Các quỹ đầu tư quốc gia hiện quản lý tổng cộng hơn 13 nghìn tỷ USD tài sản, trở thành một trong những nguồn vốn do chính phủ quản lý lớn nhất trên thị trường tài chính toàn cầu…
Phần lớn các quỹ đầu tư quốc gia quy mô lớn thuộc về các quốc gia ở
châu Á và Trung Đông, nơi có nguồn thu lớn từ xuất khẩu và năng lượng.
Dựa trên dữ liệu năm 2026 từ Global SWF, đồ họa thông tin dưới
đây xếp hạng các quỹ đầu tư quốc gia lớn nhất thế giới.
Đứng đầu danh sách là Norges Bank Investment Management
(NBIM), quỹ được thành lập năm 1990 để đầu tư phần nguồn thu dầu mỏ dư thừa của
Na Uy trong dài hạn. Tính đến năm 2026, NBIM quản lý hơn 2,1 nghìn tỷ USD tài sản,
là quỹ đầu tư quốc gia lớn nhất thế giới.
Với dân số chỉ khoảng 5 triệu người, quy mô tài sản của NBIM
tương đương hơn 350.000 USD cho mỗi công dân Na Uy. Chính phủ nước này sử dụng
NBIM như một công cụ giúp nền kinh tế tránh được “lời nguyền tài nguyên” – cụm
từ thường được dùng để chỉ tình trạng nhiều nước phụ thuộc vào dầu mỏ gặp khó
khăn trong việc duy trì tăng trưởng bền vững. Thay vì chi tiêu ngay nguồn thu từ
dầu khí, Na Uy đưa dòng tiền này vào danh mục tài sản đa dạng trên toàn cầu,
qua đó xây dựng nguồn lực tài chính lớn cho đầu tư công và phát triển dài hạn.
Na Uy không phải quốc gia duy nhất chuyển nguồn thu từ dầu
khí vào quỹ do chính phủ quản lý. Tại Trung Đông, Saudi Arabia, Kuwait và Qatar
cũng sở hữu các quỹ đầu tư quốc gia quy mô lớn, với tài sản đang quản lý lần lượt
là 1,3 nghìn tỷ USD, 1 nghìn tỷ USD và 580 tỷ USD.
Tại Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), các quỹ đầu
tư quốc gia được phát triển ở cả cấp liên bang và cấp tiểu vương quốc. Tính đến
năm 2026, các quỹ này quản lý tổng cộng hơn 2,6 nghìn tỷ USD tài sản.
Không chỉ các nước dầu mỏ lớn, một số quốc gia trong khu vực
lân cận Trung Đông cũng thành lập quỹ đầu tư quốc gia trong những năm gần đây.
Quỹ Đầu tư quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ (TWF), ra đời năm 2016, hiện quản lý hơn 360 tỷ
USD tài sản.
Canada là cái tên mới nhất gia nhập nhóm này. Vào tháng
4/2026, Thủ tướng Canada Mark Carney công bố thành lập Canada Strong Fund với quy mô 18 tỷ USD. Đây sẽ là quỹ đầu tư quốc
gia lớn thứ 55 trên thế giới. Chính phủ Canada kỳ vọng quỹ này sẽ hỗ trợ các ưu
tiên chiến lược trong nước, nhất là trong bối cảnh quốc gia muốn đa dạng hóa đối
tác thương mại và giảm phụ thuộc vào Mỹ.
Nguồn thu từ dầu mỏ, khai khoáng và khí đốt nhiều khả năng sẽ
góp phần tăng vốn cho Canada Strong Fund, tương tự cách vận hành của quỹ Alaska
Permanent Fund 88 tỷ USD tại Mỹ. Alaska Permanent Fund là quỹ đầu tư quốc gia cấp
bang của Mỹ, chi trả cổ tức hàng năm cho cư dân Alaska.
-Ngọc Trang
