Tại tờ trình gửi Chính phủ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư – cơ quan cùng Tp.HCM xây dựng dự thảo nghị quyết thay thế Nghị quyết 54 – cho biết hiện có nhiều ý kiến khác nhau giữa các bộ, ngành và cơ quan trung ương về một số cơ chế, chính sách lần đầu được Tp.HCM đề xuất thí điểm, chưa có trong luật.
Cụ thể, việc đánh thuế cao với người sở hữu nhà, đất thứ hai tại Tp.HCM, theo bộ, sẽ tạo nguồn thu ngân sách cho Tp.HCM và kết quả thí điểm là cơ sở để xem xét mở rộng phạm vi áp dụng sau này tại các địa phương khác. Song khi tham vấn ý kiến, bộ thấy còn nhiều quan điểm khác và bất cập.
Chưa kể, chính sách này không đảm bảo tính công bằng trong nhiều trường hợp. Ví dụ, người có một nhà, đất ở diện tích hoặc giá trị lớn sẽ không bị đánh thuế, trong khi người sở hữu hai nhà, đất ở diện tích, giá trị nhỏ lại chịu thuế cao.
Ngoài ra, việc chưa số hóa giấy tờ giao dịch bất động sản là kẽ hở để nhiều tổ chức, cá nhân lách thuế bằng cách cho người khác đứng tên. Vì thế việc đưa ra thí điểm đánh thuế cao với bất động sản thứ hai lúc này chưa phù hợp.
Theo Bộ Kế hoạch và đầu tư, cơ chế này khi áp dụng sẽ tác động đến thị trường, làm giảm cung và cầu bất động sản tại Tp.HCM. Hiện, không nhiều quốc gia trên thế giới chọn phương án đánh thuế cao với người sở hữu nhà, đất thứ hai trở lên.
Do đó, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đề nghị chưa đưa chính sách này vào dự thảo nghị quyết thay thế Nghị quyết 54.
Trước đó, tại dự thảo nghị quyết gửi Bộ Kế hoạch và Đầu tư hồi đầu tháng 2 và cuối năm 2022, Tp.HCM từng đề xuất hai phương án tăng thu thuế nhà, đất mà người sở hữu không trực tiếp sử dụng hoặc bất động sản thứ hai trở lên. Thành phố sẽ hưởng 100% số thu tăng thêm từ khoản này và không dùng để xác định tỷ lệ phần trăm với các khoản thu phân chia giữa ngân sách Trung ương và địa phương.
Chính quyền Tp.HCM cho rằng việc thí điểm đánh thuế này sẽ hạn chế đầu cơ bỏ hoang nhà, đất trong dự án bất động sản và là cơ sở xây dựng chính sách chung sau này.
Tuy nhiên ý tưởng đánh thuế bất động sản thứ hai nhận được ý kiến trái chiều từ giới chuyên gia. Họ lo ngại việc thí điểm này có thể tác động tới thị trường bất động sản Tp.HCM nhất là trong bối cảnh khó khăn như hiện nay.
