Phía Nam được xem là “đầu tàu” logistics của cả nước, nơi hội tụ đầy đủ các yếu tố mà nhiều nền kinh tế mong muốn, gồm hệ thống cảng biển nước sâu, mạng lưới sông ngòi dày đặc của vùng Đồng bằng sông Cửu Long và lợi thế địa kinh tế hướng biển. Tuy nhiên, trong nhiều năm, chi phí logistics của khu vực này vẫn ở mức cao so với tiềm năng, làm suy giảm sức cạnh tranh của hàng hóa và doanh nghiệp.
Phía Nam Việt Nam, với vị thế là trung tâm logistics của cả nước, đang đối mặt với thách thức lớn trong việc tối ưu hóa chi phí logistics. Mặc dù sở hữu hệ thống cảng biển nước sâu và mạng lưới sông ngòi phong phú, chi phí logistics tại khu vực này vẫn cao, ảnh hưởng đến sức cạnh tranh của hàng hóa và doanh nghiệp. Nguyên nhân chính không nằm ở việc thiếu hạ tầng, mà là sự thiếu liên kết giữa các cấu phần hạ tầng biển, sông và ven biển. Các cảng lớn như Cái Mép – Thị Vải, Cát Lái, Hiệp Phước đang gánh vác phần lớn lưu lượng hàng hóa xuất nhập khẩu, nhưng chi phí hậu cần vẫn cao do sự phát triển không đồng bộ của các dịch vụ logistics phía sau cảng.
Một nghịch lý nổi bật là mặc dù cảng biển phát triển nhanh, nhưng năng lực tổ chức hậu cần lại không theo kịp, dẫn đến chi phí nội địa cao. Tỷ trọng vận tải đường bộ chiếm ưu thế lớn trong cơ cấu logistics, trong khi vận tải hàng hải và đường thủy nội địa chưa được khai thác hiệu quả. Điều này không chỉ là vấn đề lựa chọn phương thức vận tải, mà còn là hệ quả của kết nối hạ tầng và dịch vụ logistics chưa đồng bộ. Để giải quyết vấn đề này, cần có sự tổ chức lại toàn bộ chuỗi giá trị logistics, từ cảng biển đến đường sông, từ đường ven biển đến dịch vụ hậu cần phía sau, nhằm giảm chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh cho khu vực phía Nam.
Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 4-2026 phát hành ngày 26/01/2026. Kính mời quý độc giả tìm đọc ở đây
Link: https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-4-2026.html
-Xuân Nghi
