Sau 6 năm làm việc trong lĩnh vực công nghệ, thu nhập của Ngọc Anh (32 tuổi, tên nhân vật đã thay đổi) tăng từ 12 triệu đồng lên gần 45 triệu đồng/tháng. Con số thu nhập này đủ để chị tự tin rằng tương lai tài chính của mình đang rộng mở. Khi rà soát lại tài sản vào cuối năm 2024, chị giật mình nhận ra chỉ có khoản tiết kiệm chưa đến 100 triệu đồng. Lúc mới đi làm lương thấp nhưng chị từng tiết kiệm được gần bằng số tiền này.
Chị cho biết dù làm việc nhiều hơn và thu nhập cao hơn trước, tài khoản của chị gần như không tăng đáng kể. Bản thân chị cũng không hiểu số tiền mình kiếm thêm đã được chi tiêu vào những đâu.
Nhìn lại quá trình chi tiêu, Ngọc Anh thừa nhận mỗi lần tăng lương, chị đều “tự thưởng” bằng một thay đổi trong phong cách sống. Thu nhập tăng bao nhiêu, mức sống cũng tăng bấy nhiêu.
Chị chuyển sang thuê chung cư xịn hơn, đổi iPhone sang phiên bản mới nhất, mua xe máy tay ga đắt tiền. Chị đăng ký phòng gym hạng sang và duy trì thói quen du lịch nước ngoài 2 lần mỗi năm. Khi cộng dồn lại, những chi tiêu đều đặn này biến phần thu nhập tăng thêm thành các khoản chi phí cố định dài hạn.
Anh Lê Trung Kiên (30 tuổi, làm việc trong lĩnh vực tài chính) từng rơi vào vòng xoáy tương tự. Từ mức lương 18 triệu đồng khi mới ra trường, sau 7 năm anh đạt thu nhập hơn 50 triệu đồng/tháng. Thay vì tích lũy, Kiên lựa chọn nâng cấp cuộc sống: mua ô tô trả góp, chuyển sang căn hộ sang và thường xuyên chi tiêu cho các buổi gặp gỡ, đối tác.
Kiên cho biết mỗi tháng anh kiếm được nhiều tiền hơn trước rất nhiều, nhưng áp lực chi phí cũng tăng tương ứng. Tiền trả góp xe, tiền thuê chung cư, chi phí sinh hoạt và các khoản giao tiếp xã hội khiến tổng chi tiêu gần như chiếm phần lớn thu nhập tăng thêm.
Anh cho biết trước đây luôn tin rằng khi thu nhập tăng lên, khả năng tiết kiệm cũng sẽ cao hơn. Trên thực tế, mức chi tiêu của anh lại tăng nhanh hơn thu nhập, khiến tài khoản gần như không có sự cải thiện đáng kể.
Năm 2025, khi thu nhập thưởng giảm mạnh, Kiên mới thực sự cảm nhận áp lực. Các khoản chi cố định vẫn phải duy trì trong khi dòng tiền giảm, khiến anh phải rút tiền đầu tư ngắn hạn để bù đắp chi phí.
Thu nhập tăng nhưng tài sản không tăng
Trong tài chính cá nhân, hiện tượng này được gọi là “lạm phát lối sống” – khi chi tiêu tăng song song hoặc thậm chí vượt tốc độ tăng của thu nhập. Đây là nguyên nhân phổ biến khiến nhiều người trẻ thành thị dù có mức lương cao vẫn không tích lũy được tài sản đáng kể sau nhiều năm làm việc.
Ông Nguyễn Mạnh Cường (chuyên viên tư vấn tài chính cá nhân) cho rằng, “lạm phát lối sống” không chỉ là bài toán chi tiêu, mà còn liên quan đến tâm lý xã hội. Khi thu nhập tăng, con người có xu hướng muốn khẳng định vị thế mới. Họ cảm thấy mình xứng đáng với một căn hộ đẹp hơn, một chiếc xe tốt hơn.
Vấn đề nằm ở chỗ những nâng cấp này thường trở thành nghĩa vụ tài chính dài hạn, làm giảm khả năng tiết kiệm và khiến cá nhân phụ thuộc hoàn toàn vào thu nhập hiện tại. Nếu không kiểm soát lối sống và duy trì kỷ luật tích lũy, mức lương cao chỉ mang lại cảm giác giàu có tạm thời.
Sự khác biệt giữa người tích lũy được tài sản và người không tích lũy được nằm ở cách xử lý phần thu nhập tăng thêm. Những người có tài sản ròng cao thường duy trì mức sống thấp hơn khả năng tài chính thực tế. Thay vì nâng cấp lối sống khi lương tăng, họ giữ nguyên cấu trúc chi tiêu và đầu tư phần chênh lệch.
Theo chuyên gia, tiết kiệm không nên phụ thuộc vào “phần tiền còn lại cuối tháng” mà cần được xem là một khoản chi bắt buộc cho chính tương lai của mình. Ngay khi nhận lương, người lao động nên trích tối thiểu 20–30% thu nhập chuyển vào tài khoản tiết kiệm hoặc đầu tư riêng biệt trước khi chi tiêu. Với nhóm có thu nhập trên 30 triệu đồng/tháng, tỷ lệ này có thể nâng lên 30–40% để tạo đà tích lũy nhanh hơn.
Chuyên gia cũng khuyến nghị áp dụng nguyên tắc tự động hóa – thiết lập lệnh chuyển tiền cố định hàng tháng sang quỹ dự phòng hoặc danh mục đầu tư dài hạn. Khi khoản tiết kiệm được “khóa” ngay từ đầu, thói quen chi tiêu sẽ tự điều chỉnh theo phần thu nhập còn lại. Đây được xem là cách đơn giản nhưng hiệu quả để tránh rơi vào bẫy lạm phát lối sống và bảo đảm tài sản tăng trưởng song song với thu nhập.
Với lãi suất cho vay “cắt cổ” và đòi nợ theo kiểu xã hội đen, tín dụng đen đang trở thành vấn đề “nóng”. Dự báo sắp tới, các đối tượng người nước ngoài có xu hướng chọn Việt Nam để hoạt động.
