Báo cáo kết quả khảo sát từ 15.000 nhà bán hàng trên toàn quốc của Công ty Cổ phần Công nghệ Sapo vừa công bố cho biết bức tranh kinh doanh bán lẻ trong năm 2024 với nhiều điểm sáng và thách thức. Theo kết quả khảo sát, hơn 80% nhóm có doanh thu tăng trưởng đang lạc quan và kỳ vọng thị trường tiến triển tốt trong năm 2025. Nhiều nhà bán hàng có kế hoạch phát triển các chiến lược mới như livestream chốt đơn, mở rộng kinh doanh trên nền tảng xã hội.
33% NHÀ BÁN HÀNG GHI NHẬN DOANH THU TĂNG TRƯỞNG
So với kết quả khảo sát trong 6 năm trở lại đây, tỷ lệ nhà bán hàng có sự tăng trưởng doanh thu của năm 2024 cao hơn 2023 nhưng vẫn chưa đạt được con số tích cực như năm 2022.
66% nhà bán hàng nhận định năm 2024 không có sự tăng trưởng, trong đó phần lớn ghi nhận giảm doanh thu từ 10% trở lên. Họ chủ yếu là hộ kinh doanh cá thể hoặc doanh nghiệp đang dùng kênh bán hàng truyền thống (bán tại cửa hàng), tỷ lệ sử dụng kênh online hoặc đa kênh thấp hơn nhóm có sự tăng trưởng doanh thu.
Báo cáo cho biết 94,4% nhà bán hàng chấp nhận ít nhất một phương thức thanh toán không tiền mặt, trong đó chuyển khoản qua VietQR hay số tài khoản ngân hàng đang được ưa chuộng nhất (91%) vì sự tiện lợi và đối soát nhanh chóng. Tuy nhiên, thanh toán QR bùng nổ đặt ra bài toán về cách thức hiển thị mã QR và quản lý dòng tiền hiệu quả để tránh sai sót, gian lận.
Nhiều nhà bán hàng trong nhóm này chưa tiếp cận hoặc chưa sử dụng các chương trình hỗ trợ tài chính mà chú trọng các công cụ báo cáo chi phí và hiệu suất hơn là các giải pháp tự động hóa; hạn chế trong đầu tư quảng cáo và tập trung vào các kênh miễn phí hoặc chi phí thấp.
Nhóm nhà bán hàng không tăng trưởng doanh thu có xu hướng thận trọng trong kế hoạch 2025; 30% trong nhóm này ưu tiên duy trì hoạt động tương đương 2024 và chưa mạnh dạn mở rộng quy mô kinh doanh.
Kết quả khảo sát cũng cho biết 55,7% nhóm nhà bán hàng tăng trưởng doanh thu đang áp dụng mô hình đa kênh, với doanh thu phần lớn nằm trong khoảng 200 triệu – 1 tỷ đồng/tháng. Bà Lê Thị Dung, Giám đốc Tăng trưởng, Sapo, cho hay: “Nhà bán hàng không chỉ hiện diện đa kênh mà còn tích hợp sâu giữa các kênh, lấy người mua làm trung tâm để tạo trải nghiệm liền mạch, nâng cao cạnh tranh và doanh thu. Hợp kênh giúp tập trung dữ liệu khách hàng để xây dựng chương trình loyalty, tăng tỷ lệ mua lại và tối đa hóa doanh thu. Quản lý bán hàng hợp kênh là xu thế tất yếu của ngành bán lẻ”.
Theo kết quả khảo sát, 77% nhà bán hàng đang kinh doanh trên ít nhất một kênh bán hàng trực tuyến (sàn thương mại điện tử/ mạng xã hội/ website/ cộng tác viên affiliate/ dropship,…), với quy mô phổ biến là từ 1-5 gian hàng (chiếm gần 90%).
CẠNH TRANH GAY GẮT TỪ CÁC SÀN THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ NƯỚC NGOÀI
Nhà bán hàng có doanh thu tăng trưởng đang chú trọng và dành nhiều ngân sách cho quảng cáo qua mạng xã hội như Instagram, TikTok và Facebook, cũng như các sàn thương mại điện tử như Shopee, theo báo cáo của Sapo. 100% dự định 2025 đều nhắc đến việc mở rộng kênh bán trực tuyến như TikTok Shop, Shopee, Facebook,… Điều này cho thấy nhà bán hàng vẫn xem các kênh online là trọng tâm, khẳng định vị thế của thương mại điện tử trong bán lẻ hiện đại.
