Dữ liệu từ một cuộc khảo sát trực tuyến về hành vi người tiêu dùng của Statista cho thấy có sự chênh lệch lớn về tỷ lệ sở hữu máy điều hòa không khí trong các hộ gia đình ở các quốc gia. Tại Nhật Bản, 86% người được hỏi cho biết họ có máy điều hòa không khí ở nhà, trong khi tại Hoa Kỳ và Trung Quốc, tỷ lệ này lần lượt là 60% và 77%.
Ngược lại, tại Vương quốc Anh, chỉ có một trong năm người được hỏi cho biết họ có máy điều hòa không khí – có lẽ là do khí hậu ôn hòa đặc trưng của quốc gia này, bất chấp mức thu nhập cao.
Quốc gia nổi tiếng có khí hậu nóng bức là Ấn Độ, tỷ lệ sở hữu máy điều hoà chỉ là 57%.
Có một vấn đề được đặt ra phía sau con số về tỷ lệ sở hữu điều hoà. Theo dự báo của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), ước tính đến năm 2030, sẽ có khoảng 2,4 tỷ người sống ở vùng khí hậu nóng không được tiếp cận với hệ thống làm mát.
Khi những đợt nắng nóng kéo dài và phá kỷ lục trở thành hiện tượng bình thường mới, điều hòa không khí không chỉ giúp giảm bớt sự khó chịu mà còn bảo vệ người dân khỏi những rủi ro nghiêm trọng về sức khỏe. Tuy nhiên, sự sẵn có và khả năng chi trả cho điều hòa không khí vẫn chưa đồng đều trên toàn thế giới, với các hộ gia đình và quốc gia giàu có hơn thường có nhiều máy điều hoà hơn.
Tuy nhiên, dữ liệu khảo sát quốc gia này có thể che khuất sự bất bình đẳng trong nội bộ các quốc gia. Ví dụ, tại Mỹ, dữ liệu khảo sát từ Quỹ Kaiser Family Foundation cho thấy các hộ gia đình của người da đen và người gốc Tây Ban Nha ít sở hữu điều hòa nhiệt độ hơn các hộ gia đình do người da trắng và người châu Á đứng đầu, thường là do hạn chế về tài chính. Điều này cũng trở thành vấn đề bất bình đẳng về sức khỏe, vì việc thiếu tiếp cận với hệ thống làm mát làm tăng nguy cơ mắc các bệnh và tử vong liên quan đến nhiệt độ cao.
Vấn đề này giao thoa với những mối lo ngại rộng hơn về tình trạng nghèo năng lượng, thường gắn liền với việc thiếu hệ thống sưởi ấm giá cả phải chăng vào mùa đông, khi các nhà phân tích cảnh báo rằng việc sử dụng điều hòa không khí ngày càng trở thành một nguyên nhân gây ra tình trạng nghèo năng lượng.
Theo định nghĩa của CMCC, một hộ gia đình đang sống trong tình trạng nghèo năng lượng nếu chi phí sưởi ấm và làm mát vượt quá 10% thu nhập hoặc tổng chi tiêu của họ.
Việt Nam không nằm trong danh sách khảo sát của Statista, nhưng một số liệu từ cuộc khảo sát năm 2024 của Q&Me cho biết, có 77% hộ gia đình tại Việt Nam sở hữu máy điều hoà. Tại khu vực thành thị, tỷ lệ sở hữu máy điều hòa đạt 92%, so với 74% ở các vùng miền khác. Khi so sánh tỷ lệ sở hữu theo thu nhập hộ gia đình, 93% hộ gia đình thu nhập cao sở hữu mấy điều hoà trong khi chỉ có các hộ gia đình thu nhập thấp chỉ là 50%.
Thị trường máy điều hoà không khí Việt Nam chủ yếu nằm trong tay các doanh nghiệp nước ngoài. Ở phân khúc trung – cao cấp, các thương hiệu chiếm thị phần lớn là Panasonic, Daikin, Mitsubishi, Toshiba. Ở phân khúc phổ thông, các thương hiệu được biết đến nhiều là Casper, Funiki, Aqua, Midea, Gree và nhóm thương hiệu nội địa gồm Funiki (của Hoà Phát), Nagakawa hay Sunhouse.
Nguồn:cafef.vn
