Phát biểu tại Diễn đàn Logistics Việt Nam 2025 với chủ đề “Logistics Việt Nam – Vươn mình tiến vào kỷ nguyên mới” diễn ra ngày 29/11 tại TP Đà Nẵng, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đánh giá ngành logistics giữ vai trò huyết mạch trong việc lưu giữ, bảo quản, luân chuyển hàng hóa và là một trong những trụ cột thúc đẩy tăng trưởng và năng lực cạnh tranh quốc gia.
Tăng trưởng ổn định, thuộc nhóm dẫn đầu ASEAN
Người đứng đầu Chính phủ ghi nhận những kết quả đáng khích lệ mà ngành logistics đã đạt được thời gian qua. Tốc độ tăng trưởng dịch vụ logistics duy trì ở mức 14-16% mỗi năm, đóng góp 4,5-5% GDP. Theo xếp hạng của Ngân hàng Thế giới năm 2023, Việt Nam nằm trong nhóm 5 quốc gia dẫn đầu ASEAN về năng lực logistics.
Bên cạnh đó, chi phí logistics đã giảm xuống còn khoảng 16% GDP (từ mức trên 20% GDP vào năm 2014), tiết kiệm hàng tỷ USD mỗi năm cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu.
Hệ thống kết cấu hạ tầng logistics tiếp tục được đầu tư đồng bộ, đặc biệt là mạng lưới cảng biển, sân bay, đường cao tốc và các trung tâm logistics tại những vùng kinh tế trọng điểm như TPHCM, Đà Nẵng, Quảng Ninh.
Cả nước hiện có hơn 34.000 doanh nghiệp logistics, trong đó nhiều doanh nghiệp đã mở rộng ra chuỗi cung ứng quốc tế và ứng dụng mạnh mẽ công nghệ trong vận hành.
Bên cạnh kết quả đạt được, Thủ tướng chỉ ra các hạn chế của ngành như chi phí logistics của Việt Nam (16%) vẫn cao hơn đáng kể so với các nước trong khu vực (Singapore chỉ 8%, Malaysia 12%, trung bình thế giới khoảng 11%). Liên kết vùng, kết nối hạ tầng chưa đồng bộ, hạn chế, dễ bị tác động khi xảy ra thiên tai.
Phần lớn doanh nghiệp logistics vẫn có quy mô nhỏ và vừa, thiếu các doanh nghiệp lớn có khả năng dẫn dắt thị trường. Hạ tầng số và hạ tầng xanh chưa đáp ứng yêu cầu của chuyển đổi kép. Việt Nam cũng chưa hình thành trung tâm dữ liệu quy mô đủ lớn để phục vụ phát triển trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số trong ngành.
Trong khi đó, theo Thủ tướng, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số là lựa chọn chiến lược, ưu tiên hàng đầu để phát triển nhanh và bền vững.
Tăng trưởng logistics phải gấp 1,5 lần tốc độ tăng GDP
Theo Thủ tướng, những kết quả đạt được là chưa xứng tầm với ưu thế về vị trí địa chính trị, địa kinh tế, ngành logistics Việt Nam vẫn còn nhiều dư địa phát triển. Để góp phần đạt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân trên 10%/năm liên tục trong 5 năm tới, các ngành, các địa phương, lĩnh vực phải tăng trưởng hai con số.
Trong đó, riêng ngành logistics phải đạt tốc độ tăng trưởng trung bình gấp 1,5 lần mức tăng trưởng GDP, cụ thể là tỷ trọng giá trị tăng thêm của dịch vụ logistics trong tổng sản phẩm trong nước phải đạt 6-7%; tốc độ tăng trưởng trung bình hằng năm đạt 15-16%; kéo giảm chi phí logistics so với tổng sản phẩm trong nước…
Để khắc phục những tồn tại, Thủ tướng yêu cầu hoàn thiện thể chế, cơ chế chính sách logistics đảm bảo tính ổn định, đồng bộ, minh bạch, khả thi, giảm mạnh thủ tục hành chính và các rào cản để giảm chi phí thực thi cho người dân, doanh nghiệp.
Phát triển hạ tầng logistics xanh – số – thông minh, kết nối cơ sở dữ liệu với Cơ chế một cửa quốc gia; thúc đẩy hợp tác quốc tế về logistics carbon thấp.
Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và khuyến khích hình thành doanh nghiệp logistics lớn có sức cạnh tranh quốc tế. Huy động và phối hợp hiệu quả các nguồn lực, đặc biệt qua mô hình PPP. Nâng cao quản trị logistics, tăng kết nối giữa doanh nghiệp với hải quan, ngân hàng, bảo hiểm.
Đồng thời, phát triển đồng bộ các dịch vụ hỗ trợ như tài chính, bảo hiểm, y tế, giáo dục nhằm bổ trợ cho hệ sinh thái logistics. Tăng cường liên kết vùng và liên kết quốc tế, phát huy sức mạnh hợp tác. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, coi đây là yếu tố then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh.
Theo phân công nhiệm vụ, Bộ Công Thương đóng vai trò điều phối, hướng dẫn thực thi Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025-2035, tầm nhìn đến 2050; Bộ Tài chính hoàn thiện tổ chức và cơ chế hoạt động của Ủy ban Chỉ đạo quốc gia về Cơ chế một cửa ASEAN, Cơ chế một cửa quốc gia và Tạo thuận lợi thương mại, triển khai hải quan thông minh; Bộ Xây dựng chủ trì quy hoạch hạ tầng logistics liên hoàn, gắn với thích ứng biến đổi khí hậu và khai thác hiệu quả không gian ngầm, mặt đất và không gian trên không.
Các địa phương như Hải Phòng và Đà Nẵng được yêu cầu phát huy tiềm năng, lợi thế và cơ chế chính sách hiện có. Đặc biệt, Đà Nẵng phải khai thác tối đa lợi thế Khu thương mại tự do đầu tiên của cả nước, hoàn thiện hạ tầng, thúc đẩy phát triển dịch vụ logistics, tạo cơ hội để thành phố và cả nước bắt kịp xu thế khu vực và thế giới.
Thủ tướng khẳng định Chính phủ kiên định phương châm hành động “5 thông”: Thể chế thông thoáng – Hạ tầng thông suốt – Quản trị thông minh – Cách làm thông dụng – Hợp tác thông hiểu nhằm đưa logistics trở thành ngành kinh tế quan trọng, đóng góp lớn cho phát triển đất nước.
Thủ tướng bày tỏ niềm tin rằng với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp và các đối tác quốc tế, Việt Nam sẽ xây dựng thành công hệ sinh thái logistics quốc gia, trở thành trung tâm logistics hàng đầu Đông Nam Á, châu Á và thế giới.
