“Mô hình hợp tác công – tư của Quỹ Đầu tư mạo hiểm TP. Hồ
Chí Minh đặc biệt ý nghĩa khi kết hợp định hướng chiến lược từ khu vực công với
tính linh hoạt và kỷ luật thị trường của khu vực tư nhân. Đồng thời, tỷ trọng
60% vốn tư nhân là tín hiệu mạnh mẽ về niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp, đồng
thời tạo nền tảng đầu tư bền vững hơn.
Đặc biệt, cơ chế “chấp nhận rủi ro có kiểm soát” với ngưỡng
lên tới 50% phần vốn nhà nước – tương đương khoảng 100 tỷ đồng – là một bước tiến
mang tính đột phá. Điều này cho thấy sự chuyển dịch rõ rệt từ tư duy bảo toàn vốn
sang thúc đẩy đầu tư đổi mới sáng tạo – là yếu tố then chốt để hình thành hệ
sinh thái công nghệ năng động.
Tôi cho rằng việc khu vực công (chiếm 40%) sẵn sàng chia sẻ
một phần rủi ro không chỉ giúp giảm bớt rào cản tâm lý cho nhà đầu tư mà còn mở
ra cơ hội cho dòng vốn chảy vào các lĩnh vực có tiềm năng dài hạn nhưng rủi ro
cao như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học hay năng lượng tái tạo.
Tuy nhiên, chia sẻ rủi ro không đồng nghĩa với nới lỏng kỷ luật đầu tư; ngược lại,
cần đi kèm với hệ thống quản trị minh bạch, quy trình và năng lực quản lý quỹ
chuyên nghiệp để bảo đảm rủi ro được kiểm soát và gắn với giá trị dài hạn.
Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút vốn ngày càng gay gắt
trong khu vực, tôi đánh giá TP. Hồ Chí Minh vẫn có nhiều lợi thế như quy mô thị
trường lớn, hệ thống đại học và nghiên cứu mạnh, cũng như cộng đồng startup
năng động. Để Quỹ thực sự phát huy vai trò “vốn mồi”, cần hội tụ được các yếu tố:
nguồn dự án chất lượng cao, cơ chế vận hành hiệu quả và sớm tạo ra các trường hợp
thành công để củng cố niềm tin thị trường.
Từ góc độ nhà đầu tư, tôi nhìn nhận các lĩnh vực công nghệ
sâu, dù đòi hỏi vốn lớn và thời gian hoàn vốn dài, vẫn sẽ đóng vai trò quyết định
đối với năng lực cạnh tranh dài hạn. Vì vậy, Quỹ không chỉ cung cấp vốn mà còn
cần đóng vai trò xúc tác, hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua giai đoạn đầu và thu hút
thêm các nguồn lực đầu tư trong và ngoài nước.
Đối với Sunwah Group, việc tham gia Quỹ Đầu tư mạo hiểm TP.
Hồ Chí Minh thể hiện niềm tin dài hạn của chúng tôi vào triển vọng của Việt Nam
và định hướng trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo và công nghệ hàng đầu của
TP. Hồ Chí Minh. Khoản đầu tư của chúng tôi không chỉ là quyết định tài chính
mà còn sự tiếp nối tự nhiên với các hoạt động của Sunwah Innovations – nền tảng
đổi mới sáng tạo của Tập đoàn nhằm hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp tại Việt Nam
và khu vực. Với mạng lưới tại Trung Quốc và Đông Nam Á, chúng tôi có thể tận dụng
để kết nối startup Việt Nam tiếp cận đối tác công nghệ, nhà đầu tư chiến lược
và thị trường quốc tế, qua đó góp phần đưa Quỹ trở thành nền tảng kết nối vốn,
công nghệ và đổi mới sáng tạo trong khu vực”.
