Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 28-6 đã tiến hành các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) và tên lửa nhằm vào Bahrain và Kuwait để đáp trả các cuộc không kích của Mỹ. IRGC cũng tuyên bố hành động tấn công của Washington đã vi phạm thỏa thuận ngừng bắn và “sẽ khiến toàn bộ tiến trình ngoại giao bị đình chỉ hoàn toàn”.
Kuwait cho biết các hệ thống phòng không đã đánh chặn UAV và tên lửa của Iran, đồng thời cho biết không ghi nhận thương vong hoặc thiệt hại. Trong khi đó, Bahrain thông tin các cuộc tấn công của Iran đã làm hư hại một tòa nhà dân cư gần sân bay quốc tế, song không có người thiệt mạng. Nước này cũng chỉ trích vụ tấn công là “sự leo thang nguy hiểm” và kêu gọi Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc họp khẩn cấp để yêu cầu Tehran chịu trách nhiệm.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 28-6 cho biết đã không kích các mục tiêu quân sự của Iran để đáp trả vụ tấn công nhằm vào một tàu chở dầu hôm 27-6. Tổng thống Mỹ Donald Trump cáo buộc Iran tiếp tục vi phạm thỏa thuận ngừng bắn và cảnh báo sẽ đến thời điểm Washington “buộc phải hoàn tất nhiệm vụ bằng biện pháp quân sự”.
Làn sóng đối đầu mới bùng phát sau những nỗ lực khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz mà không có sự giám sát trực tiếp của Iran. Tehran khẳng định rằng sau xung đột, chỉ nước này mới có quyền quản lý eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược từng vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên của thế giới. Trong khi đó, cộng đồng quốc tế từ lâu xem Hormuz là tuyến hàng hải quốc tế dù eo biển này nằm trong vùng lãnh hải của Iran và Oman.
Tàu chở hàng và tàu thương mại neo ngoài khơi TP Bandar Abbas – Iran hôm 17-6. Ảnh: AP
Mỹ đang thúc đẩy tàu thuyền lưu thông qua tuyến hàng hải phía Nam dọc bờ biển Oman. Trong khi đó, Iran có kế hoạch thu phí các phương tiện đi qua eo biển Hormuz và muốn tàu thuyền sử dụng tuyến phía Bắc đi qua vùng biển do nước này kiểm soát.
Trung tâm Thông tin Hàng hải Liên hợp (JMIC), đơn vị do Hải quân Mỹ giám sát, hôm 27-6 thông báo sẽ mở rộng tuyến hàng hải gần bờ biển Oman, cho phép tàu thuyền lưu thông theo cả hai chiều, qua đó đe dọa khiến tình hình tại eo biển Hormuz thêm căng thẳng. Trước đó, Tổ chức Hàng hải quốc tế (IMO) thuộc Liên hợp quốc hôm 25-6 tạm dừng kế hoạch sơ tán tàu thuyền qua eo biển Hormuz sau khi một tàu bị UAV Iran tấn công ngoài khơi Oman, dẫn đến vụ không kích trả đũa của quân đội Mỹ ngày 26-6.
Những diễn biến căng thẳng nêu trên đe dọa đến thỏa thuận tạm thời mà Mỹ và Iran mới đạt được nhằm chấm dứt xung đột. Hai nước này đang đàm phán về các điều khoản của thỏa thuận, trong đó có những vấn đề như: bảo đảm tàu thuyền có thể đi qua Hormuz, tương lai của chương trình hạt nhân và kho dự trữ uranium làm giàu cấp độ cao của Iran.
Theo thỏa thuận tạm thời, hai bên có 60 ngày để thống nhất các điều khoản. Một nội dung then chốt của thỏa thuận là chấm dứt giao tranh giữa Israel và lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn tại Lebanon.
Cảnh báo của Hezbollah
Bộ Ngoại giao Mỹ hôm 27-6 đã công bố nội dung thỏa thuận khung được ký kết một ngày trước đó nhằm chấm dứt nhiều tháng giao tranh giữa Israel và phong trào Hezbollah ở Lebanon. Thỏa thuận này là kết quả các cuộc đàm phán riêng giữa Lebanon và Israel, không nằm trong khuôn khổ thỏa thuận tạm thời mà Mỹ và Iran ký kết gần đây.
Thỏa thuận hướng tới mục tiêu cuối cùng là chấm dứt tình trạng chiến tranh giữa hai nước, vốn kéo dài từ khi nhà nước Israel được thành lập vào năm 1948. Thỏa thuận quy định Israel sẽ rút quân khỏi Lebanon với điều kiện Hezbollah phải giải giáp. Israel trước mắt sẽ rút quân khỏi 2 khu vực nhỏ được gọi là “vùng thí điểm”, song không nêu rõ vị trí cụ thể. Quân đội Lebanon sẽ từng bước tiếp quản toàn bộ nhiệm vụ bảo đảm an ninh tại các khu vực này. Hai bên sau đó sẽ thống nhất thêm các “vùng thí điểm” khác để tiếp tục lộ trình Israel rút quân khỏi Lebanon.
Phản ứng trước thỏa thuận trên, ông Naim Kassem, thủ lĩnh phong trào Hezbollah, khẳng định nhóm này sẽ tiếp tục chiến đấu cho đến khi Israel buộc phải rút khỏi Lebanon. Từ góc độ của Hezbollah, theo ông Kassem, thỏa thuận này không có giá trị, không tồn tại và việc gắn điều kiện Israel rút quân với yêu cầu Hezbollah giải giáp là “một đề xuất hết sức nguy hiểm”.
Một số thành viên cao cấp khác của Hezbollah cảnh báo thỏa thuận trên có thể đẩy Lebanon vào nội chiến, bởi phong trào này sẽ không từ bỏ vũ khí và chống lại mọi biện pháp do quân đội Lebanon thực hiện.
Nguồncafef.vn
