Theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP, hộ và cá nhân kinh doanh khi lựa chọn phương pháp tính thuế trên thu nhập phải áp dụng ổn định tối thiểu hai năm liên tiếp. Trường hợp doanh thu thực tế vượt 3 tỷ đồng mỗi năm, người nộp thuế phải chuyển sang áp dụng phương pháp này từ năm tiếp theo…
Ngày 5/3, Chính phủ ban hành Nghị định số 68/2026/NĐ-CP quy định về chính
sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Nghị định
có hiệu lực thi hành ngay từ ngày ký.
Theo nghị định này, ngưỡng doanh
thu không chịu thuế đối với hộ và cá nhân kinh doanh sẽ được nâng từ 100 triệu
đồng lên 500 triệu đồng mỗi năm.
Theo đó, các hộ và cá nhân có hoạt động sản xuất,
kinh doanh với doanh thu trong năm từ 500 triệu đồng trở xuống sẽ thuộc diện
không chịu thuế. Nghĩa vụ nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân
chỉ phát sinh khi doanh thu vượt mức 500 triệu đồng/năm.
Đối với thuế giá trị gia tăng, cách tính thuế vẫn thực hiện theo phương pháp
trực tiếp trên doanh thu (x) tỷ
lệ phần trăm tương ứng quy định của
Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 và các văn bản hướng dẫn có liên
quan.
Bên cạnh đó, nghị định quy định hai phương pháp
tính thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân kinh doanh, tùy theo quy mô doanh
thu.
Thứ nhất, phương pháp tính thuế theo tỷ
lệ trên doanh thu được áp dụng đối với cá nhân có doanh thu trong năm trên 500
triệu đồng đến 3 tỷ đồng. Theo đó, số thuế phải nộp được xác định bằng doanh
thu (x) mức thuế suất tương
ứng từ 0,5% đến 5%, tuỳ theo từng
ngành nghề theo quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân số
109/2025/QH15.
Thứ hai, phương pháp tính thuế dựa trên
thu nhập tính thuế (x) thuế
suất áp dụng đối với cá nhân có doanh thu trên 3 tỷ đồng mỗi năm. Ngoài ra, cá
nhân có doanh thu từ trên 500 triệu đồng đến 3 tỷ đồng cũng có thể lựa chọn áp
dụng phương pháp này.
Cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng đến 3 tỷ đồng áp dụng thuế suất 15%. Trường hợp doanh thu trên 3 tỷ đồng đến 50 tỷ đồng áp dụng thuế suất 17%, còn doanh thu trên 50 tỷ đồng áp dụng thuế suất 20%.
(Khoản 2 Điều 7 của Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15).
Theo phương pháp này, thu nhập tính thuế được
xác định bằng doanh thu từ việc bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ (-) các chi phí hợp lý liên quan đến hoạt
động sản xuất, kinh doanh trong kỳ tính thuế.
Song song, việc lựa chọn
phương pháp tính thuế phải được duy trì ổn định trong một khoảng thời gian nhất
định.
Theo đó, đối với hộ kinh doanh hoặc cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 3
tỷ đồng hoặc có doanh thu từ trên 500 triệu đồng đến 3 tỷ đồng lựa chọn phương
pháp tính thuế theo thu nhập tính thuế (x) thuế suất thì phương pháp này phải được duy trì ổn định trong
hai năm liên tiếp kể từ năm đầu tiên áp dụng.
Nếu hộ hoặc cá nhân kinh doanh có doanh thu từ
trên 500 triệu đồng đến 3 tỷ đồng đang áp dụng phương pháp tính thuế theo tỷ lệ
trên doanh thu nhưng sau khi kết thúc năm xác định doanh thu thực tế vượt 3 tỷ
đồng thì từ năm tiếp theo phải chuyển sang áp dụng phương pháp tính thuế theo
thu nhập tính thuế (x) thuế
suất theo quy định.
Đối với trường hợp cá nhân có nhiều hoạt động kinh doanh, Nghị định cũng quy
định cụ thể cách xác định nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân.
Trường hợp cá nhân có nhiều ngành
nghề kinh doanh khác nhau với mức thuế suất khác nhau hoặc có nhiều địa điểm
kinh doanh thì được áp dụng mức trừ 500 triệu đồng trước khi xác định số thuế
phải nộp.
Doanh thu của ngành nghề, địa điểm kinh doanh hoặc hợp đồng cho thuê nhà được lựa chọn chưa sử dụng hết 500 triệu đồng, phần còn lại có thể tiếp tục được trừ vào doanh thu của các ngành nghề, địa điểm kinh doanh hoặc các hợp đồng cho thuê khác cho đến khi đạt đủ mức trừ theo quy định.
Nghị định nêu rõ, cá nhân có thể lựa chọn áp dụng
mức trừ này đối với một hoặc một số ngành nghề, địa điểm kinh doanh theo phương
án có lợi nhất. Tuy nhiên, tổng mức trừ tối đa trong một năm không vượt quá 500
triệu đồng đối với toàn bộ doanh thu từ hoạt động kinh doanh.
Đối với cá nhân có nhiều bất động sản cho thuê
tại các địa điểm khác nhau, mức trừ 500 triệu đồng cũng được áp dụng trước khi tính thuế thu nhập cá nhân.
Người cho thuê có thể lựa chọn áp dụng mức trừ đối với một hoặc một số hợp
đồng cho thuê bất động sản, song tổng số tiền được trừ trong năm không vượt quá
500 triệu đồng đối với toàn bộ các hợp đồng cho thuê.
Đối với trường hợp cá nhân có nhiều bất động
sản cho thuê và hợp đồng quy định bên thuê thực hiện khai thay, nộp thay thuế,
việc lựa chọn hợp đồng áp dụng mức trừ phải được thể hiện rõ trong hợp đồng cho
thuê. Nội dung này cần nêu cụ thể trách nhiệm khai thay, nộp thay thuế cũng như
số tiền được trừ khi xác định thuế thu nhập cá nhân.
Nếu hợp đồng cho thuê đã quy định việc khai
thay, nộp thay thuế nhưng chưa sử dụng hết mức trừ 500 triệu đồng, cá nhân vẫn
có thể tiếp tục lựa chọn các hợp đồng cho thuê khác để áp dụng phần mức trừ còn
lại cho đến khi đủ 500 triệu đồng.
-Mai Nhi