“Tôi cho rằng Quỹ Đầu tư mạo hiểm TP. Hồ Chí Minh ra đời
đúng vào thời điểm hệ sinh thái startup công nghệ Việt Nam đang chuyển mình. Ý
tưởng và nhân lực chúng ta không thiếu, nhưng cơ chế tài chính và kết nối thị
trường vẫn là khoảng trống lớn. Vì vậy, kỳ vọng đặt ra không chỉ là hỗ trợ vốn
ban đầu, mà là kích hoạt toàn bộ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của thành phố, từ
định hướng công nghệ, kết nối thị trường cho đến chuẩn hóa phương thức quản trị.
Cụ thể hơn, Quỹ cần tập trung nguồn lực vào những lĩnh vực
mà Việt Nam có lợi thế cạnh tranh trong khu vực, đồng thời đóng vai trò cầu nối
thực chất giữa nhà trường, doanh nghiệp lớn và startup. Việc kết nối này không
nên dừng ở các biên bản ghi nhớ (MoU) mà cần đi vào chiều sâu, thông qua chia sẻ
hạ tầng, mở cửa thị trường và chuyển giao kinh nghiệm vận hành.
Một kỳ vọng quan trọng khác là Quỹ sẽ giúp các startup xây dựng
nền tảng quản trị minh bạch ngay từ sớm. Đây là điều kiện cần để hệ sinh thái
khởi nghiệp trong nước có thể tiếp cận các nhà đầu tư quốc tế ở các giai đoạn
tiếp theo. Khi đó, Quỹ có thể trở thành cánh tay nối dài giữa chính quyền,
doanh nghiệp lớn, startup và dòng vốn quốc tế.
Tuy nhiên, vốn chỉ là một phần của bài toán. Khi bước vào
giai đoạn tăng trưởng, startup cần hạ tầng sẵn sàng, thị trường để thử nghiệm
và kinh nghiệm vận hành. Ở góc độ doanh nghiệp công nghệ, chúng tôi tin rằng
VNG có thể đóng góp ở cả ba khía cạnh này, từ hạ tầng kỹ thuật như cloud, eKYC,
thanh toán, đến các nền tảng kỹ thuật mà một startup mất nhiều thời gian, chi
phí để xây dựng trong giai đoạn đầu. Về thị trường, VNG có thể tạo điều kiện để
startup thử nghiệm sản phẩm trên hệ sinh thái của chúng tôi trước khi mở rộng
quy mô. Về vận hành, chúng tôi có thể chia sẻ kinh nghiệm 20 năm xây dựng các sản
phẩm công nghệ ở quy mô lớn, đặc biệt ở thị trường quốc tế, cho startup. Các
hình thức đồng hành sẽ được xây dựng phù hợp với từng giai đoạn phát triển của
startup, với định hướng đóng góp thực chất thay vì chỉ dừng lại ở vai trò nhà đầu
tư vốn.
Theo quan sát từ thực tế, điểm nghẽn lớn nhất của startup Việt
không nằm ở ý tưởng, mà ở khả năng đưa sản phẩm ra thị trường và duy trì tăng
trưởng khi mở rộng quy mô. Nhiều doanh nghiệp gặp khó trong việc tiếp cận khách
hàng đầu tiên đủ lớn để kiểm chứng mô hình kinh doanh, duy trì năng lực vận
hành khi tăng trưởng nhanh và thiếu một hệ sinh thái hỗ trợ hiệu quả.
Đây chính là điểm mà Quỹ có thể tạo ra khác biệt, thông qua
việc kết nối startup với doanh nghiệp lớn để mở lối vào thị trường, hỗ trợ tiếp
cận hạ tầng dùng chung và nâng cao năng lực vận hành trong giai đoạn tăng trưởng
sớm. Nếu làm được điều này, Quỹ Đầu tư mạo hiểm TP. Hồ Chí Minh không chỉ giải
quyết bài toán vốn mà còn góp phần giải quyết bài toán “sống còn” của startup
Việt”.
