Vài năm trở lại đây, mỗi khi những vườn na trên đồi của Hợp tác xã (HTX) Mé Lếch ở Sơn La vào vụ thu hoạch, ông Nguyễn Hữu Tứ – Giám đốc HTX, lại tất bật đăng bài viết lên “chợ online”. Nhận ra xu hướng “đi chợ online” ngày càng phổ biến, bên cạnh kênh truyền thống, ông bắt đầu tìm hiểu và làm quen với thương mại điện tử.
Đặc biệt, hai năm trở lại đây, HTX Mé Lếch còn hợp tác với TikTok Shop để livestream bán hàng trên “chợ điện tử” này. Theo đó, nền tảng cử đội ngũ trực tiếp livestream tại vườn. Họ giới thiệu tường tận các sản phẩm na, quy trình chăm sóc, chất lượng cũng như hương vị từng loại.
Một ngày như vậy, vườn của ông chốt bán được hàng tấn na. Đơn hàng chốt xong, HTX sẽ đóng gói rồi giao cho TikTok Shop vận chuyển đến tận tay khách hàng. Ông Tứ nhấn mạnh, thông qua hình thức bán hàng trực tuyến, sản phẩm na của HTX còn được quảng bá đến người tiêu dùng trên khắp cả nước.
Ở nước ta, thương mại điện tử bắt đầu phổ biến tại Việt Nam vào những năm 2010, khi các nền tảng mua sắm trực tuyến như Lazada và Tiki xuất hiện. Nhưng đến khi Covid-19 xảy ra, thương mại điện tử mới bùng nổ, thậm chí thăng hoa.
Theo các chuyên gia kinh tế, đây vốn là xu hướng phát triển tất yếu, song đại dịch Covid-19 chính là cú hích để lĩnh vực này bứt phá mạnh mẽ. Trong thời điểm giãn cách xã hội và hạn chế tiếp xúc, người tiêu dùng ngày càng thích ứng hơn với các hình thức mua sắm trực tuyến.
Doanh nghiệp tại các lĩnh vực kinh tế cũng chớp cơ hội, không chỉ đẩy mạnh hoạt động bán hàng mà còn có cơ hội quảng bá sản phẩm tới người tiêu dùng trên khắp cả nước nhờ “chợ online”.
Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh, thương mại điện tử hiện nay phát triển rất mạnh, tăng trưởng từ 20-25% mỗi năm. Cũng bởi vậy, những năm gần đây Bộ Công Thương luôn có các hoạt động hỗ trợ để người dân, HTX, doanh nghiệp “lên sàn”.
Chỉ riêng năm 2025, Bộ Công Thương đã phối hợp với các địa phương, doanh nghiệp – đặc biệt là các doanh nghiệp và các sàn thương mại điện tử, tổ chức hơn 100 lớp đào tạo, tập huấn cho các cán bộ quản lý nhà nước, hợp tác xã, cơ sở sản xuất kinh doanh, sinh viên khởi nghiệp.
Có gần 10.000 học viên tham dự các lớp này, với chủ đề đa dạng như ứng dụng thương mại điện tử cho thanh niên khởi nghiệp, kỹ năng phát triển thương hiệu cá nhân, cải thiện kỹ năng livestream, ứng dụng AI để phát triển thương hiệu, hỗ trợ kinh doanh trên nền tảng số… Các nội dung đào tạo rất đơn giản và thực tế, với phương châm “cầm tay chỉ việc”, “nông dân dạy nông dân”, đào tạo thực chiến tại thực địa.
Từ đó, doanh thu trong lĩnh vực thương mại điện tử duy trì đà tăng mạnh qua các năm. Việt Nam tiếp tục nằm trong nhóm 10 quốc gia tăng trưởng thương mại điện tử nhanh nhất thế giới, với tốc độ trung bình 20-25%/năm bất chấp đại dịch và biến động kinh tế.
Thống kê cho thấy, thương mại điện tử Việt Nam năm 2025 tiếp tục thăng hoa, khẳng định vai trò trụ cột của kinh tế số. Quy mô thị trường ước tính vượt 31 tỷ USD, tăng gấp hơn 2 lần so với năm 2020, chiếm khoảng 10% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng; đồng thời đóng góp khoảng 2/3 quy mô kinh tế số.
Bộ Công Thương cho biết, thương mại điện tử đã trở thành kênh phân phối chủ lực với hơn 60 triệu người tiêu dùng Việt Nam mua sắm trực tuyến, gấp đôi so với năm 2020. Mức chi tiêu thương mại điện tử bình quân đầu người năm 2025 đạt 400 USD/người/năm. Nhiều mô hình kinh doanh số bùng nổ: mua sắm qua di động chiếm tới 73% giao dịch; mua sắm qua mạng xã hội và livestream trở thành xu hướng phổ biến.
Đáng chú ý, Luật Thương mại điện tử được Quốc hội thông qua vào ngày 10/12/2025 được kỳ vọng sẽ góp phần kiến tạo không gian phát triển mới, vừa bảo đảm minh bạch, trách nhiệm và tính pháp lý rõ ràng; vừa bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đảm bảo cạnh tranh lành mạnh, thúc đẩy chuyển đổi số bền vững và an toàn.
Với quy mô thị trường thương mại điện tử dự báo có thể đạt khoảng 37 tỷ USD trong năm 2026, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục tập trung nhiệm vụ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, thương mại điện tử trong phân phối, nâng tỷ trọng thương mại điện tử trong tổng mức bán lẻ. Bộ cũng đang xây dựng các chính sách để hỗ trợ nông dân cũng như các doanh nghiệp tham gia thương mại điện tử.
Hà Giang
