Vào tháng 3/2026, Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc (MIIT) đã ban hành “Kế hoạch Hành động nhằm Đẩy mạnh Cải tạo và Nâng cấp các Cơ sở hạ tầng Lỗi thời trong Ngành Hóa chất và Hóa dầu (Giai đoạn 2026–2029)”.
Theo đó, PVC là một trong những ngành trọng điểm chịu sự điều chỉnh của chính sách giảm thiểu cạnh tranh không lành mạnh. Các nhà máy cũ sẽ phải trải qua kiểm tra bắt buộc và nâng cấp để đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về môi trường và hiệu suất năng lượng, nếu không sẽ bị buộc đóng cửa.
Theo đánh giá của Vietcap, đây là một bước ngoặt mang tính cấu trúc, cụ thể, đây là cột mốc đánh dấu sự khởi đầu của chu kỳ phục hồi giá PVC nhờ cắt giảm công suất.
Dù vậy, Vietcap cho rằng tốc độ hồi phục giá sẽ diễn ra chậm và dần dần do việc cắt giảm nguồn cung cần thời gian, và các yếu tố nền tảng tại Trung Quốc vẫn tương đối yếu (nhu cầu thấp và nguồn cung còn neo cao).
Ở một diễn biến khác, việc Trung Quốc chính thức bãi bỏ mức hoàn thuế xuất khẩu 13% đối với PVC từ tháng 4/2026 đã loại bỏ “vùng đệm lợi nhuận” của các nhà sản xuất nội địa.
Vietcap cho rằng các doanh nghiệp Trung Quốc sẽ tăng giá xuất khẩu để bù đắp chi phí, dù khó có thể chuyển hoàn toàn mức 13% này vào giá bán.
Theo Vietcap, động thái này là một phần trong chiến dịch hạn chế cạnh tranh không lành mạnh của Bắc Kinh. Việc giá xuất khẩu PVC từ Trung Quốc tăng sẽ kéo mặt bằng giá toàn cầu đi lên, từ đó làm gia tăng áp lực chi phí đầu vào đối với Nhựa Bình Minh (BMP).
Thị trường PVC Trung Quốc hiện vẫn chịu áp lực lớn từ mức tồn kho cao, tình trạng dư cung mang tính cấu trúc (công suất tăng tới 7% so với cùng kỳ trong năm 2025, dù dự kiến sẽ đi ngang trong năm 2026), và nhu cầu xây dựng nội địa trì trệ kéo dài nhiều năm.
Dù đối mặt với làn sóng thua lỗ kéo dài, các nhà sản xuất Trung Quốc vẫn chưa chủ động cắt giảm công suất do mối liên kết cấu trúc chặt chẽ giữa PVC và xút (caustic soda).
Cụ thể, quy trình điện phân clo-alkali đồng thời tạo ra xút và clo theo một tỷ lệ gần như cố định. Do clo là chất độc hại và rất khó lưu trữ, các doanh nghiệp bắt buộc phải tiêu thụ clo ở các công đoạn hạ nguồn, trong đó PVC là kênh hấp thụ chính khi tiêu thụ khoảng 40% tổng sản lượng clo toàn Trung Quốc.
Hệ quả là, các nhà sản xuất vẫn duy trì vận hành PVC ngay cả khi thua lỗ, miễn là biên lợi nhuận từ xút đủ lớn để bù đắp.
Tuy nhiên, Vietcap cho rằng “vùng đệm” này đang dần suy yếu khi biên lợi nhuận của xút cũng đang sụt giảm, từ đó mở ra triển vọng về một làn sóng tái cấu trúc và cắt giảm công suất rõ nét hơn trong thời gian tới.
Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông cũng đã đẩy giá PVC gốc ethylene tăng mạnh, ghi nhận mức tăng 87% tại đỉnh điểm (so với cuối năm 2025) và tăng 27% từ đầu năm tới nay.
Nhằm bảo vệ biên lợi nhuận, BMP cùng các nhà sản xuất khác trong ngành đã đồng loạt nâng giá niêm yết từ cuối tháng 3 và đầu tháng 4 (với mức tăng khoảng 15% cho PVC, 30% cho HDPE và 15% cho PPR).
Theo đó, Vietcap kỳ vọng biên lợi nhuận quý 2/2026 của BMP sẽ tiếp tục neo ở mức cao nhờ lượng tồn kho giá thấp đã được trữ cho cả nửa đầu năm theo chia sẻ từ ban lãnh đạo.
Tuy nhiên, áp lực sẽ trở lại vào nửa cuối năm khi nguồn tồn kho giá rẻ này cạn kiệt, đồng thời BMP có thể phải tăng chiết khấu thương mại để bảo vệ sản lượng tiêu thụ trong bối cảnh giá đầu vào hạ nhiệt và cạnh tranh gia tăng.
Theo kịch bản cơ sở của Vietcap (xung đột Trung Đông hạ nhiệt từ khoảng giữa năm 2026), tác động từ biến động địa chính trị này chỉ mang tính ngắn hạn và chủ yếu gói gọn trong năm 2026. Trong khi đó, những thay đổi mang tính cấu trúc và dài hạn từ chính sách của Trung Quốc như đã phân tích ở trên mới là động lực khiến chi phí đầu vào tiếp tục tăng sau năm 2026.
Nguồn:cafef.vn
