Không chỉ đồng yên bị bán mạnh, mà trái phiếu chính phủ Nhật Bản và cổ phiếu nước này cũng bị nhà đầu tư xả hàng trong những phiên gần đây…
Đồng USD đang trên đà tăng mạnh, sau khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) công bố biên bản cuộc họp tháng 10 cho thấy khả năng tiếp tục giảm lãi suất trong cuộc họp tháng 12 là thấp. Sức tăng của đồng bạc xanh đẩy tỷ giá của đồng yên Nhật Bản xuống thấp hơn, làm dấy lên câu hỏi liệu nhà chức trách Nhật có sớm can thiệp vào thị trường ngoại hối để bảo vệ đồng nội tệ.
Trong phiên giao dịch tại thị trường châu Á ngày 20/11, đồng USD có lúc tăng tới 157,78 yên đổi 1 USD. Đây là mức tỷ giá cao nhất của USD so với yên kể từ tháng 1 năm nay.
Ngoài xu thế tăng của USD, một nguyên nhân trực tiếp khác dẫn tới phiên giảm này của đồng yên là tuyên bố của Bộ trưởng Bộ Tài chính Nhật Satsuki Katayama rằng cuộc gặp vừa rồi giữa bà với Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) Kazuo Ueda không thảo luận cụ thể về vấn đề tỷ giá – hãng tin Reuters cho biết.
Sau đó, khi phiên giao dịch tại thị trường châu Âu bắt đầu, đồng yên ổn định hơn, giao dịch ở ngưỡng 157,36 yên đổi 1 USD. Dù vậy, đồng yên hiện vẫn giảm khoảng 6% so với thời điểm Thủ tướng Nhật Sanae Takaichi được bầu làm thủ lĩnh Đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền vào tháng 10.
Không chỉ đồng yên bị bán mạnh, mà trái phiếu chính phủ Nhật Bản và cổ phiếu nước này cũng bị nhà đầu tư xả hàng trong những phiên gần đây. Sự thoái lui này phản ánh mối lo ngại của nhà đầu tư về mức độ vay mượn của Chính phủ Nhật để đáp ứng kế hoạch kích thích của bà Taikaichi.
Do mối lo này, đồng yên mất giá ngay cả khi lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật tăng.
“Nhà đầu tư nên tin rằng đang có một xu thế bán tài sản Nhật Bản, tức là họ phải chấp nhận rằng những mối quan hệ đó không còn ổn định nữa”, trưởng nghiên cứu Vishnu Varathan của ngân hàng Mizuho nói, đề cập đến việc yên giảm giá so với USD cho dù khoảng cách lợi suất giữa Mỹ và Nhật Bản đã co hẹp lại.
Việc đồng yên giảm quá mức 157 yên đổi 1 USD xuống gần mức bắt đầu năm nay khiến các nhà giao dịch cho rằng Tokyo có thể can thiệp vào thị trường ngoại hối khi tỷ giá rớt xuống vùng 160 yên đổi 1 USD, hoặc nếu có sự biến động bất ngờ hơn. Phát biểu ngày 20/11, Chánh thư ký nội các Nhật Bản Minoru Kihara nói sự biến động mạnh và một chiều của đồng yên là đáng lo ngại.
Biên bản cuộc họp tháng 10 của Fed cho thấy “nhiều” thành viên bác bỏ khả năng cắt giảm lãi suất vào tháng 12, trong khi chỉ có “một số” thành viên cho rằng có thể nên giảm lãi suất vào tháng 12.
“Trong biên bản của Fed, ‘nhiều’ có nghĩa là nhiều hơn ‘một số’. Nên tôi cho rằng thông điệp có phần cứng rắn đó đang hỗ trợ đồng USD”, chiến lược gia Moh Siong Sim của ngân hàng Bank of Singapore nhận xét.
Trên thị lãi suất tương lai, các nhà giao dịch chỉ còn đặt cược khả năng dưới 25% Fed hạ lãi suất trong cuộc họp tháng 12, so với mức trên 90% vào tháng trước.
