Mới đây, bà Nguyễn Thị Trà My, Tổng Giám đốc Tập đoàn PAN đã chia sẻ câu chuyện về việc PAN hoàn tất chuyển nhượng vốn tại Bibica.
Bà My cho biết, nhiều người nhìn đây như một thương vụ thoái vốn. Nhưng với PAN, đó là một quyết định rất chủ động: thu hẹp những gì không còn là trọng tâm, để tập trung sâu hơn vào những gì mình có thể làm tốt nhất và đi đường dài.
“Làm doanh nghiệp cũng giống như chăm một cái cây. Có lúc phải cắt bớt vài cành, để dinh dưỡng dồn vào thân chính. Bibica là một quyết định như vậy.” – Bà My chia sẻ
PAN chọn dồn lực vào hệ sinh thái nông nghiệp – thực phẩm, nơi PAN có thể tạo ra giá trị xuyên suốt từ đầu vào đến đầu ra. PAN có định hướng rất rõ: tập trung vào những ngành mà Việt Nam có lợi thế tự nhiên, có quy mô thị trường lớn, và còn nhiều dư địa để nâng cấp lên giá trị cao hơn.
Không chỉ làm nông nghiệp, mà là làm nông nghiệp theo cách có thể tạo ra giá trị bền vững hơn – từ giống, canh tác, chế biến đến thương hiệu.
Bà My cho rằng trong ngắn hạn, các chỉ số tài chính có thể thu hẹp lại nhưng PAN không làm chiến lược để giữ một con số đẹp trong một năm. Điều quan trọng hơn là 3 năm, 5 năm sau doanh nghiệp có khỏe hơn không, có hiệu quả hơn không, và có khả năng đi đường dài hơn không.
Bà My lấy ví dụ “Giống như một gia đình bán bớt tài sản không còn phù hợp để tập trung vào việc quan trọng hơn – Nhìn thì có vẻ “bớt đi”, nhưng thực chất là đang mạnh lên.”
Với PAN, đây là một sự chủ động cơ cấu lại để đi dài hơn. PAN chấp nhận việc “hy sinh” một phần tăng trưởng ngắn hạn để đổi lấy một nền tảng tốt hơn, một cấu trúc vốn lành mạnh hơn và khả năng tạo giá trị cao hơn trong tương lai. Điều quyết định không phải là doanh nghiệp lớn đến đâu ở một thời điểm, mà là chất lượng của tăng trưởng đó có bền vững hay không.
Bên cạnh đó, bà My chia sẻ trong phiên thảo luận “Việt Nam trong kỷ nguyên mới” trong sự kiện The Year Ahead – Velocity 2026 do Bloomberg Businessweek Vietnam tổ chức ngày 10/4, việc tập trung vào sản lượng/số lượng của ngành nông nghiệp là câu chuyện đã cũ.
Với áp lực tăng trưởng 2 con số hiện nay, không thể chạy theo số lượng bằng mọi giá nữa, mà phải đi vào chất lượng, công nghệ, thương hiệu và khả năng thích ứng….
Nói cách khác, với cùng một đồng vốn, cùng một hecta đất trồng lúa hay ao nuôi tôm, cùng một chuỗi sản xuất –PAN tạo ra những hạt gạo năng suất, giá trị cao hơn, những con tôm con cá khỏe mạnh, được chế biến sâu, xuất khẩu được sang những thị trường khó tính nhất, mang lại giá trị cao hơn cho đất nước.
Ngay từ những ngày đầu thành lập đến hôm nay,PAN vẫn luôn theo đuổi chiến lược đầu tư vào chất lượng.
Để đạt được điều đó, PAN đầu tư rất bài bản vào R&D. Làm sao phải chủ động tạo ra được những giống tôm, giống lúa gạo chất lượng, có phẩm chất tốt, chống chịu được biến đổi khí hậu, thay vì phải đi mua từ bên ngoài.
Theo bà My, sản phẩm bây giờ không chỉ cần đảm bảo yêu cầu “ăn ngon” mà phải lên một mức cao hơn là chống chịu được với những điều kiện bất thuận như ngập mặn, nắng nóng,… Đó là bước đi bắt buộc. Tiếp theo là phải chủ động được bộ giải pháp.
Trước đây, tư duy thông thường là đi bán hàng, từng cân giống, từng sản phẩm thuốc. Nhưng PAN không chỉ có bộ phận nghiên cứu giống lúa, giống ngô, rau, mà có cả bộ phận nghiên cứu giải pháp, điều đó đồng nghĩa với việc doanh nghiệp cung cấp giải pháp thay vì đi bán các sản phẩm đang có.
PAN trở thành đối tác của nông dân thay vì bán hàng – thu tiền – đi mất mà đồng hành cũng người nông dân để xem họ cần gì. Các giải pháp của chúng tôi cũng tập trung vào 2 yêu cầu quan trọng là giảm phát thải carbon và tăng thu nhập cho người nông dân.
PAN đang hướng tới mục tiêu 100.000ha lúa phát thải thấp vào năm 2027-2028. Con số này tương đương 200.000 tấn carbon, 200.000 tín chỉ. Với đơn giá hiện tại từ 10-20 USD/tín chỉ thì giá trị vào khoảng 300.000 – 400.000 USD. Đây là con số không nhỏ cho nông dân.
Trong 2 năm vừa rồi, dự án lúa gạo giảm phát thải PAN thực hiện ở 6 tỉnh ĐBSCL đã đạt con số 50.000 ha, Tập đoàn đã giảm được 28% chi phí đầu vào cùng với lượng carbon rất lớn.
BÀ My chia sẻ, an ninh lương thực hôm nay không còn là câu chuyện có đủ gạo để ăn, mà là có một hệ thống đủ thông minh, minh bạch và bền vững để nuôi được người nông dân, nuôi được đất và nuôi được tương lai. Nếu người nông dân không có lợi nhuận, thì sẽ không có an ninh lương thực thật sự.
