Ngày 9/2, tại Hà Nội, Bộ trưởng Bộ Tài chính, Trưởng ban Ban
Chỉ đạo Tổng Điều tra kinh tế năm 2026 Trung ương đã chủ trì Hội nghị triển
khai, rà soát và điều chỉnh kế hoạch thực hiện Tổng điều tra. Đây là cuộc tổng
điều tra có quy mô quốc gia, diễn ra trong bối cảnh năm đầu tiên thực hiện Chiến
lược phát triển kinh tế – xã hội giai đoạn 2026 – 2030, có ý nghĩa đặc biệt
quan trọng trong việc cung cấp bức tranh toàn cảnh về nền kinh tế.
RÚT NGẮN THỜI GIAN, ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG
Tại hội nghị, sau khi xem xét báo cáo của Cục Thống kê, Trưởng
ban Ban Chỉ đạo Trung ương đánh giá cao sự chủ động của các cấp trong công tác
chuẩn bị ngay từ đầu năm 2025. Tuy nhiên, để đáp ứng yêu cầu quản lý, điều hành
và giám sát trong giai đoạn phát triển mới, kế hoạch thực hiện đã được thống nhất
điều chỉnh theo hướng quyết liệt và khẩn trương hơn.
Cụ thể, thay vì công bố kết quả sơ bộ vào tháng 01/2027 như
dự kiến ban đầu, mục tiêu mới là ngày 30/6/2026. Theo đó, các giai đoạn thu thập
thông tin được điều chỉnh cụ thể:
Giai đoạn 1 (đối với cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể,
cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng, tổ hợp tác): Rút ngắn thời gian thu thập tại địa
bàn 20 ngày, kết thúc vào ngày 10/3/2026 thay vì cuối tháng 3/2026.
Giai đoạn 2 (đối với doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp,
hiệp hội…): Thời gian thu thập được rút ngắn tới 4 tháng, bắt đầu từ
01/3/2026 và phải hoàn thành chậm nhất vào 30/4/2026.
Việc điều chỉnh kế hoạch Tổng điều tra kinh tế năm 2026
không chỉ là áp lực về mặt thời gian mà còn là cam kết của ngành Thống kê và
Chính phủ trong việc nâng cao hiệu quả công tác dữ liệu. Kết quả của cuộc Tổng
điều tra sẽ là nguồn thông tin quý giá để đánh giá thực trạng nền kinh tế, tính
toán các chỉ tiêu vĩ mô quan trọng như GDP, GRDP, phục vụ đắc lực cho công tác
chỉ đạo, điều hành đất nước trong giai đoạn 2026 – 2030.
Việc điều chỉnh này đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị, đảm bảo tiến độ đi đôi với chất lượng và độ tin cậy của số liệu.
NGUỒN LỰC CÔNG TÁC THỐNG KÊ CƠ SỞ CÒN MỎNG
Theo Báo cáo của Tổ thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương tính
đến 7 giờ ngày 09/02/2026, công tác thu thập thông tin giai đoạn 1 (bắt đầu từ
05/01/2026) đã đạt được những kết quả khả quan với tiến độ chung đạt 57,6%.
Trong đó, tiến độ thu thập phiếu cơ sở sản xuất kinh doanh
cá thể đạt 57,8%; phiếu cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng đạt 41,4% và phiếu tổ hợp
tác đạt 34,7%. Một số địa phương đã thể hiện sự quyết liệt và đạt tỷ lệ hoàn
thành rất cao như: Đồng Tháp (92,9%), Quảng Trị (86,3%), Đắk Lắk (84,2%).
Tuy nhiên, theo bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê
(Bộ Tài chính), tiến độ tại một số nơi còn chậm như Cao Bằng (28,9%), Gia Lai
(39,3%), Khánh Hòa (42,3%). Nguyên nhân là do nguồn lực làm công tác thống kê
cơ sở còn mỏng; điều tra viên tại một số nơi chủ yếu là cán bộ kiêm nhiệm, chưa
dành đủ thời gian cho công tác thu thập thông tin ban đầu. Bên cạnh đó, sự phối
hợp ở một số địa phương chưa thực sự quyết liệt, và tâm lý e ngại cung cấp
thông tin nhạy cảm về doanh thu, chi phí của một số cơ sở kinh tế vẫn còn tồn tại.
Vì vậy, để hiện thực hóa mục tiêu “về đích” sớm vào ngày
30/6/2026, Trưởng ban Ban Chỉ đạo Trung ương đề nghị Cục Thống kê khẩn trương
hoàn thành các tài liệu, phần mềm điều tra theo kế hoạch mới; đồng thời tăng cường
kiểm tra, giám sát và làm sạch dữ liệu ngay trong quá trình thu thập.
Đối với Cục Thuế, có trách nhiệm phối hợp tuyên truyền, đôn
đốc doanh nghiệp (đặc biệt là khối FDI) cung cấp thông tin trực tuyến và gửi
Báo cáo tài chính kịp thời để phục vụ tích hợp dữ liệu, giảm thiểu việc điều
tra trực tiếp.
Đố với các Bộ chuyên ngành như Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và
Bộ Nội vụ, phối hợp triển khai trong công tác thu thập dữ liệu.
Đặc biệt, đối với Ban Chỉ đạo cấp tỉnh và xã, Bộ trưởng, Trưởng
ban Ban chỉ đạo Trung ương Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh đây là lực lượng nòng cốt
trực tiếp triển khai tại địa bàn. Trưởng ban yêu cầu Ban Chỉ đạo cấp tỉnh phải
khẩn trương xây dựng kế hoạch điều chỉnh của địa phương; chỉ đạo quyết liệt để
hoàn thành thu thập thông tin giai đoạn 1 đúng hạn (10/3/2026) và chuẩn bị sẵn
sàng nguồn lực cho giai đoạn 2 bắt đầu từ 01/3/2026. Ban Chỉ đạo cấp xã cần
tăng cường giám sát, đối chiếu số liệu với dữ liệu hành chính của các phòng ban
để đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất.
Tổng điều tra kinh tế năm 2026 (kỳ thứ 7) được đánh giá là
cuộc điều tra hiện đại với 5 điểm mới nổi bật, phản ánh rõ nét quá trình chuyển
đổi số quốc gia.
Thứ nhất, Tổng Điều tra lần này mở rộng thu thập
thông tin đối với Tổ hợp tác và các Cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể có hình thức
kinh doanh trực tuyến – những đối tượng chưa từng được thu thập trước đây.
Thứ hai, nội dung điều tra tập trung sâu vào mức độ ứng
dụng công nghệ thông tin, thương mại điện tử và chuyển đổi số.
Thứ ba, công tác lập bảng kê đã được triển khai sớm từ
tháng 10/2025, giúp phân loại chính xác ngành kinh tế ngay từ đầu.
Thứ tư, công nghệ thông tin được ứng dụng triệt để
trong mọi khâu. Đặc biệt, việc áp dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để xác định mã
ngành và sử dụng bản đồ số để theo dõi tiến độ theo thời gian thực là những bước
tiến lớn.
Thứ năm, tăng cường liên thông dữ liệu. Để giảm tải
khối lượng công việc và rút ngắn thời gian, BCĐ Trung ương đã quyết định cắt giảm
20 chỉ tiêu trong phiếu điều tra doanh nghiệp và nhiều câu hỏi về tài sản cố định.
Thay vào đó, cơ quan thống kê sẽ khai thác tối đa dữ liệu hành chính từ cơ quan
Thuế, Hải quan và các cơ sở dữ liệu quốc gia khác.
