Giữa mùa đông năm 2024, trong một căn hộ nhỏ ở vùng ngoại ô phía Bắc Melbourne, 4 người – Carly Morse, Thomas Vale, Michael Hodgkinson và Abdul El Sayed – đã cùng nhau hít một chất bột mà họ tin là cocaine. Chỉ vài phút sau, cả 4 gục ngã và không bao giờ tỉnh lại.
Pháp y sau đó xác định chất họ sử dụng không phải cocaine, mà là protonitazene – một dạng opioid tổng hợp cực độc, mạnh gấp 500 lần heroin và 10 lần fentanyl. Thảm kịch ở Broadmeadows trở thành vụ ngộ độc tập thể nghiêm trọng nhất tại Australia liên quan đến nhóm ma túy mới mang tên nitazenes.
Gia đình các nạn nhân không giấu nổi nỗi đau. “Nếu nỗi mất mát này có thể cứu thêm một sinh mạng khác, thì đó sẽ là di sản của cháu tôi” – cô Fatima El Tarek (dì của El Sayed – nạn nhân trẻ nhất, mới 17 tuổi) – nói trong phiên điều trần.
Nitazenes xuất hiện lần đầu tại Australia năm 2021 và nhanh chóng lan rộng trong thị trường ma túy. Chúng được trộn trong vape, thuốc lắc, bột “cocaine giả” hay thậm chí trong các viên giảm đau nhái. Một hạt – tương đương 1/5 hạt muối – đủ để giết chết người dùng.
Ban đầu được phát triển từ thập niên 1950 như thuốc giảm đau, nitazenes chưa bao giờ được phê duyệt trong y học. Nhưng trên chợ đen, chúng đang trở thành “kẻ giết người thầm lặng” – gây ít nhất 30 ca tử vong được ghi nhận, và con số thực tế có thể cao hơn nhiều.
Cơ quan Biên phòng Australia cho biết đã chặn hơn 60 vụ nhập lậu nitazenes, hầu hết qua đường bưu điện. “Chúng nguy hiểm đến mức chỉ cần hít phải một lượng cực nhỏ cũng có thể tử vong”, chỉ huy Troy Sokoloff cảnh báo.
Nitazenes không có mùi, không vị, có thể ẩn trong bất kỳ dạng ma túy nào (Ảnh: Queensland Health)
Nhiều chuyên gia, trong đó có giáo sư Dimitri Gerostamoulos, Viện Pháp y bang Victoria, nhấn mạnh việc cần mở rộng chương trình kiểm tra ma túy và phát thuốc naloxone để cứu sống người dùng. Tuy nhiên, các biện pháp này vẫn bị trì hoãn hoặc thậm chí hủy bỏ ở nhiều bang.
Trong khi đó, các nhà khoa học Đại học Queensland lại đang tiên phong phát triển công nghệ phân tích nước thải để phát hiện nitazenes – một nỗ lực nhằm theo dõi và ngăn chặn sớm sự lan rộng của loại thuốc chết người này.
Nitazenes không có mùi, không vị, có thể ẩn trong bất kỳ dạng ma túy nào. Chỉ một viên thuốc nhỏ, một hơi vape có chứa nitazene cũng đủ khiến tim ngừng đập sau vài phút.
Cảnh sát bang Victoria cho biết hiện chưa đủ chứng cứ để truy tố người bán loại bột gây ra cái chết của 4 nạn nhân ở Broadmeadows. Trong điện thoại của nạn nhân tên Hodgkinson, vẫn còn lưu đoạn tin nhắn cuối cùng với đối tượng bán hàng trên ứng dụng mã hóa Signal. Tên tài khoản của hắn là “TryMe” (Thử tôi đi) – một lời mời, và cũng là bản án tử hình!
