Nới dư địa tín dụng, ngân hàng thêm lực tài trợ dự án trung và dài hạn

Trong báo cáo chuyên đề ngành ngân hàng tháng 6/2026 vừa phát hành, Công ty cổ phần Chứng khoán VPBank (VPBankS) đánh giá tác động của Thông tư số 25/2026/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 22/2019/TT-NHNN quy định các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài (Thông tư 25) và văn bản cho phép các ngân hàng thương mại được loại trừ dư nợ cấp tín dụng cho một số dự án cụ thể khi tính tăng trưởng tín dụng hàng năm.

Theo chuyên gia phân tích của VPBankS, Thông tư 25 là tín hiệu cho thấy, Ngân hàng Nhà nước đang ưu tiên hỗ trợ khả năng cung ứng vốn của hệ thống ngân hàng trong giai đoạn tăng trưởng tín dụng cao. Việc nâng trần tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung – dài hạn từ 30% lên 40% giúp các ngân hàng có thêm dư địa sử dụng nguồn vốn hiện hữu để tài trợ các khoản vay kỳ hạn dài, từ đó, giảm bớt áp lực huy động vốn dài hạn, đặc biệt trong bối cảnh tín dụng đang tăng nhanh hơn huy động.

Điều này giúp giảm bớt áp lực lên lãi suất huy động dài hạn, qua đó, hỗ trợ các ngân hàng kiểm soát chi phí vốn và giảm bớt áp lực lên biên lãi ròng (NIM) trong giai đoạn cuối năm.

“Trong bối cảnh tín dụng tăng nhanh hơn huy động, việc nới lỏng mức trần cũng giúp mặt bằng lãi suất huy động bớt căng thẳng hơn, đặc biệt ở kỳ hạn dài” – VPBankS nhận định.

Một điểm đáng chú ý khác trong Thông tư 25 là việc cho phép tính thêm 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào mẫu số của Tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR).

“Chúng tôi cho rằng, quy định này giúp cải thiện tỷ lệ LDR trên sổ sách tại các ngân hàng đang nắm giữ lượng tiền gửi Kho bạc Nhà nước lớn. Tác động tích cực tập trung nhiều hơn ở nhóm ngân hàng quốc doanh như Vietcombank, BIDV và VietinBank, do nhóm này chiếm gần 90% lượng tiền gửi Kho bạc Nhà nước tại các ngân hàng thương mại. Nhờ đó, các ngân hàng quốc doanh có thêm dư địa cân đối tín dụng, mà không cần tăng mạnh huy động thị trường 1” – chuyên gia phân tích của VPBankS đánh giá.

Mới đây nhất, tại Nghị quyết số 168/NQ-CP ngày 27/6/2026 về cập nhật kịch bản tăng trưởng và giải pháp trọng tâm trong các quý còn lại để thực hiện mục tiêu tăng trưởng năm 2026 phấn đấu từ 10% trở lên gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, Chính phủ yêu cầu Ngân hàng Nhà nước trong năm 2026 tiếp tục nghiên cứu nâng tỷ lệ tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước tại các ngân hàng thương mại vào nguồn vốn huy động của các ngân hàng thương mại để bổ sung thanh khoản cho hệ thống ngân hàng.

Tuy nhiên, tác động của Thông tư 25 tới các ngân hàng sẽ có sự phân hóa. Những ngân hàng có vốn tốt, tỷ lệ an toàn vốn cao, chất lượng tài sản ổn định và năng lực thẩm định dự án tốt sẽ tận dụng chính sách hiệu quả hơn. Ngược lại, ngân hàng có bộ đệm vốn mỏng hoặc nợ xấu cao vẫn khó tăng tốc mạnh, dù quy định được nới.

Ngoài ra, nhằm mở thêm dư địa tăng trưởng tín dụng cho dự án trọng điểm, Ngân hàng Nhà nước cũng cho phép các ngân hàng thương mại được loại trừ dư nợ phát sinh mới của 18 dự án thuộc các tập đoàn Vingroup, Sun Group và Masterise khỏi hạn mức tín dụng hằng năm.

Việc này giúp các ngân hàng có thể tài trợ dự án lớn mà không làm giảm dư địa tín dụng dành cho khách hàng thông thường, đồng thời tạo thêm nhu cầu tín dụng trung – dài hạn đáng kể cho hệ thống.

“Chúng tôi cho rằng, nhóm hưởng lợi chính bao gồm các ngân hàng quốc doanh với quy mô vốn lớn, năng lực hợp vốn và kinh nghiệm tài trợ dự án. Trong khi đó, các ngân hàng thương mại như Techcombank, MB, VPBank và HDBank có thể hưởng lợi nhờ tệp khách hàng doanh nghiệp lớn, khẩu vị tín dụng cao hơn và năng lực cấu trúc khoản vay dự án” – VPBankS nêu quan điểm.

Tuy nhiên, các khoản vay này vẫn nằm trên bảng cân đối, ảnh hưởng đến hệ số an toàn vốn tối thiểu (CAR) và tiềm ẩn rủi ro tập trung, do đó, tác động sẽ phân hóa theo năng lực quản trị rủi ro của từng ngân hàng./.