Hợp tác nghiên cứu về kinh tế dữ liệu và đo lường giá trị dữ liệu; hợp tác trong quản trị và an ninh dữ liệu; và hợp tác đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao là ba hướng hợp tác dài hạn của Việt Nam để đưa dữ liệu trở thành động lực tăng trưởng…
Với chủ đề “Tư tưởng mới – Chính sách mới – Cơ hội mới”, Hội
thảo Quốc tế về Kinh tế Dữ liệu do Bộ Công an tổ chức ngày 13/12 tại Hưng Yên có sự tham dự của hơn 350 đại biểu là các giáo sư, chuyên gia hàng đầu về dữ liệu thế giới đến từ Anh, Australia, Hoa Kỳ, EU… cùng đại diện các bộ ngành, cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế và các tập đoàn công nghệ lớn.
Hội thảo đã
tập trung thảo luận về các giải pháp cho việc xây dựng một chiến lược dữ liệu
quốc gia bài bản, đưa Việt Nam tham gia sâu vào cấu trúc dữ liệu khu vực và quốc
tế.
Phát biểu khai mạc hội thảo, Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Cương, Giám
đốc Trung tâm Dữ liệu quốc gia, Phó Chủ tịch Hiệp hội Dữ liệu quốc gia, cho biết
thế giới đang chứng kiến sự hình thành của một trật tự phát triển mới, nơi các
nguồn lực truyền thống như dầu mỏ và công nghiệp nặng của thế kỷ 20 đang dần
nhường chỗ cho tri thức và năng lực phân tích.
Theo đó, dữ liệu không chỉ là thông tin, mà đã trở thành yếu tố
sản xuất ngang hàng với đất đai, lao động và vốn. Đây là tài nguyên chiến lược được định giá, được giao dịch, được khai thác để nâng cao năng suất, làm
nền tảng cho đổi mới sáng tạo, trí tuệ nhân tạo và đóng góp trực tiếp vào GDP
ở nhiều nền kinh tế. Vì vậy, quốc gia nào quản trị dữ liệu tốt hơn, khai
thác dữ liệu thông minh hơn sẽ nắm lợi thế vượt trội trong cạnh tranh toàn cầu.
“Chính vì lý do đó, Chính phủ đã giao Bộ Công an làm đầu mối
quốc gia về dữ liệu với việc xây dựng và vận hành nhiều nền tảng dữ liệu cốt lõi
như Cơ sở Dữ liệu Quốc gia về Dân cư, Hệ thống định danh và xác thực điện tử, Hệ
thống kết nối, chia sẻ dữ liệu quốc gia…”, Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Cương nhấn mạnh.
Đặc biệt, theo Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Cương, việc triển
khai Trung tâm Dữ liệu Quốc gia, dự án hạ tầng dữ liệu quy mô nhất, có tầm ảnh
hưởng sâu rộng nhất hiện nay, sẽ tạo lớp dữ liệu tin cậy cho Chính phủ số; cung cấp hạ tầng
cho AI và dịch vụ số; chuẩn hóa kết nối dữ liệu toàn quốc… để từ đó đặt nền tảng
cho việc hình thành thị trường dữ liệu và phát triển kinh tế dữ liệu tại Việt
Nam.
Chia sẻ tại hội thảo, Giáo sư Raymond Gordon, Hiệu trưởng
Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV), cho rằng kinh tế dữ liệu không đơn thuần
là câu chuyện về công nghệ. Đó là một kiến trúc phát triển quốc gia mới, liên
quan mật thiết đến cách một đất nước thiết kế hạ tầng, quản trị, nhân tài và
khung niềm tin. Theo Giáo sư Gordon, đây chính là “tư tưởng mới” trong xây dựng
khung quản trị với lợi thế cạnh tranh không đến từ công nghệ đơn lẻ, mà đến từ
khả năng thiết kế các hệ thống nơi sự đổi mới được tăng tốc song song với việc
bảo vệ niềm tin.