“Chúng tôi đánh giá mô hình hợp tác công – tư của Quỹ Đầu tư
mạo hiểm TP. Hồ Chí Minh là rất thực tiễn và hiệu quả. Mô hình này không chỉ kết
hợp được kỷ luật và tốc độ của khu vực tư nhân với định hướng chiến lược của
Nhà nước, mà còn góp phần giảm thiểu rủi ro giai đoạn đầu thông qua các cơ chế
hỗ trợ như miễn thuế thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần startup đổi mới sáng tạo,
qua đó củng cố niềm tin của nhà đầu tư.
Với Nghị quyết 98/2023/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính
sách đặc thù riêng cho TP. Hồ Chí Minh, đây là lần đầu tiên thành phố áp dụng
cơ chế chấp nhận rủi ro có kiểm soát và miễn trừ trách nhiệm cho nhà quản lý quỹ
nếu tuân thủ đúng quy trình, ngay cả khi khoản đầu tư không thành công. Điều
này giúp tháo gỡ rào cản tâm lý, cho phép Quỹ thực hiện các quyết định đầu tư
có tính toán vào các lĩnh vực mới nổi như AI, bán dẫn và công nghệ xanh. Tuy
nhiên, để giảm thiểu rủi ro, Quỹ cần áp dụng chiến lược quản lý danh mục chặt
chẽ, phân bổ hợp lý theo từng lĩnh vực và giai đoạn, qua đó vừa nắm bắt cơ hội
dài hạn, vừa duy trì khả năng chống chịu trước các khoản đầu tư rủi ro cao.
Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút vốn ngày càng gia tăng trong
khu vực, TP.Hồ Chí Minh tiếp tục khẳng định lợi thế với vai trò “động cơ số” của
nền kinh tế, sở hữu nguồn nhân lực công nghệ dồi dào và hệ sinh thái khởi nghiệp
năng động. Nếu được vận hành hiệu quả, Quỹ Đầu tư mạo hiểm TP. Hồ Chí Minh có
thể đóng vai trò như một “bảo chứng thể chế”, giúp giảm thiểu rủi ro cho nhà đầu
tư và gia tăng sức hấp dẫn của startup đối với dòng vốn tư nhân và quốc tế. Đồng
thời, việc kết nối với các doanh nghiệp lớn trong hệ sinh thái sẽ giúp startup
rút ngắn thời gian mở rộng quy mô và tiếp cận thị trường.
Từ góc độ nhà đầu tư, các lĩnh vực ưu tiên như AI, bán dẫn,
công nghệ sinh học hay năng lượng tái tạo đều đòi hỏi nguồn vốn lớn và thời
gian hoàn vốn dài, trong khi Việt Nam vẫn thiếu nguồn vốn “kiên nhẫn”. Bên cạnh
đó, khung pháp lý trong một số ngành có thể chưa theo kịp tốc độ phát triển
công nghệ. Do đó, việc áp dụng chiến lược quản lý danh mục chặt chẽ, phân bổ hợp
lý theo từng giai đoạn và lĩnh vực là yếu tố then chốt để vừa nắm bắt cơ hội
dài hạn, vừa kiểm soát rủi ro.
Trong bối cảnh đó, việc tham gia Quỹ Đầu tư mạo hiểm TP. Hồ
Chí Minh hoàn toàn phù hợp với chiến lược dài hạn của VinaCapital trong việc đồng
hành cùng tăng trưởng của Việt Nam. Chúng tôi không chỉ cung cấp vốn mà còn
mang đến kinh nghiệm đầu tư, mạng lưới toàn cầu và khả năng kết nối nhà đầu tư
quốc tế, qua đó hỗ trợ các doanh nghiệp Việt Nam mở rộng quy mô và tham gia sâu
hơn vào chuỗi giá trị khu vực.
Chúng tôi kỳ vọng, với nền tảng pháp lý và sự phối hợp chặt
chẽ giữa Nhà nước và khu vực tư nhân, Quỹ Đầu tư mạo hiểm TP. Hồ Chí Minh sẽ trở
thành bệ phóng cho các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo tham vọng nhất, góp phần định
hình hệ sinh thái công nghệ của TP. Hồ Chí Minh trong thời gian tới”.
