Thương vụ 50 tàu bay Boeing 737-8 “xanh”, hiện đại, trị giá 8,1 tỷ USD không chỉ giúp mở rộng đội bay cho riêng Hãng hàng không Quốc gia Vietnam Airlines mà còn góp phần gia tăng năng lực cạnh tranh quốc gia trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ.
THỜI ĐIỂM CHÍN MUỒI
Sau thời gian dài chuẩn bị kỹ lưỡng, Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) công bố kế hoạch mua 50 tàu bay thân hẹp Boeing 737-8 từ Boeing, một trong hai tập đoàn sản xuất máy bay thương mại lớn nhất thế giới tại Washington D.C. (Hoa Kỳ).
Sự kiện đặc biệt của ngành hàng không Việt Nam diễn ra dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư Tô Lâm, cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam trong chuyến công tác tại Hoa Kỳ, dự cuộc họp khai mạc Hội đồng Hòa bình về Gaza, theo lời mời của Tổng thống Donald Trump, Chủ tịch Sáng lập Hội đồng.
Đây không chỉ là hợp đồng thương mại lớn nhất trong lịch sử hơn 30 năm của Vietnam Airlines mà còn là bước đi chiến lược có thể định hình cấu trúc thị trường hàng không Việt Nam trong 10-15 năm tới.
Với tổng giá trị khoảng 8,1 tỷ USD (tương đương hơn 200.000 tỷ đồng), thương vụ này cũng là minh chứng sinh động cho bức tranh hợp tác kinh tế – thương mại ngày càng phát triển giữa Việt Nam và Hoa Kỳ, trong bối cảnh hai nước chuẩn bị kỷ niệm 3 năm thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện.
Vietnam Airlines dự kiến tiếp nhận 50 chiếc Boeing 737-8 trong giai đoạn 2030-2032, nâng quy mô đội bay lên khoảng 151 chiếc vào năm 2030. Hãng ưu tiên phát triển đội tàu bay thân hẹp nhằm gia tăng tần suất, tính linh hoạt và tối ưu chi phí khai thác.
Đầu tư đội tàu bay là quyết định chiến lược có ý nghĩa sống còn đối với một hãng hàng không. Đội tàu chính là “lực lượng sản xuất” quan trọng nhất, quyết định quy mô khai thác, khả năng cạnh tranh và vị thế thị trường.
Thực tế, kế hoạch đầu tư 50 tàu bay thân hẹp đã được Vietnam Airlines chuẩn bị từ năm 2017 cho giai đoạn 2021-2025 với các dòng A320neo hoặc Boeing 737 MAX. Tuy nhiên, đại dịch Covid-19 đã làm thâm hụt nghiêm trọng dòng tiền, gây dư thừa tàu bay trong giai đoạn 2020-2021 và buộc Hãng phải điều chỉnh toàn bộ kế hoạch phát triển đội bay.
Khi thị trường hàng không phục hồi mạnh, đặc biệt là thị trường nội địa và khu vực Đông Bắc Á, phù hợp với tầm bay của dòng tàu bay thân hẹp, việc triển khai Dự án 50 tàu bay trở nên cấp thiết.
Trong đó, năm 2025, ngành hàng không Việt Nam đã vận chuyển 83,5 triệu lượt hành khách, tăng 10,7% so với năm trước, mức cao nhất từ trước đến nay và được dự báo có thể duy trì tốc độ tăng trưởng hai con số trong 5 năm tới.
Để giữ vững và nâng cao vị thế, Vietnam Airlines định hướng đến năm 2035-2040 phải đạt quy mô 200-230 tàu bay. Trong đó, đội tàu bay thân hẹp thế hệ mới sẽ là chủ lực, dự kiến đạt 130-160 chiếc. Dự án 50 tàu bay Boeing 737-8 chính là bước khởi đầu quan trọng trong lộ trình mở rộng này.
Theo ông Đặng Ngọc Hòa, Chủ tịch HĐQT Vietnam Airlines, 50 tàu bay thân hẹp Boeing 737-8 sẽ được khai thác trên các đường bay nội địa trục Bắc – Nam và hai thị trường trọng điểm Đông Nam Á, Đông Bắc Á, góp phần nâng cao năng lực vận chuyển và kết nối khu vực.
Để bảo đảm nguồn vốn, năm 2025, Vietnam Airlines đã làm việc với các ngân hàng trong nước và các định chế tài chính Hoa Kỳ như US EXIM Bank, CitiBank nhằm thu xếp tài trợ cho các dự án chiến lược, trong đó có đầu tư đội tàu bay.
