Khi hè đến, những bông bằng lăng nở rộ, tô điểm cho cảnh quan sân vườn, đô thị và nông thôn bằng sắc tím, hồng hay trắng dịu dàng nhưng rực rỡ.
Nguồn gốc
Bằng lăng (Lagerstroemia, họ ngũ sắc – Lythraceae) là cây bụi hoặc cây gỗ nhỏ, cao đến 7 m, với thân nhẵn màu xám hoặc xám nâu, các cành nhỏ uốn lượn, đôi khi có cánh mảnh.
Lá của cây thường hình bầu dục, elip hoặc ngược trứng, dài 2,5-7 cm, rộng 1,5-4 cm, phiến lá mỏng, màu xanh mướt, đến mùa thu chuyển sang sắc đỏ tím rực rỡ, tạo nên khung cảnh bắt mắt.
Hoa bằng lăng mọc thành chùm hình chóp ở ngọn cành, mỗi bông có đường kính khoảng 3-4 cm, màu hồng nhạt, tím hoặc trắng, nở rộ từ tháng 6 đến tháng 9, kéo dài cả mùa hè, khiến cây trở thành một trong những loài hoa đặc trưng và dễ nhận biết.
Quả của cây hình bầu dục hoặc gần tròn, chứa hạt có cánh, chín từ tháng 9 đến tháng 12.
Về phân bố, bằng lăng có nguồn gốc chủ yếu từ châu Á, bao gồm các vùng khí hậu nhiệt đới và cận nhiệt đới như Trung Quốc, Ấn Độ, Bangladesh, Campuchia, Myanmar, Nepal và Việt Nam.
Nhờ khả năng sinh trưởng tốt, thích nghi rộng với nhiều loại đất và khí hậu, cùng vẻ đẹp hoa đặc sắc, cây Bằng lăng hiện đã được trồng phổ biến tại nhiều quốc gia khác ở châu Á, châu Mỹ và châu Đại Dương, trở thành loài cây cảnh và cây bóng mát ưa chuộng trên khắp thế giới.
Ý nghĩa phong thủy
Người Trung Quốc gọi cây bằng lăng là cây tử vi, bởi tên gọi này xuất phát từ ngôi sao Tử Vi gần Bắc Cực trong thiên văn học, vốn được coi là biểu tượng của quyền uy tối cao, sự tôn quý và trật tự vũ trụ.
Chính bởi gốc tích này, cây bằng lăng trong văn hóa Á Đông không chỉ đơn thuần là loài cây cảnh, mà còn mang ý nghĩa cát tường, thịnh vượng và phúc lộc dồi dào.
Người xưa thường có câu nói: “Trồng một cây bằng lăng trước cửa, nhà giàu sang, phúc lộc đầy nhà” nhằm nhấn mạnh vai trò của cây trong việc thu hút may mắn và tài vận cho gia chủ.
Trong lịch sử Trung Hoa, bằng lăng còn gắn với hình ảnh quyền quý, thể hiện địa vị cao trong xã hội. Có câu tục ngữ: “Mở cửa trồng bằng lăng, gia đạo thịnh vượng, giàu sang hiển hách”.
Đây là lý giải vì sao loài cây này thường được lựa chọn trồng trong các khu vườn nhà quan, biệt thự sang trọng, công viên hay các khu đô thị hiện đại, vừa tạo cảnh quan đẹp mắt, vừa mang ý nghĩa phong thủy tốt lành.
Ngày nay, bằng lăng còn được sử dụng làm bonsai, cây cảnh nghệ thuật, giúp không gian sống trở nên thanh nhã, sinh động và vẫn giữ nguyên giá trị biểu tượng về quyền uy, thịnh vượng, hòa hợp và phúc lộc.
Chính sự kết hợp giữa vẻ đẹp tự nhiên, khả năng thích nghi và ý nghĩa phong thủy sâu sắc đã khiến bằng lăng trở thành một trong những loài cây được yêu thích và trân trọng nhất trong văn hóa Á Đông.
Cách trồng và chăm sóc
Bằng lăng có nhiều cách nhân giống như gieo hạt, giâm cành, chiết cành và ghép. Trong đó, giâm cành thường được ưa chuộng nhờ tỷ lệ sống cao và cây ra hoa sớm.
Hạt được thu từ tháng 9-11 khi quả chín già, sau đó xử lý khử trùng và kích thích nảy mầm trước khi gieo. Cành giâm có thể là cành non (giâm vào mùa hè để đạt tỉ lệ sống cao) hoặc cành già (giâm vào đầu mùa xuân). Ghép cành giúp tạo ra cây nhiều màu trên cùng một thân, với tỷ lệ thành công lên tới 98%.
Bằng lăng ưa nước và phân bón, vì vậy cần giữ đất luôn ẩm và bón phân hữu cơ kết hợp phân lân-kali vào đầu mùa xuân để hình thành mầm hoa.
Một lượng nhỏ phân đạm có thể được bổ sung vào mùa hè nhằm kéo dài thời gian ra hoa và tăng màu sắc. Cây cần được tỉa cành, loại bỏ cành bệnh hoặc cành khô sau mùa hoa để duy trì sức khỏe và khả năng ra hoa năm sau.
Một số bệnh thường gặp gồm bệnh phấn trắng, bệnh than đen và bệnh đốm nâu. Cây cũng dễ bị các loại sâu hại như rệp, rệp vẩy lông, sâu ăn lá và sâu vàng. Việc phòng trị chủ yếu dựa vào kết hợp cắt tỉa cành, loại bỏ cành bệnh và phun thuốc bảo vệ thực vật đúng hướng dẫn, vừa giúp cây khỏe mạnh, vừa bảo vệ môi trường.
Bằng lăng là cây cảnh lý tưởng cho vườn, công viên, đường phố và bonsai, với lá đổi màu theo mùa tạo điểm nhấn nổi bật. Lá, hoa, thân và rễ của cây còn được dùng trong y học để thanh nhiệt, giải độc, cầm máu và giảm đau. Ngoài ra, bằng lăng giúp hấp thụ bụi, khí độc, giảm tiếng ồn và tỏa hương nhẹ, góp phần cải thiện môi trường sống.
Theo Baidu
