có cơ sở để trả lời chi tiết. Tuy nhiên, Bộ đã nêu một số nguyên tắc và quy định pháp luật có liên quan.
Theo đó, Điều 140 Luật Đất đai năm 2024 quy định về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (sổ đỏ) cho hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất có nguồn gốc do được giao không đúng thẩm quyền.
Trình tự, thủ tục thực hiện đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận lần đầu cho hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất được thực hiện theo quy định tại mục II và mục V nội dung C phần V Phụ lục 01 ban hành kèm theo Nghị định số 151/2025/NĐ-CP của Chính phủ.
Trong đó, tại điểm b2 khoản 3 Mục II quy định về các loại giấy tờ làm căn cứ xác định thời điểm sử dụng đất và mục đích sử dụng đất.
Trường hợp các giấy tờ công dân nộp không thuộc quy định tại Điều 140 thì sẽ được xem xét giải quyết theo quy định tại Điều 138 hoặc Điều 139 Luật Đất đai.
Trong số những tài sản, giấy tờ bị nước lũ nhấn chìm hoặc cuốn đi có rất nhiều giấy tờ quan trọng của người dân, trong đó có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ).
Việc người dân mua đất từ nhiều năm trước nhưng chưa được cấp sổ đỏ do bị xác định là đất công, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết pháp luật đã có quy định cụ thể về cấp giấy chứng nhận đối với đất giao không đúng thẩm quyền.
Mua đất do UBND xã bán, có biên bản bàn giao và phiếu thu đầy đủ từ năm 1994 nhưng đến nay người dân vẫn chưa thể làm sổ đỏ để xin phép xây nhà vì bị cho là đất giao trái thẩm quyền, chưa có nhà ở.