Về kết quả kinh doanh, năm 2025, Vietnam Airlines ghi nhận doanh thu cao nhất lịch sử, đạt 121.429 tỷ đồng, tăng khoảng 10% so với năm trước; lợi nhuận hợp nhất sau thuế đạt hơn 7.713 tỷ đồng. Hãng cũng mở lại và mở mới kỷ lục 14 đường bay, mở rộng hiện diện tại châu Âu, Đông Bắc Á, Đông Nam Á và Nam Á.
“Một Vietnam Airlines với nền tài chính lành mạnh là đối tác đáng tin cậy cho hợp tác dài hạn. Đây chính là thời điểm chín muồi để Hãng thực hiện bứt phá mạnh mẽ”, lãnh đạo Vietnam Airlines khẳng định.
CÚ HÍCH LỚN CHO TOÀN NGÀNH HÀNG KHÔNG
Boeing 737-8 thuộc gia đình Boeing 737 MAX, dòng máy bay thân hẹp bán chạy, nổi bật về hiệu quả khai thác và tính bền vững.
Với cấu hình tối đa khoảng 200 ghế và tầm bay lên tới 6.570 km, Boeing 737-8 phù hợp khai thác linh hoạt trên nhiều đường bay nội địa và khu vực. Động cơ CFM LEAP-1B thế hệ mới cùng thiết kế khí động học tối ưu giúp tiết kiệm tới 20% nhiên liệu so với thế hệ trước.
Theo đánh giá của chuyên gia Cục Hàng không Việt Nam, nếu kiểm soát tốt hệ số sử dụng tàu bay, Vietnam Airlines có thể tối ưu chi phí nhiên liệu và bảo dưỡng, qua đó duy trì biên lợi nhuận ngay cả trong môi trường cạnh tranh cao. Khi đó, lợi thế cạnh tranh không chỉ dựa vào giá vé mà dựa vào hiệu quả vận hành và mạng bay.
Mỗi tàu bay Boeing 737-8 có thể giảm khoảng 3,6 nghìn tấn khí thải CO₂ mỗi năm so với thế hệ trước. Khoang hành khách tiêu chuẩn Boeing Sky Interior với hệ thống đèn LED, ngăn hành lý lớn và giải trí không dây góp phần nâng cao trải nghiệm hành khách.
Quan trọng hơn, thương vụ này tạo hiệu ứng lan tỏa cho toàn ngành hàng không Việt Nam. Đội tàu thế hệ mới giúp mở rộng mạng bay nội địa khi các sân bay trọng điểm như Long Thành, Nội Bài, Tân Sơn Nhất được nâng cấp.
Tăng tần suất trên các trục Hà Nội – TP.HCM, Hà Nội – Đà Nẵng, TP.HCM – Đà Nẵng không chỉ giảm áp lực quá tải mà còn nâng cao độ tin cậy khai thác.
Đội tàu mới cũng tạo điều kiện phát triển các đường bay nội địa thứ cấp, kết nối miền Trung, Tây Nguyên, Đồng bằng sông Cửu Long với các trung tâm kinh tế lớn, qua đó kích hoạt tăng trưởng du lịch, đầu tư và thương mại.
Ở thị trường quốc tế, 50 tàu bay thân hẹp giúp Vietnam Airlines củng cố vị thế tại Đông Bắc Á, Đông Nam Á và Nam Á. Khi cạnh tranh khu vực ngày càng gay gắt, năng lực đội tàu hiện đại là điều kiện tiên quyết để duy trì và mở rộng thị phần.
Bên cạnh đó, mỗi hợp đồng mua tàu bay còn kéo theo nhu cầu đào tạo phi công, kỹ sư, dịch vụ bảo dưỡng, sửa chữa (MRO), tài chính hàng không và bảo hiểm. Khi quy mô đội tàu đủ lớn, Việt Nam có thể thu hút đầu tư vào hệ sinh thái công nghiệp hàng không trong nước.
Nếu được triển khai đồng bộ với quy hoạch hạ tầng sân bay, logistics và phát triển nguồn nhân lực, thương vụ này có thể trở thành mắt xích quan trọng đưa hàng không Việt Nam bước sang giai đoạn phát triển quy mô lớn, hiệu quả cao và có vị thế rõ nét hơn trên bản đồ khu vực.
-Thu Hà
