Nhà đầu tư cần gì?
Chiều 24/4, tại Bắc Ninh, UBND tỉnh Bắc Ninh phối hợp với Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức diễn đàn “Kết nối FDI – FDI Connect 2026” với chủ đề “Hướng tới chuỗi cung ứng toàn cầu bền vững”.
Trao đổi tại diễn đàn, từ góc nhìn doanh nghiệp nước ngoài, ông Kim In Woo, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam, cho rằng môi trường đầu tư hiện nay đã có nhiều thay đổi rõ rệt.
Các doanh nghiệp không còn chỉ quan tâm đến chi phí, mà còn đặc biệt quan tâm đến năng lực công nghệ, độ ổn định chuỗi cung ứng, chất lượng nhân lực, hiệu quả logistics và tính dự báo của chính sách.
Hợp tác Việt Nam – Hàn Quốc vẫn đang phát triển mạnh, với kim ngạch thương mại năm 2025 đạt 94,5 tỷ USD, hướng tới mục tiêu 150 tỷ USD vào năm 2030. Tính đến cuối tháng 2/2026, tổng vốn đầu tư lũy kế của Hàn Quốc tại Việt Nam đã đạt hơn 95 tỷ USD.
Tuy nhiên, ông Kim cũng thẳng thắn chỉ ra, nếu chỉ dựa vào năng lực gia công, lắp ráp, Việt Nam sẽ khó duy trì lợi thế cạnh tranh trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt. Điều cần thiết là nâng cao năng lực công nghệ, quản trị chất lượng và phát triển đội ngũ kỹ sư, quản lý.
“Trong thời gian tới, mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc thu hút thêm đầu tư, mà quan trọng hơn là xác định rõ những ngành nghề ưu tiên, nâng cao chất lượng công nghệ và nguồn nhân lực, cũng như từng bước nâng tầm chất lượng của chuỗi cung ứng”, ông Kim In Woo nhấn mạnh .
Ở góc độ doanh nghiệp trong nước, ông Nguyễn Trung Kiên, Tổng giám đốc CNCTech, cho rằng doanh nghiệp Việt khó có thể bứt phá nếu tiếp tục phát triển rời rạc, chỉ dừng ở gia công.
Theo ông, chìa khóa nằm ở việc xây dựng hệ sinh thái tích hợp với 3 trụ cột: sản xuất công nghệ cao, hạ tầng xanh và logistics hiệu quả.
“Khi hội tụ đủ ba yếu tố này, doanh nghiệp Việt không chỉ là nhà cung ứng mà có thể trở thành đối tác chiến lược trong chuỗi cung ứng toàn cầu”, ông Kiên nói.
Chuyển từ tham gia sang nâng cao vị thế
PGS.TS Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch VCCI, nhấn mạnh làn sóng tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu đang diễn ra mạnh mẽ, các tập đoàn đa quốc gia phải tìm kiếm những địa điểm sản xuất không chỉ có chi phí cạnh tranh mà còn sở hữu hệ sinh thái có khả năng thích ứng, minh bạch và bền vững.
Theo ông, Việt Nam đang nổi lên như một lựa chọn hấp dẫn. Tuy nhiên, để thu hút dòng vốn FDI thế hệ mới, Việt Nam không thể chỉ dựa vào lợi thế chi phí thấp mà cần nâng cao năng lực nội sinh của nền kinh tế. Đặc biệt là phát triển doanh nghiệp trong nước, nhất là khu vực công nghiệp hỗ trợ.
“Chúng ta cần chuyển từ tư duy ‘tham gia’ sang ‘nâng cao vị thế’ trong chuỗi giá trị”, ông Hùng nói, đồng thời nhấn mạnh doanh nghiệp Việt cần từng bước làm chủ công nghệ, tham gia vào các khâu có giá trị gia tăng cao như thiết kế, nghiên cứu – phát triển và đổi mới sáng tạo.
Ông Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng ban Ban Chiến lược, Chính sách Trung ương, cho biết trong quý I/2026, tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam đã vượt 15 tỷ USD, tăng mạnh so với cùng kỳ, cho thấy niềm tin của nhà đầu tư quốc tế tiếp tục được củng cố.
Tuy nhiên, ông Hiển cũng thẳng thắn chỉ ra nhiều vấn đề cần phải cải thiện như liên kết giữa khu vực FDI và doanh nghiệp trong nước còn yếu; Tỷ lệ nội địa hóa còn thấp; Năng lực hấp thụ công nghệ của doanh nghiệp Việt còn hạn chế; Hàm lượng công nghệ, nghiên cứu và phát triển còn thấp…
Theo ông, trong bối cảnh mới, Việt Nam phải chuyển từ thu hút FDI theo số lượng sang phát triển nền tảng chiến lược quốc gia.
Hiện các cơ quan chức năng đang nghiên cứu để trình Bộ Chính trị một nghị quyết riêng về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài trong giai đoạn mới.
Định hướng lớn được đưa ra gồm: thu hút FDI có chọn lọc, ưu tiên công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, năng lượng tái tạo, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn. Đồng thời, chính sách ưu đãi cũng sẽ chuyển từ trọng tâm ưu đãi thuế sang các ưu đãi dựa trên kết quả như chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo hay chuyển đổi số.
Suốt 5 năm, doanh nghiệp FDI lần lượt vượt qua “sóng gió”, đưa kim ngạch xuất khẩu bứt phá, đóng góp quan trọng vào tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam.
Dự thảo Luật Công nghệ cao sửa đổi phân loại doanh nghiệp công nghệ cao thành hai nhóm để áp dụng cơ chế ưu đãi thuế khác nhau. Qua đó, cân bằng ưu đãi thu hút doanh nghiệp FDI, đồng thời tránh tình trạng “chảy máu ưu đãi”.
Chủ tịch Kocham bày tỏ lo ngại cùng cộng đồng doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam rằng một số nội dung sửa đổi trong Luật Công nghệ cao có thể ảnh hưởng đến các chính sách ưu đãi mà doanh nghiệp FDI đã và đang được hưởng.
