Việc chưa có một hệ thống truy xuất nguồn gốc toàn diện, đồng bộ đã tạo kẽ hở cho một số đối tượng cố tình lợi dụng sử dụng sai mục đích một số hóa chất, tiền chất hoặc lợi dụng, lạm dụng trong sản xuất hàng giả, hàng nhái trong dược phẩm, thuốc chữa bệnh…
Chiều 16/10/2025, Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06) Bộ Công an tổ chức Lễ công bố triển khai thí điểm Giải pháp định danh, truy xuất nguồn gốc hoá chất, tiền chất trên nền tảng VNeID.
Thực hiện Đề án 06 của Chính phủ về phát triển ứng dụng dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia, Bộ Công Thương được giao chủ trì phối hợp Bộ Công an và các bộ, ngành liên quan triển khai định danh điện tử các tổ chức hoạt động về hóa chất.
Trên tinh thần đó, Cục Hóa chất (Bộ Công Thương) đã phối hợp chặt chẽ với C06, cùng các đơn vị liên quan triển khai xây dựng Hệ thống định danh và truy xuất nguồn gốc hóa chất, tiền chất (VNIDCheck).
Ông Vương Thành Chung, Phó Cục trưởng Cục Hóa chất, cho biết đến nay, hơn 13.000 dữ liệu doanh nghiệp trong lĩnh vực hóa chất, tiền chất đã được chuẩn hóa, làm sạch. Hạ tầng kỹ thuật của hệ thống được hoàn thiện, bảo đảm an toàn, an ninh cấp độ 3, kết nối và tích hợp với các cơ sở dữ liệu quốc gia có liên quan, sẵn sàng đưa vào vận hành trên phạm vi toàn quốc.
Theo Bộ Công an, hóa chất, tiền chất, nhiều loại tiền chất công nghiệp hiện vẫn bị lợi dụng để điều chế ma túy tổng hợp. Không ít hóa chất không rõ nguồn gốc được sử dụng trong pha chế thuốc, mỹ phẩm, thực phẩm và thuốc bảo vệ thực vật, gây rủi ro lớn cho sức khỏe cộng đồng.
Trong khi đó, công tác quản lý hoá chất, tiền chất còn phân tán, thiếu công cụ truy vết điện tử khiến cơ quan chức năng khó theo dõi dòng di chuyển của hóa chất. Doanh nghiệp khó chứng minh tính hợp pháp, và người tiêu dùng không thể biết rõ nguồn gốc, mức độ an toàn của sản phẩm.
Cùng chung nhận định, ông Vương Thành Chung cũng cho rằng lĩnh vực hóa chất và tiền chất đóng vai trò quan trọng trong phát triển công nghiệp, nông nghiệp, y tế và quốc phòng Việt Nam.
Song việc chưa có một hệ thống truy xuất nguồn gốc toàn diện, đồng bộ đã tạo kẽ hở cho một số đối tượng cố tình lợi dụng sử dụng sai mục đích một số hóa chất, tiền chất hoặc lợi dụng, lạm dụng trong sản xuất hàng giả, hàng nhái trong dược phẩm, thuốc chữa bệnh và các sản phẩm có liên quan.
Do đó, yêu cầu đặt ra là phải tăng cường năng lực kiểm soát theo phương thức quản lý mới dựa trên dữ liệu, công nghệ và sự kết nối liên thông giữa các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp và người dân.
“Cơ quan quản lý nhà nước cần chuyển từ mô hình quản lý hành chính truyền thống sang mô hình quản lý thông minh, có khả năng giám sát thời gian thực, phân tích rủi ro và hỗ trợ ra quyết định chính sách kịp thời, chính xác”, ông Chung nhấn mạnh.
Đại tá Trần Hồng Phú, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội cũng cho rằng: “Thực trạng này phản ánh khoảng trống đáng kể trong giám sát và truy xuất hóa chất, tiền chất, đòi hỏi sớm xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc thống nhất nhằm tăng cường kiểm soát rủi ro và bảo đảm an toàn xã hội”.
Giải pháp VNIDCheck được ra mắt nhằm khắc phục các kẽ hở trong quản lý do thiếu liên thông dữ liệu giữa các ngành. Đây là minh chứng cụ thể cho việc hiện thực hóa chủ trương đột phá về chuyển đổi số quốc gia theo Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, biến dữ liệu dân cư thành “tư liệu sản xuất số”.
“Với giải pháp này, Bộ Công an cam kết hệ thống định danh, truy xuất nguồn gốc hóa chất, tiền chất sẽ tiếp tục được hoàn thiện dựa trên phương châm lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, bảo đảm hệ thống được triển khai thống nhất, an toàn, hiệu quả và bền vững”, Đại tá Trần Hồng Phú khẳng định.
Lãnh đạo Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, cho biết Cục sẽ tiếp tục phối hợp với các Bộ, ngành để hoàn thiện cơ sở pháp lý, khẩn trương xây dựng, hoàn thiện hạ tầng để hệ thống vận hành chính thức an toàn, hiệu quả và bền vững.
-Song Hà
