Dự thảo Nghị định sửa đổi Luật Thuế giá trị gia tăng hướng tới mở cơ chế cho doanh nghiệp được khấu trừ thuế giá trị gia tăng nếu có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt bổ sung sau thời điểm đã điều chỉnh giảm nhằm tăng tính linh hoạt và phù hợp với thực tiễn kế toán…
Liên quan đến Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định
số 181/2025/NĐ-CP ngày 1/7/2025 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số
điều của Luật Thuế giá trị gia tăng (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số
359/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025), nhiều ý kiến vẫn tập trung xoay quanh vấn đề về khấu trừ thuế đối
với hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm, trả góp.
Cụ thể, Điểm g Khoản 2 Điều 26 Nghị định số 181/2025/NĐ-CP nêu rõ, đối với hàng hóa,
dịch vụ mua trả chậm, trả góp có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên, cơ sở kinh
doanh căn cứ vào hợp đồng mua bán bằng văn bản, hóa đơn giá trị gia tăng và
chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu
vào.
Trường hợp chưa có chứng từ thanh toán do chưa đến thời điểm thanh toán theo
hợp đồng hoặc phụ
lục hợp đồng thì cơ sở kinh doanh vẫn
được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào.
Nếu đến hạn thanh toán mà
không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thì cơ sở kinh doanh phải kê khai, điều chỉnh giảm số thuế giá trị
gia tăng đầu vào được khấu trừ đối với phần giá trị hàng hóa, dịch vụ chưa có chứng từ vào kỳ
tính thuế phát sinh nghĩa vụ thanh toán theo hợp đồng, phụ lục hợp đồng.
“Nghị định chưa làm rõ trường hợp sau khi đã điều chỉnh giảm, doanh nghiệp mới phát sinh chứng từ thanh toán qua ngân hàng thì có được kê khai bổ sung hay không”.
(Văn bản nêu ý kiến góp ý của UBND tỉnh Quảng Ngãi và UBND TP. Hà Nội)
Tuy nhiên, Uỷ ban nhân dân tỉnh
Quảng Ngãi và Uỷ ban nhân dân TP
Hà Nội cho rằng, quy định hiện hành tại Nghị định số
181/2025/NĐ-CP chỉ đang dừng ở yêu cầu doanh nghiệp phải điều chỉnh giảm thuế giá
trị gia tăng đầu vào khi đến hạn thanh toán mà không có chứng từ thanh toán
không dùng tiền mặt.
Cùng quan điểm, Uỷ ban nhân dân tỉnh
Đắc Lắk đánh giá quy định trên chưa phù hợp với nguyên tắc kế toán về
chi phí phải trả (tài khoản 335) Thông
tư số 99/2025/TT-BTC ngày 27/10/2025 của Bộ Tài chính.
Theo quy định, tài khoản này phản ánh các khoản phải
trả cho hàng hóa, dịch vụ đã nhận trong kỳ nhưng thực tế chưa chi trả do chưa đủ chứng từ, hồ sơ, tài liệu kế toán được ghi nhận vào chi phí sản xuất, kinh doanh của kỳ báo cáo.
Trước vướng mắc trên, các địa phương đề xuất vẫn cho phép doanh nghiệp được kê khai, bổ sung số thuế giá trị gia tăng đầu vào được khấu trừ vào kỳ tính
thuế phát sinh chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, nếu sau này doanh
nghiệp có đầy đủ chứng từ theo quy định nhằm
bảo đảm quyền lợi của người nộp thuế.
Trong khi đó, Uỷ ban nhân dân
tỉnh Quảng Ninh kiến nghị mở rộng thêm trường hợp doanh nghiệp
được gia hạn thời hạn thanh toán bằng phụ lục hợp đồng khác.
Theo đó, sau khi đã kê khai, điều chỉnh giảm số thuế giá trị gia tăng đầu
vào được khấu trừ, nếu cơ sở được gia hạn thanh toán thì tiếp tục được
kê khai khấu trừ thuế tại kỳ tính thuế phát sinh việc
gia hạn.
Trường hợp hết thời hạn gia hạn mà doanh nghiệp mới có chứng từ thanh
toán không dùng tiền mặt thì được kê
khai khấu trừ tại kỳ phát sinh chứng từ thanh toán.
Tiếp thu các ý kiến trên, Bộ Tài chính cho biết sẽ sửa đổi, bổ sung quy định này theo hướng:
Trường hợp sau khi đã điều chỉnh
giảm, cơ sở kinh doanh có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thì được kê
khai, khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào cho phần giá trị hàng
hóa, dịch vụ có chứng từ thanh toán vào kỳ tính thuế phát sinh chứng từ thanh
toán.
Đồng thời, đối với trường hợp đến thời điểm phát sinh nghĩa vụ thanh toán
theo hợp đồng, phụ lục hợp đồng mà cơ sở kinh doanh có chứng từ thanh toán
không dùng tiền mặt thì được kê khai bổ sung vào kỳ tính thuế có chứng từ thanh
toán, qua đó bảo đảm thống nhất thực hiện và tháo gỡ vướng mắc cho doanh
nghiệp.
-Mai Nhi
