Quyết định này được đưa ra trước thềm cuộc bầu cử sớm – sự kiện gây áp lực giảm giá lên đồng yên Nhật trong thời gian gần đây…
Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) ngày 23/1 giữ nguyên lãi suất chính sách ở mức 0,75% và nâng dự báo tăng trưởng kinh tế. Quyết định này được đưa ra trước thềm cuộc bầu cử sớm – sự kiện gây áp lực giảm giá lên đồng yên Nhật trong thời gian gần đây.
Kết thúc cuộc họp chính sách tiền tệ đầu tiên trong năm 2026 của BOJ, cơ quan này nâng dự báo tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) của năm tài khóa kết thúc vào tháng 3/2026 lên 0,9% từ mức 0,7% đưa ra vào tháng 10/2025. Dự báo tăng trưởng GDP của tài khóa 2026 cũng tăng lên mức 1% từ 0,7% trước đó.
BOJ nhận định nền kinh tế Nhật tăng trưởng chậm trong bối cảnh các nền kinh tế khác hồi phục sau cú sốc thuế quan năm 2025. Các nhà hoạch định chính sách tiền tệ của Nhật cũng nhận thấy một vòng xoáy tăng lương – tăng giá đang diễn ra trong nước nhờ các biện pháp kích thích kinh tế và nới lỏng tài khóa mà Chính phủ theo đuổi.
Quyết định giữ nguyên lãi suất của BOJ nhận được 8 phiếu thuận và 1 phiếu chống của các thành viên trong ủy ban chính sách. Hồi tháng 12/2025, BOJ tăng lãi suất từ 0,5% lên 0,75%, mức cao nhất trong 30 năm.
Đồng yên tăng giá sau khi kết quả cuộc họp của BOJ được công bố, đạt mức khoảng 158 yên đổi 1 USD. Tuần này, tỷ giá yên có lúc giảm về mức gần 158,5 yên đổi 1 USD, cách không xa vùng 159-160 yên/USD mà thị trường cho rằng Bộ Tài chính Nhật Bản sẽ tiến hành can thiệp để bảo vệ tỷ giá đồng nội tệ.
Cuộc bầu cử sớm của Nhật Bản, dự kiến diễn ra vào ngày 8/2, được nhận định sẽ củng cố vị thế của Thủ tướng Sanae Takaichi, giúp bà dễ dàng tiếp tục theo đuổi lập trường ủng hộ đồng thời chính sách tiền tệ nới lỏng và chính sách tài khóa nới lỏng.
Trong tuyên bố sau cuộc họp, BOJ tiết lộ ông Hajime Takata, một thành viên của hội đồng chính sách tiền tệ, đề xuất tăng lãi suất lên 1% vì cho rằng rủi ro giá cả ở Nhật đang nghiêng về tăng.
Dự báo lạm phát của BOJ nhận định tốc độ tăng của giá cả ở nước này sẽ giảm về dưới mục tiêu 2% trong nửa đầu năm nay. Số liệu lạm phát mới nhất cho thấy chỉ số giá tiêu dùng (CPI) toàn phần tháng 12 tăng 2,1% so với cùng kỳ năm ngoái, mức tăng thấp nhất kể từ tháng 3/2022, nhưng đây vẫn là tháng thứ 45 liên tiếp lạm phát vượt mục tiêu 2% của BOJ.
BOJ bắt đầu bình thường hóa chính sách tiền tệ từ tháng 3/2024, chấm dứt chế độ lãi suất âm cuối cùng còn lại trên thế giới, và đến nay đã có 4 đợt tăng lãi suất. BOJ đã nhấn mạnh rằng việc tăng lãi suất là cần thiết để ứng phó với vòng xoáy tăng lương – tăng giá.
Tuy nhiên, chính sách đó của BOJ đã đương đầu với áp lực chính trị từ một số quan chức hàng đầu của Nhật Bản, bao gồm Thủ tướng Takaichi – người ủng hộ lãi suất thấp để kích thích tăng trưởng kinh tế. Trong quý 3/2025, nền kinh tế Nhật suy giảm nhiều hơn so với ước tính ban đầu, với mức giảm 0,6% so với quý trước và giảm 2,3% nếu tính theo kỳ 1 năm.
Dù BOJ đã có những động thái thắt chặt chính sách, lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản vẫn không ngừng tăng, lên mức cao nhất trong nhiều thập kỷ trong vòng 1 tháng qua. Giới phân tích cho rằng nhà đầu tư bán mạnh trái phiếu chính phủ Nhật vì lãi suất thực vẫn còn âm và mối lo về nợ công của Nhật Bản ngày càng lớn.
Thủ tướng Takaichi đã lên kế hoạch ngân sách bổ sung lớn kỷ lục 783 tỷ USD cho năm tài khóa 2026 bắt đầu từ ngày 1/4, ngoài gói kích thích kinh tế 135 tỷ USD vào năm ngoái nhằm giúp các hộ gia đình giải tỏa bớt áp lực chi phí sinh hoạt gia tăng.
Phát biểu ngày 23/1, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nhật Bản Satsuki Katayama nói hoạt động bán tháo trên thị trường trái phiếu nước này đã giảm bớt và bà vẫn đang theo dõi các diễn biến của thị trường với cảnh giác cao độ. Thời gian gần đây, bà Katayama liên tục đưa ra các cảnh báo về sự mất giá của đồng yên, khiến giới đầu tư và phân tích tin rằng đây có thể là dấu hiệu cho thấy Tokyo sẵn sàng can thiệp thị trường ngoại hối.
-Bình Minh