Việc các tài sản Nhật đồng loạt bị bán cho thấy sự mong manh của “giao dịch Takaichi” – động lực đưa thị trường chứng khoán Nhật Bản lên mức cao kỷ lục vào tháng 10. Khi đó, nhà đầu tư kỳ vọng rằng chính sách tài khóa mở rộng của bà Takaichi sẽ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Nhật.
Tuy tăng 2,65% trong phiên ngày 20/11, chỉ số Nikkei 225 của thị trường chứng khoán Nhật Bản đã để mất gần hết thành quả tăng kể từ khi bà Takaichi được bầu làm Thủ tướng vào hôm 21/10.
“Thời kỳ ‘trăng mật’ đã kết”, chiến lược gia Amir Anvarzadeh của công ty Asymmetric Advisors Pte nhận định, cho rằng nhiều nhà đầu tư lúc đầu đã vui mừng vì chủ trương kích cầu của tân Thủ tướng Nhật nhưng giờ đây đang cảm thấy lo lắng vì chính chủ trương đó.
Bên cạnh mối lo về tài khóa, trong 2 tuần qua, Chính phủ của bà Takaichi còn khiến nhà đầu tư lo ngại khi từ bỏ mục tiêu cân bằng ngân sách hàng năm, cam kết điều chỉnh bộ quy tắc quản trị doanh nghiệp theo hướng ít tập trung vào cổ đông hơn, và có một cuộc tranh cãi ngoại giao với Trung Quốc. Những động thái này đã gây áp lực lên giá cổ phiếu, tỷ giá đồng yên và cả trái phiếu chính phủ Nhật.
Việc công bố gói kích cầu của Thủ tướng Takaichi sẽ là ‘bài kiểm tra’ tiếp theo đối với thị trường tài chính Nhật Bản. Kế hoạch của bà Takaichi được dự báo sẽ vượt qua con số 13,9 nghìn tỷ yên của người tiền nhiệm. Một số nghị sỹ Nhật thậm chí đang kêu gọi khoản ngân sách bổ sung 25 nghìn tỷ yên.
“25 nghìn tỷ yên là một con số lớn, và mọi người đang đặt câu hỏi liệu một gói kích cầu như thế có thực sự cần thiết”, chiến lược gia trưởng Hiroshi Namioka của công ty TD Asset Management Co. nhận xét. Ông bày tỏ lo ngại về nguy cơ sụt giảm đồng thời của cổ phiếu, trái phiếu và đồng yên Nhật sau khi gói kích cầu được công bố.
Từ cuối tháng 10 đến phiên ngày 19/11, chỉ số Nikkei 225 đã giảm khoảng 7%. Đồng yên giảm giá thường có lợi cho thị trường chứng khoán Nhật vì mang lại lợi ích cho các công ty xuất khẩu của Nhật, nhưng thực tế hiện tại đi ngược lại quy luật này.
“Đồng yên suy yếu, nhưng Nikkei vẫn không ổn. Và dù lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật tăng, đồng yên không hề ổn”, ông Varathan nhấn mạnh.
Mặc những biến động trong ngắn hạn, một số nhà đầu tư vẫn tin kế hoạch kích thích kinh tế của bà Takaichi sẽ giúp hỗ trợ giá tài sản Nhật Bản trong dài hạn. Việc bơm vốn vào nền kinh tế có thể thúc đẩy tăng trưởng, đặt ra nhu cầu tăng lãi suất và qua đó thúc đẩy đồng yên – theo nhà kinh tế trưởng Thomas Mathews của công ty Capital Economics.
“Tăng lãi suất là điều khó tránh khỏi nếu bà Takaichi kích cầu và nền kinh tế bắt đầu tăng nóng. Điều đó sẽ thúc đẩy đồng yên phục hồi mạnh” trong năm tới – ông Mathews nói với hãng tin Bloomberg.
-An Huy
