Tại tờ trình dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của luật Quản lý thuế về được bộ Tư pháp công bố, Bộ Tài chính cho biết vẫn còn tồn tại một số điểm chưa thống nhất giữa quy định về chính sách thuế thu nhập cá nhân và quy định về quản lý thuế hiện hành.
Cụ thể, theo quy định tại Điều 28 Nghị định số 65/2013/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, khấu trừ thuế là việc tổ chức, cá nhân trả thu nhập thực hiện tính trừ số thuế phải nộp vào thu nhập của người nộp thuế trước khi trả thu nhập.
Trong đó, thu nhập từ đầu tư vốn nằm trong diện các loại thu nhập phải khấu trừ thuế, Điều 28 Nghị định số 65/2013/NĐ-CP nêu rõ.
Mặt khác Điểm d Khoản 5 Điều 7 Nghị định số 126/2020/NĐ-CP về quản lý thuế quy định tổ chức khai thuế và nộp thuế thay cho cá nhân nhận cổ tức bằng chứng khoán, cổ đông hiện hữu nhận thưởng bằng chứng khoán, cá nhân được ghi nhận phần vốn tăng thêm do lợi tức ghi tăng vốn, hoặc góp vốn bằng bất động sản, phần vốn góp, chứng khoán.
Theo đó, thời điểm thực hiện khai và nộp thuế thay được xác định khi cá nhân phát sinh chuyển nhượng chứng khoán cùng loại, chuyển nhượng vốn hoặc rút vốn.
Thời điểm khai và nộp thuế thay được quy định tại Nghị định số 126/2020/NĐ-CP có sự khác biệt so với Nghị định số 65/2013/NĐ-CP. Theo quy định mới, việc khấu trừ và nộp thuế được thực hiện khi cá nhân chuyển nhượng hoặc rút vốn, thay vì khấu trừ khi tổ chức chi trả thu nhập như quy định trước đây.
(Tờ trình của Bộ Tài chính)
Để đồng bộ quy định giữa pháp luật về quản lý thuế và chính sách thuế thu nhập cá nhân, Bộ Tài chính đề xuất sửa đổi, bổ sung điểm d khoản 5 Điều 7 của Nghị định số 126/2020/NĐ-CP theo hướng: Tổ chức chi trả cổ tức, thưởng bằng chứng khoán cho cổ đông hiện hữu hoặc ghi nhận phần vốn tăng thêm do lợi tức phải thực hiện khấu trừ, kê khai và nộp thay thuế thu nhập cá nhân ngay tại thời điểm chi trả thu nhập.
Tuy nhiên, Bộ Tài chính đánh giá, trong quá trình tổng hợp ý kiến, tiếp thu, giải trình ý kiến vẫn còn nhiều quan điểm khác nhau về thời điểm khẩu trừ thuế.
Theo đó, nhiều cơ quan, tổ chức như Bộ Công an, Bộ Tư pháp, Bộ Xây dựng, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Hiệp hội Các nhà đầu tư tài chính Việt Nam (VAFI), Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, Tập đoàn Vingroup, Tập đoàn Masan, Công ty cổ phần Vinhomes, Ngân hàng Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) và Công ty Kiểm toán Deloitte đều đề nghị chưa điều chỉnh quy định hiện hành.
Nguyên nhân là bởi việc trả cổ tức hoặc thưởng bằng chứng khoán có đặc thù khác biệt so với trả bằng tiền mặt.
Cụ thể, thời điểm trả và thời điểm cá nhân thực nhận chứng khoán không trùng khớp, do cần có thời gian hoàn tất các thủ tục niêm yết bổ sung trên thị trường. Do đó, nếu quy định khấu trừ và nộp thuế ngay tại thời điểm chi trả cổ phiếu, cả doanh nghiệp và người nộp thuế đều gặp khó khăn.
Về phía cá nhân, theo đánh giá của các tổ chức, khi nhận cổ tức bằng cổ phiếu, người nộp thuế thực tế chưa có thu nhập bằng tiền mà chỉ sở hữu chứng khoán có giá trị danh nghĩa. Vì vậy, việc phải nộp thuế ngay là chưa phù hợp và có thể làm giảm động lực đầu tư.
Về phía doanh nghiệp, nếu phải nộp thay thuế thu nhập cá nhân ngay tại thời điểm phát hành cổ phiếu, doanh nghiệp sẽ phải bố trí một khoản tài chính đáng kể để nộp thay, gây ảnh hưởng đến dòng tiền, khả năng huy động vốn và hoạt động sản xuất kinh doanh.
Trước thực tế này, Bộ Tài chính cho biết để tránh tác động bất lợi đến hoạt động đầu tư của cá nhân và kinh doanh của doanh nghiệp trong bối cảnh Chính phủ đang tập trung nguồn lực thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân và chuẩn bị nâng hạng thị trường chứng khoán, trước mắt sẽ chưa sửa đổi, bổ sung nội dung về thuế thu nhập cá nhân đối với cổ tức, thưởng bằng chứng khoán hoặc lợi tức ghi tăng vốn tại Nghị định số 126/2020/NĐ-CP về quản lý thuế.
“Hiện tại, cơ quan sẽ tiếp tục nghiên cứu để sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ cổ tức, thưởng bằng chứng khoán trong văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn thi hành, nhằm bảo đảm thống nhất và đồng bộ giữa chính sách thuế và cơ chế quản lý thuế”, Bộ Tài chính cho biết.
Dự kiến, Luật Thuế thu nhập cá nhân (thay thế) và Luật Quản lý thuế (sửa đổi) sẽ trình Quốc hội thông qua vào kỳ họp tháng 10/2025.
