Không tồn tại một “công thức chuẩn” cho CEO, nhưng doanh nghiệp muốn đi xa phải bắt đầu từ quản trị và cái tâm

Trong khuôn khổ CEO Circle Forum 2026 do CafeBiz (thuộc VCCorp) tổ chức, tọa đàm “Làm chuẩn dưới áp lực tăng trưởng lớn” tiếp tục thu hút sự quan tâm khi đi sâu vào những vấn đề mà doanh nghiệp Việt, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, đang đối mặt trong quá trình mở rộng quy mô.

Dưới góc nhìn của một đơn vị tư vấn đã đồng hành với nhiều tập đoàn lớn trong và ngoài nước, bà Nguyễn Thùy Dương – Chủ tịch EY Consulting Việt Nam cho rằng mỗi doanh nghiệp sẽ có một giai đoạn phát triển khác nhau, và vì vậy, cách tiếp cận “làm chuẩn” cũng không thể áp dụng một khuôn mẫu cứng nhắc cho tất cả.

Theo bà, tư duy quản trị và cách vận hành của một doanh nghiệp ở giai đoạn khởi đầu sẽ rất khác so với những công ty đã đạt đến quy mô lớn hoặc “siêu lớn”. Do đó, việc học hỏi các mô hình quản trị thành công là cần thiết, nhưng không nên kỳ vọng có một công thức chung có thể áp dụng ngay lập tức cho mọi doanh nghiệp.

Chia sẻ từ trải nghiệm cá nhân, bà Nguyễn Thùy Dương cho biết dù không trực tiếp làm doanh nhân mà làm việc trong lĩnh vực tư vấn, bà dành sự tôn trọng lớn cho các CEO khởi nghiệp từ con số 0. Theo bà, phía sau mỗi câu chuyện thành công là rất nhiều giai đoạn khó khăn: thiếu vốn, bế tắc trong vận hành, thậm chí phải quay về nhờ gia đình hỗ trợ.

“Khi nhìn vào hồ sơ của các bạn được đề cử, trong lòng tôi thực sự rất phục. Nếu bây giờ quay lại để tự mình bắt đầu lại từ đầu, có lẽ tôi cũng sẽ có những lúc rơi nước mắt với chính mình, khi gặp những trở ngại tưởng chừng không thể vượt qua, khi thiếu vốn mà không biết chạy ở đâu, có lúc phải quay về nhờ bố mẹ. Người thành công thì nói gì cũng đúng, nhưng người bắt đầu thì khó lắm”, bà nói.

Từ việc theo dõi hành trình của nhiều CEO trẻ, bà cho rằng không có một chuẩn mực duy nhất để trở thành CEO giỏi hay xây dựng doanh nghiệp thành công. Tuy nhiên, điểm chung mà bà nhận thấy ở nhiều thế hệ lãnh đạo, từ các panel trước đến panel hiện tại, là yếu tố “cái tâm”.

Ba chuẩn nền tảng: Minh bạch – Trách nhiệm – Quản trị từ sớm

Dưới góc độ tư vấn, bà Nguyễn Thùy Dương cho rằng vai trò của các công ty tư vấn không phải là nghĩ thay doanh nghiệp, mà là hệ thống hóa những suy nghĩ, định hướng vốn đã có trong đầu các CEO và founder thành cấu trúc rõ ràng, có thể truyền thông nội bộ, thuyết phục cổ đông và tạo niềm tin với khách hàng.

Từ thực tiễn tư vấn cho các doanh nghiệp khởi nghiệp, doanh nghiệp gia đình và doanh nghiệp chuyển giao thế hệ, bà cho rằng có ba chuẩn mực nền tảng mà doanh nghiệp nên tuân thủ ngay từ đầu.

Thứ nhất là tính minh bạch (transparency). Theo bà, khi các bên làm việc với nhau mà thiếu minh bạch, thiếu niềm tin, thì rất khó để trở thành cộng sự lâu dài và cùng nhau phát triển một doanh nghiệp bền vững.

Thứ hai là tính chịu trách nhiệm (accountability). Bà phân biệt rõ accountability vượt lên trên responsibility – không chỉ là hoàn thành phần việc được giao, mà là dám chịu trách nhiệm cuối cùng khi có vấn đề phát sinh, dám đối mặt với hậu quả và không né tránh.

Thứ ba là xây dựng tư duy quản trị từ những ngày đầu. Theo bà, nhiều doanh nghiệp khi còn nhỏ thường vận hành theo mô hình “một người quyết định”, nhưng khi mở cửa cho cổ đông mới hoặc gọi vốn nước ngoài, những hạn chế về quản trị sẽ nhanh chóng bộc lộ. Nếu không thiết lập nguyên tắc và cam kết quản trị từ sớm, doanh nghiệp sẽ rất khó điều chỉnh khi đã lớn.

“Có những thứ có thể làm lại, nhưng có những thứ, đặc biệt là văn hóa doanh nghiệp, khi đã hình thành rồi thì rất khó thay đổi”, bà Nguyễn Thùy Dương nhấn mạnh.