Năm 2022, anh Hưng (35 tuổi, tên nhân vật đã thay đổi) quyết định mở một quán cà phê phong cách Hàn Quốc sau nhiều lần cân nhắc, tham khảo một mô hình tương tự tại Hà Nội.
Mỗi lần tới quán, anh đều thấy khách tấp nập chụp ảnh và gọi đồ uống, nhiều thời điểm kín bàn, khách phải xếp hàng chờ. Anh cho rằng mô hình này nếu được nhân rộng chắc chắn sẽ thành công.
Anh Hưng quyết định vay ngân hàng 1,8 tỷ đồng để mở quán cà phê với phong cách tương tự. Anh thuê một căn nhà mặt phố rộng tại khu dân cư đông đúc ở Hà Nội và bắt tay vào cải tạo không gian.
Phần lớn số vốn được đầu tư cho thiết kế và trang trí. Quán được trang trí theo phong cách Hàn Quốc với nhiều cây xanh, cửa sổ lớn và ánh sáng ấm. Bàn ghế gỗ và một số vật dụng được nhập khẩu nhằm tạo sự khác biệt so với các quán cà phê xung quanh.
Không gian quán được đầu tư khá công phu với nhiều góc chụp ảnh, kỳ vọng thu hút giới trẻ – nhóm khách hàng vốn đang giúp nhiều quán cà phê “check-in” trở nên đông khách.
Trong những tháng đầu tiên sau khai trương, cửa hàng thu hút khá nhiều khách. Một phần là bạn bè và người quen đến ủng hộ, phần khác là những người tò mò ghé thử vì không gian mới lạ. Trong ba tháng đầu, lượng khách khá đông, anh cho rằng mình đã đi đúng hướng.
Sau đó, tình hình bắt đầu thay đổi. Lượng khách giảm dần theo từng tháng. Những ngày trong tuần, quán trở nên khá vắng, chỉ đông nhẹ vào cuối tuần.
Khi nhìn lại khu vực xung quanh, anh mới nhận ra nguyên nhân. Dù nằm trên tuyến phố đông dân cư, phần lớn cư dân ở đây là các gia đình trung niên và người lớn tuổi. Nhu cầu của họ thiên về cà phê truyền thống hoặc các quán quen thuộc, thay vì không gian chụp ảnh hay phong cách “check-in”.
Ngoài ra, khu vực này cũng ít trường đại học hay khu văn phòng – nguồn khách chính của mô hình cà phê “check-in”.
Một sai lầm khác là quán gần như không có chiến lược marketing trước khai trương. Anh kỳ vọng vị trí mặt phố và không gian đẹp sẽ tự thu hút khách. Thực tế cho thấy lượng khách ban đầu chủ yếu đến vì sự tò mò. Khi hiệu ứng mới lạ qua đi, quán không có tệp khách quen đủ lớn để duy trì doanh thu.
Chi phí vận hành mỗi tháng tiếp tục tạo áp lực. Tiền thuê mặt bằng, nhân viên, nguyên liệu và chi phí duy trì không gian lớn khiến doanh thu phải đạt mức khá cao mới có thể hòa vốn.
Sau khoảng 6 tháng, quán bắt đầu hoạt động cầm chừng. Đến tháng thứ 10, khi khoản dự phòng gần cạn, anh buộc phải đóng cửa và thanh lý nội thất. Tổng số tiền lỗ sau khi thanh lý tài sản và thanh toán các chi phí còn lại lên tới gần 800 triệu đồng.
Chia sẻ về thất bại, anh Hưng cho rằng sai lầm lớn nhất của mình là quyết định kinh doanh chỉ vì thấy một mô hình khác đang đông khách.
Sai lầm khiến quán cà phê thất bại
Theo Vân Nguyễn (một tư vấn trong lĩnh vực F&B), trường hợp như anh Hưng khá phổ biến với những người mới khởi nghiệp. Nhiều người bị thuyết phục bởi hình ảnh quán đông khách mà quên phân tích các yếu tố phía sau như vị trí, tệp khách hàng, thương hiệu hay chiến lược marketing.
Một mô hình kinh doanh có thể thành công ở khu vực này nhưng chưa chắc phù hợp ở khu vực khác. Thói quen tiêu dùng, độ tuổi cư dân, mật độ văn phòng hay trường học đều ảnh hưởng trực tiếp đến lượng khách của quán.
Việc sao chép mô hình mà không nghiên cứu thị trường địa phương có thể khiến chủ quán rơi vào tình trạng đầu tư lớn nhưng không tìm được đúng khách hàng mục tiêu.
Chị Vân cho rằng trước khi đầu tư vào lĩnh vực F&B, người khởi nghiệp cần trả lời rõ một câu hỏi quan trọng: khách hàng của mình thực sự đang ở đâu. Đừng kinh doanh vì thấy người khác đông khách. Hãy kinh doanh vì hiểu rõ khách hàng của mình.
Trong nhiều trường hợp, một quán nhỏ với chi phí vừa phải, đặt đúng khu vực có tệp khách phù hợp, lại có cơ hội tồn tại và phát triển bền vững hơn nhiều so với một mô hình đầu tư lớn nhưng sai thị trường.
