Trong kế hoạch phát triển công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược đến năm 2030, TP.Hồ Chí Minh đặt mục tiêu làm chủ, ứng dụng và thương mại hóa các công nghệ có tính nền tảng, qua đó tạo động lực tăng trưởng mới và nâng cao năng lực cạnh tranh của đô thị đầu tàu kinh tế cả nước…
Kế hoạch 122 được xây dựng trên cơ sở các định hướng lớn của
Chính phủ về danh mục công nghệ chiến lược và chương trình phát triển sản phẩm
công nghệ chiến lược ưu tiên triển khai ngay, đồng thời bám sát mục tiêu đưa
TP.Hồ Chí Minh trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực.
HÌNH THÀNH HỆ SINH
THÁI CÔNG NGHỆ CHIẾN LƯỢC GẮN VỚI TĂNG TRƯỞNG
UBND TP.Hồ Chí Minh vừa ban hành Kế hoạch số 122/KH-UBND
ngày 01/4/2026 về phát triển công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến
lược đến năm 2030 (Kế hoạch 122). Điểm
nhấn xuyên suốt của Kế hoạch là định hướng không chỉ dừng ở nghiên cứu mà tiến
tới làm chủ, nội địa hóa và thương mại hóa công nghệ, từng bước hình thành hệ
sinh thái công nghệ chiến lược hoàn chỉnh.
TP.Hồ Chí Minh đặt mục tiêu đến năm 2030 hỗ trợ phát triển từ
30 – 50 sản phẩm công nghệ chiến lược có khả năng thương mại hóa; hình thành 5
– 7 trung tâm, phòng thí nghiệm và nền tảng dùng chung phục vụ nghiên cứu và
phát triển.
Khoảng 100 – 150 doanh nghiệp sẽ được hỗ trợ tham gia vào hoạt
động nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ chiến lược; trong đó có khoảng
10 – 15 sản phẩm dự kiến được đưa vào ứng dụng trực tiếp trong quản lý nhà nước,
dịch vụ công hay các ngành kinh tế trọng điểm.
TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu thu hút từ 30 – 50 chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài nước tham gia vào các nhiệm vụ công nghệ chiến lược, đồng thời phát triển các nhóm nghiên cứu mạnh theo mô hình liên kết trường – viện – doanh nghiệp.
Đặc biệt, Kế hoạch 122 nhấn mạnh việc khảo sát toàn diện hiện
trạng công nghệ ngay trong năm 2026 nhằm xây dựng cơ sở dữ liệu và xác định rõ
năng lực của từng chủ thể trong hệ sinh thái, từ viện nghiên cứu, trường đại học
đến doanh nghiệp. Đây được xem là bước nền quan trọng để tránh đầu tư dàn trải
và bảo đảm các chương trình phát triển có trọng tâm, trọng điểm.
Một trong những nội dung then chốt khác là phát triển hạ tầng
công nghệ theo hướng dùng chung và chia sẻ. Thay vì đầu tư phân tán, Thành phố
định hướng xây dựng các trung tâm nghiên cứu, phòng thí nghiệm và nền tảng công
nghệ có khả năng phục vụ toàn bộ chuỗi giá trị từ nghiên cứu, thử nghiệm đến
thương mại hóa.
Cách tiếp cận này không chỉ giúp tối ưu nguồn lực mà còn tạo
điều kiện để doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, tiếp cận hạ tầng
công nghệ tiên tiến, qua đó nâng cao khả năng đổi mới sáng tạo và tham gia sâu
hơn vào chuỗi giá trị công nghệ.
TẬP TRUNG CÁC LĨNH VỰC
MŨI NHỌN VÀ THÚC ĐẨY THƯƠNG MẠI HÓA
Về định hướng công nghệ, TP.Hồ Chí Minh lựa chọn 9 nhóm công
nghệ chiến lược với 26 nhóm sản phẩm ưu tiên phát triển, trải rộng từ trí tuệ
nhân tạo (AI), robot, mạng 5G/6G đến blockchain, bán dẫn, năng lượng mới, điện toán
đám mây và công nghệ y sinh.
Trong đó, nhiều lĩnh vực mang tính đột phá và có khả năng tạo
ra giá trị gia tăng cao như mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt, chip AI, robot tự
hành, năng lượng hydrogen hay liệu pháp gene, tế bào… được xác định là những hướng
đi trọng điểm.
Điểm khác biệt của Kế hoạch không nằm ở danh mục công nghệ,
mà ở cách tiếp cận gắn chặt nghiên cứu với thị trường. Thành phố đặt yêu cầu rõ
ràng về việc thương mại hóa kết quả nghiên cứu, nâng cao tỷ lệ nhiệm vụ khoa học
và công nghệ có sản phẩm ứng dụng thực tế, tạo doanh thu hoặc giá trị kinh tế
xã hội một cách cụ thể.
Các sản phẩm công nghệ chiến lược sẽ được ưu tiên triển khai
trong các lĩnh vực trọng điểm và các “bài toán lớn” của đô thị từ quản lý đô thị,
dịch vụ công đến sản xuất công nghiệp và nông nghiệp công nghệ cao. Qua đó cho
thấy định hướng sử dụng chính thị trường nội địa làm bệ đỡ cho quá trình phát
triển công nghệ.
Thành phố đặc biệt chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất
lượng cao. Mô hình đào tạo được định hướng gắn với dự án thực tiễn, phòng thí
nghiệm và doanh nghiệp, qua đó hình thành đội ngũ chuyên gia, kỹ sư và nhà khoa
học có khả năng làm chủ công nghệ.
Kế hoạch cũng đặt mục tiêu thu hút từ 30 – 50 chuyên gia,
nhà khoa học trong và ngoài nước tham gia vào các nhiệm vụ công nghệ chiến lược,
đồng thời phát triển các nhóm nghiên cứu mạnh theo mô hình liên kết trường – viện
– doanh nghiệp.
Ở góc độ hợp tác, Thành phố hướng tới triển khai từ 10 – 15
chương trình hợp tác quốc tế trong nghiên cứu và chuyển giao công nghệ, đồng thời
hình thành các chuỗi giá trị công nghệ chiến lược liên vùng thông qua 3 – 5
chương trình liên kết.
Việc thu hút đầu tư nước ngoài chất lượng cao vào các lĩnh vực
công nghệ chiến lược cũng được xác định là một trụ cột, gắn với phát triển mạng
lưới trung tâm đổi mới sáng tạo tầm cỡ quốc tế.
Nhìn tổng thể, Kế hoạch 122 cho thấy Thành phố đang chuyển từ
cách tiếp cận phát triển khoa học – công nghệ mang tính hỗ trợ sang vai trò dẫn
dắt tăng trưởng. Trọng tâm không chỉ là tạo ra công nghệ, mà là hình thành năng
lực làm chủ, đưa công nghệ vào đời sống kinh tế và tạo ra giá trị thương mại cụ
thể, yếu tố quyết định để nâng tầm vị thế của TP.Hồ Chí Minh trong chuỗi giá trị
toàn cầu.
-Thiên Ân
