Ngày 17/4, Bộ Tư pháp đăng tải hồ sơ để thẩm định Nghị quyết
của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế nhà nước.
Hồ sơ dự án luật do Bộ Tài chính chủ trì soạn thảo. Trước đó,
ngày 7/4, Bộ Tư pháp đã tổ chức họp thẩm định dự án luật trên. Tiếp thu ý kiến đóng
góp tại cuộc thẩm định, lần này Bộ Tài chính đã làm rõ cơ chế đặc biệt để phát
triển kinh tế nhà nước.
Đáng chú ý, tờ trình dự thảo lần này, Bộ Tài chính xác định
phạm vi điều chỉnh nghị quyết dự kiến tập trung đối với các thành tố “dự trữ quốc
gia” và “doanh nghiệp nhà nước”. Do vậy, dự thảo nghị quyết cụ thể hóa 4 chính
sách đặc biệt.
Thứ nhất, quy định cho phép doanh nghiệp nhà nước được
trích tối đa 10% trên phần lợi nhuận vượt kế hoạch từ lợi nhuận sau thuế chưa
phân phối hàng năm của doanh nghiệp để hình thành quỹ thưởng.
Thứ hai, ưu tiên bố trí ngân sách Nhà nước hàng năm để mua
tăng hàng dự trữ quốc gia, hàng dự trữ chiến lược đối với các mặt hàng quan trọng,
các mặt hàng phục vụ quốc phòng, an ninh, quốc kế dân sinh như lương thực,
xăng, dầu, dầu thô, công nghệ cao… đảm bảo mức dự trữ quốc gia đã đề ra tại
Nghị quyết số 79-NQ/TW.
Ưu tiên bố trí ngân sách nhà nước và đầu tư xây dựng
kho dự trữ quốc gia, trong đó tập trung xây dựng các kho dự trữ quốc gia chiến
lược về xăng, dầu, dầu thô theo quy hoạch tổng thể hệ thống kho dự trữ quốc gia
và hệ thống kho dự trữ quốc gia được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Thứ ba, doanh nghiệp nhà nước có vị trí ngành nghề quan trọng,
tác động đến nền kinh tế – xã hội của đất nước dành tối thiểu 10% lợi nhuận để
lại sau thuế theo quy định để tham gia thực hiện dự trữ quốc gia theo phân công
của Chính phủ.
Thứ tư, miễn trừ trách nhiệm đối với rủi ro mang tính
khách quan khi thực hiện dự trữ quốc gia các mặt hàng chiến lược về công nghệ
cao, đặc thù mà sau thời gian dự trữ nhưng không đáp ứng yêu cầu về dự trữ chiến
lược cần thực hiện xuất bán, xuất cấp hàng dự trữ chiến lược trong khi đã thực
hiện đầy đủ quy trình ra quyết định, quản trị rủi ro, công khai, minh bạch và
không có hành vi vi phạm pháp luật hoặc miễn trừ trách nhiệm khi thực hiện điều
tiết thị trường theo quyết định của các cấp có thẩm quyền.
Như vậy, so với dự thảo lần 1, Bộ Tài chính đã bỏ đề xuất cơ
chế đặc thù phát triển Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (viết tắt
là SCIC).
Đặc biệt, Bộ Tài chính cũng làm rõ sự cần thiết và tác động
chính sách đối với đề xuất “doanh nghiệp nhà nước có vị trí ngành nghề quan trọng,
tác động đến nền kinh tế – xã hội của đất nước dành tối thiểu 10% lợi nhuận để
lại sau thuế theo quy định để tham gia thực hiện dự trữ quốc gia theo phân công
của Chính phủ”.
Theo Bộ Tài chính, chính sách này sẽ tăng cường tiềm lực của
khu vực doanh nghiệp nhà nước, giảm áp lực ngân sách.
“Thay vì chỉ dựa vào ngân sách nhà nước (vốn có hạn), chính
sách này tận dụng lợi nhuận của doanh nghiệp nhà nước thành nguồn lực dự trữ thực
tế (hàng hóa, vật tư).
Nhà nước không phải chi hoàn toàn từ ngân sách để mua sắm
hàng hóa dự trữ quốc gia, dự trữ chiến lược mà tận dụng được dòng tiền sẵn có từ
hoạt động kinh doanh hiệu quả của doanh nghiệp nhà nước…
Sự tham gia của các doanh nghiệp nhà nước có vị trí ngành
nghề quan trọng, tác động đến nền kinh tế – xã hội của đất nước sẽ giúp ngăn chặn
tình trạng đầu cơ, thổi giá khi có biến động do Nhà nước luôn có một lượng
hàng đủ lớn để can thiệp vào thị trường trong khi có biến động”, Bộ Tài chính thuyết minh thêm.
