Việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong ngành dược không chỉ khuyến khích đổi mới sáng tạo mà còn đảm bảo các nhà phát minh có thể thu hồi vốn đầu tư và tái đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (RD)…
Tại thị trường Việt Nam, ngành dược có mức tăng trưởng ổn định 6-8% hằng năm (trong đó tăng trưởng trị giá sản xuất trong nước đạt 12-15%/năm), ước tính đạt 8 tỷ USD năm 2025 và nằm trong tốp đầu khu vực về tỷ lệ tăng trưởng. Việt Nam phấn đấu tầm nhìn 2045 ngành dược đóng góp trên 20 tỷ USD cho GDP thì cần những chính sách, cơ chế khuyến khích tăng trưởng.
Tại buổi gặp mặt truyền thông ngày 14/5, bà Nguyễn Thị Thanh Thuỷ, Giám đốc Pharma Group, đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong ngành dược phẩm. Sở hữu trí tuệ không chỉ khuyến khích đổi mới sáng tạo mà còn đảm bảo các nhà phát minh có thể thu hồi vốn đầu tư và tái đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (RD).
Nhằm thực hiện hóa các định hướng tại Nghị quyết 57-NQ/TW13 và Nghị quyết 66-NQ/TW14, Việt Nam cần chú trọng xây dựng môi trường thu hút và duy trì các đầu tư bền vững giúp đáp ứng yêu cầu phát triển và vai trò ngành dược lên tầm cao mới, thúc đẩy tiềm lực đổi mới sáng tạo toàn diện, hỗ trợ nghiên cứu, phát triển các sản phẩm thuốc giá trị cao hài hòa định hướng phát triển ngành của Việt Nam với với các cam kết quốc tế.
Theo bà Thủy, để thực hiện hóa các định hướng phát triển, Việt Nam cần chú trọng xây dựng môi trường thu hút và duy trì các đầu tư bền vững. Điều này bao gồm việc phát triển các chính sách khuyến khích đầu tư với các ưu đãi ở mức cao nhất cho doanh nghiệp, đặc biệt là trong các hoạt động thử nghiệm lâm sàng, chuyển giao công nghệ. Ngoài ra, việc tăng cường bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ thông qua hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cũng là một yếu tố then chốt để bảo vệ những dự án đầu tư phát triển, nghiên cứu có tính rủi ro cao.
Theo các chuyên gia, Việt Nam có rất nhiều tiềm năng và cơ hội để trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo y tế trong khu vực, với các hoạt động kiểm nghiệm, thử nghiệm lâm sàng, RD, chuyển giao kiến thức, công nghệ, từ đó tăng cường khả năng kiến tạo một ngành dược phát triển sôi động dựa trên đổi mới sáng tạo và tạo ra hiệu ứng lan tỏa đến các ngành khác, hoàn thành các mục tiêu kinh tế;
Đồng thời, Việt Nam cần tăng cường bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ cho doanh nghiệp thông qua hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và triển khai hiệu quả quy định tại Luật Sở hữu trí tuệ và quy định về bảo hộ dữ liệu lâm sàng (Regulatory Data Protection);
Bên cạnh đó, nhằm bảo đảm xây dựng hệ thống toàn diện, bao gồm thử nghiệm lâm sàng, chuyển giao công nghệ và các hoạt động đòi hỏi tri thức chuyên môn cao, Việt Nam cần có các cơ chế, chính sách khuyến khích, dựa trên lợi thế hiện có của Việt Nam và nhà đầu tư. Việc triển khai cần tận dụng hành lang pháp lý hiện có cùng với việc tham vấn các bên liên quan là hoạt động mấu chốt để đảm bảo các chính sách khả thi trong thực thi và hấp dẫn, thuận lợi cho nhà đầu tư.
Theo Sách Trắng 2026, Việt Nam đang nỗ lực cải cách tài chính y tế nhằm đảm bảo bền vững tài chính cho hệ thống y tế, đáp ứng các yêu cầu về phòng bệnh và điều trị trong kỷ nguyên mới. Tuy nhiên, để đạt được mức chi y tế từ nguồn chính phủ trong nước (GGHE-D) trên 5% GDP, Việt Nam vẫn còn nhiều dư địa để đầu tư trong y tế. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh dân số già hóa nhanh, tuổi thọ tăng cao nhưng phải chịu trung bình gần 10 năm sống trong bệnh tật. Áp lực này đòi hỏi hệ thống chăm sóc sức khỏe phải được cải thiện, đồng thời giảm tỷ lệ chi tiền túi (OOP) của người dân, hiện đang chiếm 39,1% tổng chi thường xuyên cho y tế.
-Minh Hà
