Các giải pháp được Bộ Công Thương báo cáo Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình.
Theo đó, việc tháo gỡ cho các dự án được thực hiện trên cơ sở Nghị quyết phiên họp Chính phủ thường kỳ năm 2024. Chính phủ đồng ý về mặt chủ trương để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án năng lượng tái tạo thuộc diện thanh tra.
Dự kiến thu hồi các khoản giá FiT ưu đãi đã được hưởng không đúng thông qua bù trừ thanh toán tiền mua điện.
Trong đó, đối với dự án vướng mắc liên quan tới thủ tục đất đai sẽ cho phép hoàn thiện theo quy định và đơn vị thực hiện là UBND cấp tỉnh.
Với dự án có vướng mắc liên quan đến khu vực dự trữ khoáng sản, thủy lợi, đất rừng, tỉnh sẽ phối hợp để đánh giá, giải quyết, báo cáo vấn đề vượt thẩm quyền.
Với các công trình chưa hoàn thành nghiệm thu xây dựng cũng sẽ cho hoàn thiện thủ tục theo quy định
Về vấn đề bổ sung quy hoạch, Thanh tra Chính phủ nêu Bộ Công Thương đã phê duyệt, bổ sung và tham mưu Thủ tướng phê duyệt 154 dự án điện mặt trời với tổng công suất 13.837MW không có căn cứ, cơ sở pháp lý về quy hoạch.
Hướng giải quyết nội dung này, Bộ Công Thương kiến nghị Thủ tướng ban hành văn bản hoặc quyết định cập nhật danh mục dự án điện mặt trời trong cơ cấu nguồn điện đến năm 2030 theo Quy hoạch điện VIII.
Trong số đó, sẽ loại bỏ những dự án có vi phạm liên quan đến các dự án vi phạm quy định về an ninh quốc phòng, quy hoạch các công trình, dự án trọng điểm quốc gia; cập nhật các dự án đã rà soát hiệu quả kinh tế – xã hội để lưỡng dụng quy hoạch.
Thu hồi các khoản giá FiT hưởng ưu đãi không đúng
Liên quan đến việc xử lý những dự án không đủ điều kiện được hưởng giá FiT (giá ưu đãi), Bộ Công Thương cho biết, những dự án không đáp ứng đủ điều kiện hưởng giá FiT sẽ phải xác định giá mua bán điện theo quy định.
Cùng với đó, thu hồi các khoản giá FiT ưu đãi đã được hưởng không đúng thông qua bù trừ thanh toán tiền mua điện. Phương án xử lý trên cơ sở tối ưu để phân tích, đánh giá, so sánh lợi ích về kinh tế – xã hội, hạn chế tối đa tranh chấp, khiếu kiện, ảnh hưởng môi trường đầu tư.
Về hướng xử lý, Bộ Công Thương đưa ra phương án là Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) chủ trì, phối hợp với các chủ đầu tư dự án xác định điều kiện hưởng giá ưu đãi; với dự án không được hưởng giá này, EVN báo cáo cơ quan có thẩm quyền để làm căn cứ bù trừ thanh toán tiền mua điện…
Ngoài ra, với các dự án điện mặt trời mái nhà xây dựng trên đất nông, lâm nghiệp, Bộ Công Thương đề xuất hướng xử lý là EVN rà soát, lập danh sách các dự án để báo cáo UBND cấp tỉnh, xác định đất để làm trang trại, nuôi trồng.
Nếu có xác định vi phạm về đất, dự án sẽ không được hưởng giá FIT mà phải xác định lại giá mua bán điện.
Trước đó, tại Hội nghị Tổng kết công tác năm 2024 và triển khai nhiệm vụ năm 2025 ngành Công Thương, ông Trịnh Minh Hoàng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Thuận, cho biết Ninh Thuận có 14 dự án điện sạch hưởng giá FiT (biểu giá điện hỗ trợ) không đúng đã được nêu ra tại Kết luận của Thanh tra Chính phủ. Hiện, số tiền điện chưa thanh toán đang bị “treo” là hơn 2.000 tỉ đồng.
Theo đó, đại diện tỉnh Ninh Thuận kiến nghị Bộ Công Thương quan tâm, hướng dẫn địa phương tháo gỡ các vướng mắc cho 14 dự án trên; bởi địa phương đã họp tháo gỡ song còn nhiều vướng mắc.
Theo kết luận của Thanh tra Chính phủ cuối năm 2023, Bộ Công Thương duyệt bổ sung 154 dự án điện mặt trời vào quy hoạch không có căn cứ, cơ sở pháp lý. Trong đó, 123 dự án là nguyên nhân chính dẫn đến mất cân đối hệ thống, cơ cấu nguồn điện, lãng phí nguồn lực xã hội.