Trong năm 2024, các mạng xã hội lớn như Facebook (Meta) và TikTok (Bytedance) đã đầu tư rất nhiều vào các công cụ hỗ trợ tiếp thị nhằm tăng tỷ lệ quảng cáo trúng đích, quảng cáo đúng nhu cầu và quảng cáo sáng tạo. Từ AI tối ưu quảng cáo trên Facebook đến ra mắt hình thức quảng cáo tin nhắn trên TikTok, đều góp phần khiến các kênh tiếp thị này được tin tưởng.
“Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng của các hình thức bán hàng trực tuyến trong năm 2024 vẫn chưa đạt được kỳ vọng. Cạnh tranh gay gắt đến từ các sàn thương mại điện tử quốc tế gia nhập vào thị trường (Temu, Shein) hay thông quan trực tiếp về Việt Nam (Taobao Alibaba) đã khiến áp lực với nhóm bán thương mại điện tử càng trở nên lớn hơn bao giờ hết”, báo cáo nhấn mạnh.
Mặt khác, các phí nền tảng kinh doanh trên sàn đã tăng hơn so với các năm trước, đi kèm với đó là thuế được quản lý chặt chẽ hơn, nhà bán hàng đối mặt với thách thức trong việc tối ưu chi phí vận hành để đảm bảo được lợi nhuận. Cuộc canh tranh khốc liệt về giá đang có xu hướng giảm nhiệt, thay vào đó các nhà bán hàng bắt đầu có xu hướng kinh doanh bền vững để đảm bảo lợi nhuận. Luật Quản lý thuế mới được Quốc hội thông qua về việc yêu cầu các sàn thương mại điện tử nộp thuế thay cho nhà bán hàng được dự đoán sẽ giảm bớt gánh nặng thủ tục, mở ra một cơ chế minh bạch và đơn giản hơn.
Ngoài ra, theo khảo sát, Facebook Live chiếm 23% và TikTok Live chiếm 18% tổng số phiên livestream của nhà bán hàng đang kinh doanh đa kênh hoặc chỉ bán online. Shopee Live kém phổ biến hơn (10%), chủ yếu được sử dụng bởi doanh nghiệp, hộ kinh doanh chuyên bán trên sàn thương mại điện tử.
Với bán hàng qua livestream, dù chậm chân hơn so với TikTok và Shopee nhưng Facebook không thể đứng ngoài cuộc chơi. Trong năm 2024, dựa vào việc kết hợp với các nền tảng quản lý bán hàng như Sapo, Meta đã chính thức ra mắt Facebook LiveShopping – tính năng cho phép nhà bán hàng vừa phát trực tiếp vừa gắn giỏ hàng để người mua chọn sản phẩm và thanh toán nhanh chóng ngay trong phiên live. Tính năng này dự kiến sẽ được Meta tiếp tục đẩy mạnh trong 2025, đáp ứng nhu cầu bán hàng mạnh mẽ trên mạng xã hội.
Bà Lê Thị Nga, Giám đốc Sapo Social Commerce & Shipping phát biểu: “Các buổi livestream có nội dung sáng tạo và tương tác với khách hàng qua minigame có thể tăng tỷ lệ xem đến 35% so với các buổi chỉ giới thiệu sản phẩm thông thường. Khi kết hợp với các dịch vụ vận chuyển nhanh và chính xác, nhà bán hàng sẽ tạo ra một chuỗi giá trị hoàn chỉnh, từ việc tiếp cận khách hàng đến giao hàng tận nơi, giúp tăng sự hài lòng và trung thành của khách hàng.”
Hơn 66% nhà bán hàng quy mô nhỏ và vừa chưa sử dụng livestream, cho thấy tiềm năng lớn chưa được khai thác. Họ chưa ứng dụng được livestream vì còn thiếu hiểu biết về cách vận hành hoặc thiếu nguồn lực. Mặt khác, các nhà bán hàng cần đặc biệt lưu ý đến nguồn gốc xuất xứ sản phẩm và các quy định ngày càng chặt chẽ của nền tảng khi phát trực tiếp. Nhà bán hàng tham gia khảo sát cho biết họ gặp một số vấn đề như lỗi kỹ thuật và quản lý vận hành chưa tốt khi livestream.