Theo PGS. Ali Al-Dulaimi, Đại học BUV, quản trị dữ liệu hiệu
quả kết hợp với trí tuệ nhân tạo (AI) có thể đóng góp thêm 79 tỷ USD vào GDP của
Việt Nam đến năm 2030. AI không chỉ tối ưu hóa sản xuất, nông nghiệp mà còn tạo
ra các dịch vụ công được cá nhân hóa, nâng cao chất lượng sống của người dân.
Tuy nhiên, giá trị của dữ liệu thường vô hình và khó đong đếm.
Theo PGS. James Abdey từ Trường Kinh tế và Khoa học Chính trị London (LSE), vấn
đề quan trọng trong phát triển kinh tế dữ liệu là làm thế nào để đo lường kinh
tế dữ liệu. Nếu không đưa được giá trị của tài sản dữ liệu vào hệ thống tài khoản
quốc gia (GDP), Việt Nam sẽ không thể hoạch định chính sách chính xác.
Vì vậy, để biến dữ liệu thành động lực tăng trưởng, thành tài
sản kinh tế và hạ tầng chiến lược của quốc gia, Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Cương
cho biết Việt Nam xác định ba hướng hợp tác dài hạn hợp tác nghiên cứu về kinh
tế dữ liệu và đo lường giá trị dữ liệu; hợp tác trong quản trị và an ninh dữ liệu;
và hợp tác đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
“Chúng tôi tin rằng sự kiện hôm nay sẽ tạo ra một bước đi ý
nghĩa, mở ra các chương trình nghiên cứu chung, mô hình hợp tác khu vực và quốc
tế, và sự đồng hành lâu dài giữa Việt Nam với cộng đồng học thuật toàn cầu
trong lĩnh vực kinh tế dữ liệu”, Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Cương nhấn mạnh.
Trong khuôn khổ hội thảo, Hiệp hội Dữ liệu Quốc gia đã ký kết
Biên bản ghi nhớ hợp tác toàn diện với Đại học Tổng hợp London (University of
London); Trường Kinh tế và Chính trị London (LSE); Trường Đại học City St
George’s (thuộc University of London); và Trường Đại học Anh quốc Việt Nam
(BUV).
Việc ký kết có ý nghĩa trong việc:
(i) Khẳng
định vị thế của Việt Nam trong kinh tế dữ liệu: Thỏa thuận cho thấy Việt Nam
không đứng ngoài cuộc chơi toàn cầu, mà chủ động tham gia định hình tư duy, chuẩn
mực và luật chơi của kinh tế dữ liệu ngay từ sớm;
(ii) Mở rộng hợp tác học
thuật và chính sách ở tầm quốc tế: Sự đồng hành của các đại học hàng đầu Vương
quốc Anh giúp Việt Nam tiếp cận tri thức tiên tiến về dữ liệu, kinh tế số, an
ninh mạng và quản trị dữ liệu – những lĩnh vực cốt lõi của tăng trưởng tương
lai;
(iii) Đặt nền móng cho khung pháp lý về kinh tế dữ liệu: Kinh tế dữ
liệu muốn phát triển bền vững thì luật pháp phải đi trước. Việc ký kết tạo tiền
đề cho nghiên cứu, tư vấn chính sách và xây dựng hành lang pháp lý phù hợp với
chuẩn mực quốc tế nhưng sát thực tiễn Việt Nam;
(iv) Gắn kết nhà nước –
học thuật – đào tạo: Hợp tác này kết nối cơ quan quản lý dữ liệu quốc gia với
các trung tâm nghiên cứu và đào tạo hàng đầu, qua đó hình thành hệ sinh thái
phát triển nhân lực và tri thức cho kinh tế dữ liệu;
và (v) Chuẩn bị cho
tương lai dài hạn: Dữ liệu là “tài nguyên mới”. Thỏa thuận hôm nay chính là bước
chuẩn bị chiến lược để Việt Nam khai thác, bảo vệ và tạo giá trị từ dữ liệu
trong nhiều thập kỷ tới.
-Khánh Vy
