Khi thế giới chuẩn bị bước vào “kỷ nguyên 6G”, AI đang nổi lên như nền tảng cốt lõi định hình hạ tầng và mô hình tăng trưởng mới, mở ra cơ hội để Việt Nam bứt phá và nâng cao vị thế trong hệ sinh thái công nghệ và kinh tế số toàn cầu…
Năm
2026 được xác định là cột mốc bản lề khi thế giới bắt đầu chuyển mình từ nền tảng
5G sang việc chuẩn bị cho hạ tầng 6G, nơi trí tuệ nhân tạo (AI) không còn là
công cụ hỗ trợ mà trở thành lớp nền tảng cốt lõi. Trong tiến trình này, sự cộng
hưởng giữa các tập đoàn công nghệ toàn cầu và các doanh nghiệp nội địa đang định
hình lại vị thế của Việt Nam trong hệ sinh thái bán dẫn và kinh tế số tương
lai.
Tại buổi chia sẻ với báo chí ngày 9/4/2026, ông
Thiều Phương Nam, Tổng Giám đốc Qualcomm Việt Nam, Lào và Campuchia, cho biết nhìn
lại lịch sử phát triển của mạng di động, mỗi chu kỳ 10 năm đều tạo ra một bước
ngoặt thay đổi diện mạo kinh tế – xã hội.
Nếu 2G chuyển đổi phương thức liên lạc
thoại, 3G mang dữ liệu lên di động và 4G thúc đẩy kinh tế số với băng thông rộng,
thì 5G đã bắt đầu mở ra kỷ nguyên kết nối vạn vật (IoT), thì bước nhảy vọt
thực sự được kỳ vọng nằm ở thế hệ 6G.
“Thực
tế cho thấy, AI đang thâm nhập ngày càng sâu rộng vào mọi lĩnh vực công nghệ và
đời sống. Tuy nhiên, để các ứng dụng AI vận hành hiệu quả, yêu cầu về một hạ tầng
mạng có tốc độ cao hơn, độ trễ thấp hơn và khả năng xử lý dữ liệu vượt trội trở
nên cấp thiết. Đây chính là vai trò mà 6G được kỳ vọng sẽ đảm nhận”, ông Nam nhận
định.
“Mỗi bước chuyển công nghệ
lớn đều tạo ra “cửa sổ cơ hội” cho các quốc gia và doanh nghiệp vươn lên. Từ
giai đoạn điện thoại phổ thông sang smartphone, hay các các mô hình tích hợp AI
và AI Agent, Việt Nam đang đứng trước một cơ hội mang tính lịch sử để tham gia
sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu”.
Tại
Việt Nam, Chính phủ đang thể hiện tầm nhìn chủ động khi hướng tới việc đi đầu
trong khu vực về triển khai 6G. Hiện tại, liên minh 6G toàn cầu đã ghi nhận sự
góp mặt của ba “ông lớn” công nghệ Việt Nam là Viettel, FPT và VNG, đánh dấu bước
chuẩn bị quan trọng cho giai đoạn tới.
“Với
kế hoạch thử nghiệm 6G vào năm 2028 và dự kiến thương mại hóa công nghệ này từ
năm 2029, Việt Nam có tiềm năng vươn lên vị trí tiên phong trong việc triển
khai 6G trên toàn cầu”, ông Thiều Phương Nam nhấn mạnh.
Trong bối cảnh đó, AI đang dần trở thành trung tâm của làn sóng công nghệ mới, không chỉ thúc đẩy hạ tầng mà còn tái định nghĩa cách con người tương tác với thiết bị và hệ sinh thái số.
Ông Nam cho biết thời gian tới được dự báo sẽ là thời điểm bùng nổ của “AI Agent” – các trợ lý AI có khả năng chủ động thực hiện tác vụ thay vì chỉ phản hồi theo dạng hỏi, đáp như các chatbot trước đây. Các AI Agent sẽ được tích hợp sâu vào thiết bị, có thể tự động hóa những quy trình phức tạp và cá nhân hóa trải nghiệm người dùng ở mức cao hơn.
