Eo biển Hormuz, cửa ngõ vận chuyển khoảng 20% sản lượng dầu toàn cầu, hiện đang ở tình trạng bất ổn cao độ. Mỗi tin tức về căng thẳng tại khu vực này đều lập tức tạo ra những cú sốc nguồn cung cho thị trường dầu mỏ.
Theo tính toán của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), lượng dầu bị gián đoạn có thể chiếm tới 20% tổng cung thế giới, gấp khoảng 10 lần mức thiếu hụt từng xảy ra trong cuộc xung đột Nga – Ukraine hay nội chiến Libya. Con số này cho thấy thị trường đang đối diện với rủi ro lớn hơn bất kỳ cuộc khủng hoảng dầu mỏ hiện đại nào trước đây.
Trong giai đoạn đầu của khủng hoảng, các tài sản lớn trên thị trường tài chính thế giới đã hình thành một “bản đồ biến động” quen thuộc: đồng USD mạnh lên, lãi suất trái phiếu tăng, cổ phiếu Mỹ điều chỉnh.
Vàng được định giá bằng USD, nên khi đồng USD tăng giá, vàng trở nên đắt hơn cho các nhà đầu tư dùng các đồng tiền khác, dẫn đến cầu giảm. Trong giai đoạn đầu của khủng hoảng, dòng tiền tìm đến USD và trái phiếu Mỹ như nơi trú ẩn an toàn thay vì vàng, nên giá kim loại này tạm thời đi xuống.
Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ lo ngại lạm phát leo thang và khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) thắt chặt chính sách tiền tệ để kiểm soát áp lực giá cả.
Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là, dù mức tăng giá dầu lần này gấp đôi thời kỳ xung đột Nga-Ukraine, phản ứng của USD và lợi suất trái phiếu Mỹ vẫn còn yếu, cho thấy thị trường chưa đánh giá đầy đủ tác động nếu giá dầu duy trì ở mức cao trong thời gian dài.
3 kịch bản giá dầu
Dựa trên diễn biến địa chính trị ở eo biển Hormuz và phản ứng của thị trường, các chuyên gia đã đưa ra 3 kịch bản về giá dầu trong thời gian tới, mỗi kịch bản tương ứng với mức độ căng thẳng khác nhau và tác động riêng đến các tài sản tài chính.
Thứ nhất, kịch bản bi quan, nếu xung đột ở Hormuz kéo dài đến cuối tháng 5/2026, giá dầu có thể chạm 150-160 USD/thùng.
Trong tình huống này, kỳ vọng Fed sẽ tăng lãi suất thêm 0,75 điểm phần trăm (75bp), kéo lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 2 năm lên gần 4,5%.
Cổ phiếu định giá cao sẽ chịu tác động tiêu cực, trong khi đồng USD được củng cố nhờ dòng vốn tìm nơi trú ẩn an toàn. Mặc dù thường được coi là tài sản chống lạm phát nhưng vàng cũng chịu áp lực giảm, nhưng tác động này có thể giảm dần khi thị trường điều chỉnh kỳ vọng.
Thứ hai, nếu kịch bản trung tính, giá dầu dao động trong khoảng 100-120 USD/thùng, xung đột tại Hormuz kết thúc trong tháng 5/2026. Trong tình huống này, thị trường duy trì trạng thái biến động nhẹ, lợi suất trái phiếu và chỉ số cổ phiếu không có sự thay đổi quá lớn.
Đây là kịch bản được xem là “ổn định nhất” trong bối cảnh bất định, giúp các nhà đầu tư có thời gian điều chỉnh danh mục mà không phải chịu áp lực mạnh từ thị trường tài chính.
Kịch bản lạc quan là eo biển Hormuz được mở cửa trở lại, giá dầu giảm về 80-100 USD/thùng. Lợi suất trái phiếu giảm, chỉ số đồng USD rơi xuống dưới mốc 99, trong khi các thị trường chứng khoán và trái phiếu nước ngoài bắt đầu có dấu hiệu phục hồi.
Trong kịch bản này, Fed có thể tiếp tục giảm lãi suất 1-2 lần trong năm, tạo cơ hội cho dòng vốn quay trở lại các tài sản rủi ro. Đây là tín hiệu tích cực đối với những nhà đầu tư tìm kiếm cơ hội trong cổ phiếu, quỹ ETF và thị trường nợ toàn cầu.
Ngoài những con số và dự báo, điều quan trọng là tinh thần phản ứng của nhà đầu tư trong thời kỳ bất định. Biến động giá dầu không chỉ ảnh hưởng đến ngành năng lượng mà còn lan tỏa ra toàn bộ nền kinh tế và thị trường tài chính.
Từ các quỹ đầu tư lớn cho đến nhà đầu tư cá nhân, việc quan sát diễn biến địa chính trị, theo dõi giá dầu và lợi suất trái phiếu là điều sống còn để đưa ra quyết định kịp thời.
Nhìn chung, thị trường tài chính toàn cầu đang đứng trước cơn sóng biến động lớn, khi 3 kịch bản giá dầu có thể kéo theo những tác động hoàn toàn khác nhau.
Với nhà đầu tư, việc chuẩn bị sẵn các phương án, theo dõi sát diễn biến giá dầu và thị trường, sẽ quyết định khả năng vừa bảo vệ danh mục, vừa nắm bắt cơ hội khi thị trường đảo chiều. Những con số và dự báo chỉ mang tính tham khảo; điều quan trọng là khả năng ứng phó linh hoạt và quản lý rủi ro trong bối cảnh địa chính trị bất ổn.
Theo JRJ.com
