Bộ Xây dựng vừa có văn bản trả lời kiến nghị của cử tri TPHCM do Ủy ban Dân nguyện và Giám sát chuyển đến, liên quan đến nguồn cung vật liệu xây dựng.
Theo phản ánh của cử tri, nguồn cung các loại vật liệu như cát, đá, đất đắp… tại một số tỉnh, thành phố khu vực phía Nam ngày càng khan hiếm, thiếu ổn định, giá tăng cao. Điều này không chỉ làm đội chi phí xây dựng nhà ở, công trình phụ trợ mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của người dân.
Đáng chú ý, nhóm chịu tác động rõ rệt là các hộ dân bị thu hồi đất để triển khai các công trình, dự án trọng điểm.
Trước thực trạng trên, cử tri kiến nghị cơ quan chức năng thực hiện rà soát tổng thể công tác quản lý, khai thác và điều tiết nguồn cung vật liệu xây dựng. Đồng thời, nghiên cứu, đề xuất các giải pháp phù hợp, hài hòa giữa nhu cầu phục vụ các dự án trọng điểm quốc gia với nhu cầu dân sinh, nhằm ổn định thị trường vật liệu xây dựng.
Trả lời kiến nghị, Bộ Xây dựng cho biết đã triển khai nhiều giải pháp trong thời gian qua nhằm kiểm soát tình trạng khan hiếm và tăng giá vật liệu xây dựng.
Cụ thể, Bộ đã tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện số 85 (tháng 6/2025) tăng cường các giải pháp quản lý, bình ổn giá vật liệu xây dựng, đảm bảo tiến độ thi công các công trình trọng điểm quốc gia.
Cùng với đó, Bộ Xây dựng ban hành hàng loạt văn bản chỉ đạo địa phương. Trong đó, văn bản số 5050 (tháng 6/2025) đề nghị UBND các tỉnh, thành phố tập trung triển khai các giải pháp theo Công điện 85; Văn bản số 7335 (tháng 7/2025) yêu cầu rà soát, công bố giá vật liệu xây dựng, đơn giá nhân công, giá ca máy và thiết bị thi công, chỉ số giá xây dựng tại địa phương.
Công điện số 77 (tháng 10/2025) tiếp tục nhấn mạnh việc tăng cường kiểm soát cung – cầu và giá vật liệu xây dựng trên phạm vi cả nước, đồng thời yêu cầu các địa phương công khai, minh bạch thông tin giá.
Theo Bộ Xây dựng, các giải pháp này để khắc phục tình trạng khan hiếm, tăng giá vật liệu ảnh hưởng đến tiến độ thi công các công trình xây dựng, giao thông trên phạm vi cả nước.
Cơ quan này cũng cho biết đã phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường xây dựng và trình Quốc hội ban hành Luật Địa chất và khoáng sản số 54/2024/QH15 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 147/2025/QH15) cùng các nghị định hướng dẫn thi hành. Trong đó có các cơ chế, chính sách theo hướng tháo gỡ vướng mắc, rút ngắn thủ tục cấp phép và nâng công suất khai thác các mỏ khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường.
Đáng chú ý, các quy định cho phép phân cấp mạnh hơn cho địa phương trong việc quy hoạch, cấp phép khai thác khoáng sản, bao gồm cả cát biển sử dụng làm vật liệu xây dựng thông thường và san lấp. Chủ tịch UBND cấp tỉnh cũng được trao quyền cấp phép đối với một số nhóm khoáng sản làm vật liệu xây dựng, giúp ổn định cung ứng vật liệu ra thị trường.
Theo Bộ Xây dựng, việc hoàn thiện thể chế đã góp phần ổn định nguồn cung vật liệu xây dựng và bình ổn giá thị trường phục vụ cho các dự án hạ tầng trọng điểm của quốc gia và địa phương.
Bộ Xây dựng cho biết đang trình Thủ tướng Chính phủ dự thảo Quyết định ban hành Kế hoạch triển khai Chỉ thị số 03 (ngày 3/2/2026) của Ban Bí thư Trung ương Đảng về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác quản lý, phát triển vật liệu xây dựng trong giai đoạn mới.
Một trong những nội dung đáng chú ý là việc xây dựng cơ chế đặc thù bảo đảm vật liệu san lấp cho các công trình hạ tầng trọng điểm.
Bên cạnh đó, kế hoạch cũng đặt mục tiêu đẩy mạnh công tác điều tra cơ bản, điều chỉnh và bổ sung quy hoạch khoáng sản làm vật liệu xây dựng; tăng cường cấp phép thăm dò, khai thác theo quy hoạch nhằm đáp ứng nhu cầu nguyên liệu cho sản xuất.
Ngoài ra còn xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu, thông tin toàn quốc liên thông, đồng bộ, thống nhất về vật liệu xây dựng và khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường (cát, đá, vật liệu san lấp…) nhằm giải quyết căn cơ các khó khăn, vướng mắc về vật liệu xây dựng trong thời gian tới.
Nhiều giải pháp về thuế, giảm lãi suất, đẩy mạnh đầu tư công… được Bộ Xây dựng đề xuất để gỡ khó cho các ngành sản xuất vật liệu xây dựng.
Bộ Xây dựng dự báo, nhu cầu về đất đắp, cát, đá sẽ tăng đột biến do các dự án giao thông trọng điểm được khởi công đồng loạt thời gian qua. Điều này có thể gây khó khăn cho các chủ đầu tư, đơn vị thi công và chính quyền địa phương.
Một người dân tại TPHCM rơi vào cảnh “tiến thoái lưỡng nan” khi căn nhà đã xuống cấp nghiêm trọng nhưng không thể xây mới do vướng quy hoạch, trong khi việc sửa chữa cũng tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.
