Cả Thủ tướng Canada Justin Trudeau và Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum đều cho biết đã nhất trí tăng cường các nỗ lực kiểm soát biên giới để đáp lại yêu cầu của ông Trump về việc trấn áp tình trạng nhập cư và buôn lậu ma túy.
Cụ thể, Canada đã đồng ý triển khai công nghệ và lực lượng mới dọc biên giới với Mỹ, khởi động các nỗ lực hợp tác để chống lại tội phạm có tổ chức, buôn lậu fentanyl và rửa tiền.
Mexico đồng ý tăng cường biên giới phía bắc với 10.000 thành viên Vệ binh Quốc gia để ngăn chặn dòng người di cư bất hợp pháp và ma túy. Mỹ cũng cam kết ngăn chặn việc buôn bán vũ khí hạng nặng sang Mexico.
Với thoả thuận này, quyết định áp thuế 25% của Mỹ đối với hàng nhập khẩu từ Canada và Mexico sẽ được trì hoãn trong 30 ngày.
“Là tổng thống, tôi có trách nhiệm đảm bảo an toàn cho tất cả người dân Mỹ và tôi đang làm như vậy. Tôi rất hài lòng với kết quả ban đầu”, ông Trump cho biết trên mạng xã hội.
Các thỏa thuận này đã tạm thời ngăn chặn sự bùng phát một cuộc chiến thương mại mà các nhà kinh tế dự đoán sẽ gây tổn hại đến nền kinh tế của tất cả các bên liên quan và khiến giá cả của người tiêu dùng tăng cao.
Sau khi nói chuyện qua điện thoại với lãnh đạo hai nước, Tổng thống Trump cho biết trong thời gian tới, ông sẽ đàm phán các thỏa thuận kinh tế với hai đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ.
Giữ nguyên mức thuế với Trung Quốc
Khác với Canada và Mexico, Mỹ không đạt được bất kỳ thoả thuận nào tương tự với Trung Quốc, quốc gia phải đối mặt với mức thuế quan toàn diện 10% có hiệu lực vào lúc 0h01 ngày 4/2.
Một phát ngôn viên của Nhà Trắng cho biết, Tổng thống Trump không có kế hoạch điện đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho đến cuối tuần.
Ông Trump cũng cảnh báo có thể sẽ tăng thuế hơn nữa đối với Bắc Kinh. “Hy vọng việc buôn lậu fetanyl từ Trung Quốc sang Mỹ sẽ ngừng lại. Nếu không, mức thuế sẽ tăng đáng kể”, ông nói.
Trung Quốc gọi fentanyl là vấn đề của nước Mỹ và cho biết sẽ khiếu nại về mức thuế mới lên Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), đồng thời thực hiện các biện pháp đối phó khác, nhưng cũng để ngỏ cánh cửa đàm phán.
Diễn biến mới nhất đã khiến đồng đô la Canada tăng vọt sau khi giảm xuống mức thấp nhất trong hơn hai thập kỷ.
Các nhóm ngành – đang lo ngại về khả năng chuỗi cung ứng bị gián đoạn – đã hoan nghênh quyết định tạm dừng.
“Đó là tin rất đáng mừng”, Chris Davison – người đứng đầu nhóm thương mại gồm các nhà sản xuất hạt cải dầu Canada – cho biết. “Chúng tôi có một ngành công nghiệp tích hợp cao mang lại lợi ích cho cả hai quốc gia”.
Ông Trump đã gợi ý hồi cuối tuần trước rằng Liên minh châu Âu (EU) gồm 27 quốc gia sẽ là mục tiêu tiếp theo của ông, nhưng không nói rõ khi nào.
Các nhà lãnh đạo EU tại một hội nghị thượng đỉnh không chính thức ở Brussels hôm 3/2 cho biết, châu Âu sẵn sàng phản công nếu Mỹ áp thuế, nhưng cũng kêu gọi đàm phán. Mỹ là đối tác thương mại và đầu tư lớn nhất của EU.
Ông Trump ám chỉ Anh, quốc gia đã rời khỏi EU vào năm 2020, có thể không ảnh hưởng bởi mức thuế mới.
Tổng thống Mỹ thừa nhận hàng rào thuế quan của ông có thể gây ra một số “đau đớn” ngắn hạn cho người tiêu dùng Mỹ, nhưng cho biết là cần thiết để hạn chế nhập cư và buôn bán ma túy, đồng thời thúc đẩy các ngành công nghiệp trong nước.
Các mức thuế theo kế hoạch ban đầu sẽ áp dụng với gần một nửa tổng lượng hàng nhập khẩu của Mỹ, và sẽ buộc Mỹ phải tăng gấp đôi sản lượng sản xuất của chính mình để bù đắp – một nhiệm vụ bất khả thi trong tương lai gần, các nhà phân tích của ING cho biết.
Các nhà phân tích khác nhận định thuế quan có thể đẩy Canada và Mexico vào suy thoái, gây ra lạm phát, làm đình trệ tăng trưởng và gia tăng tỉ lệ thất nghiệp trong nước.
Theo Reuters