Đồng quan điểm, theo ông ST Liew, Phó Chủ tịch Qualcomm Technologies, Inc. kiêm Chủ tịch Qualcomm khu vực Đông Nam Á, Úc và New Zealand, hiện nay AI được nhìn nhận không chỉ là công nghệ hỗ trợ mà sẽ trở thành một “giao
diện người dùng mới”.
Thay vì các thao tác thủ công truyền thống, các thiết bị
sẽ có khả năng hiểu, học hỏi và cá nhân hóa trải nghiệm theo từng người dùng.
Trong đó, điện thoại thông minh tiếp tục giữ vai trò là thiết bị trung tâm, là
công cụ mạnh mẽ nhất để con người khai thác AI trong đời sống hằng ngày.
Đáng
chú ý, Việt Nam được đánh giá có lợi thế trong việc triển khai và thương mại
hóa các mô hình “AI vật lý” (Physical AI) và “AI cá nhân” (Personal AI). Nền tảng
này đến từ hệ sinh thái sản xuất phần cứng và chuỗi cung ứng tương đối năng động,
được hình thành nhờ sự hiện diện của nhiều tập đoàn công nghệ quốc tế. Đây cũng
là cơ sở để các startup Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu,
đặc biệt ở các khâu phát triển ứng dụng và tích hợp giải pháp AI trên thiết bị.
“Việt
Nam đang khẳng định vị thế là một trong những thị trường công nghệ có tầm quan
trọng chiến lược hàng đầu khu vực châu Á – Thái Bình Dương và Qualcomm cam kết
đồng hành cùng khát vọng trở thành nền kinh tế dẫn đầu về đổi mới sáng tạo của
Việt Nam”.
Về triển vọng dài hạn, các chuyên gia tại Qualcomm nhận định kinh tế số Việt Nam trong 5 – 10 năm tới có nhiều dư địa tăng trưởng, đặc biệt khi AI trở thành nền tảng hạ tầng mới cho nhiều ngành. Việc tận dụng tốt các cơ hội từ AI, bán dẫn và chuyển đổi số có thể đóng góp quan trọng vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.
Qualcomm
hiện đang tiếp tục đẩy mạnh hiện diện thông qua nhiều lĩnh vực công nghệ
trọng điểm tại Việt Nam. Trong lĩnh vực trung tâm dữ liệu, Qualcomm đang tập trung triển khai các
nền tảng suy luận AI (AI inferencing), hợp tác với Viettel, VNPT, VNG và FPT.
Tại
Mobile World Congress 2026 (Hội nghị – Triển lãm Di động thế giới) diễn ra tại thành phố Barcelona (Tây Ban Nha) vừa qua, Qualcomm cũng đã giới thiệu nền tảng AI200 dưới dạng
rack (rack-scale), đánh dấu bước tiến trong chiến lược phát triển trung tâm dữ
liệu.
Trong đó, Việt Nam được xác định là một trong những thị trường đầu tiên
hướng tới thương mại hóa công nghệ này, phục vụ các lĩnh vực như chính phủ điện
tử, AI cho doanh nghiệp và các mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt.
Đồng thời, Qualcomm đang hợp tác với Viettel để phát triển và thương mại hóa thiết bị 5G Open RAN cũng như các thiết bị mạng 6G thế hệ tiếp theo, dựa trên triển khai thương mại 5G Open RAN lớn nhất thế giới hiện nay.
6G được định hình như một
nền tảng AI-native, hợp nhất ba trụ cột công nghệ cốt lõi gồm: kết nối, cảm biến
diện rộng và năng lực tính toán hiệu năng cao. Hệ sinh thái 6G tương lai sẽ mở
ra thế hệ mạng thông minh với vô tuyến tích hợp cảm biến, mạng RAN (Radio
Access Network) ảo hóa, tự động hóa vận hành bằng AI, cùng các trung tâm dữ liệu
biên và đám mây phục vụ khả năng xử lý khối lượng tính toán và dữ liệu AI thế hệ
mới (new AI workloads).
Liên minh 6G toàn cầu do Qualcomm khởi
xướng không chỉ quy tụ các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới như Google,
Meta, Microsoft, Samsung, Nokia, LG, T-Mobile, mà còn hướng tới mục tiêu thương
mại hóa mạng 6G vào năm 2029. Trong đó, Việt Nam có ba đại diện là FPT, Viettel
và VNG.
-Mộc Đình
