Báo cáo Đánh giá Rủi ro Điện mặt trời 2026 của kWh Analytics gồm 19 bài phân tích từ các đối tác trong ngành năng lượng trên toàn cầu, tập trung đánh giá mức độ bền vững, khả năng phục hồi và độ tin cậy của các dự án năng lượng tái tạo.
Dữ liệu trong báo cáo cho thấy, thời tiết cực đoan vẫn là nguyên nhân hàng đầu gây thiệt hại tài chính cho các nhà máy điện mặt trời. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo “làn sóng” rủi ro tiếp theo xuất hiện ngay trong hệ thống vận hành, từ các thiết bị, quy trình kỹ thuật đến công tác quản lý tại nhà máy.
Cháy lan do thiết bị
Trong lịch sử, ngành công nghiệp này tập trung vào khả năng phòng vệ trước các vụ cháy rừng, nhưng dữ liệu từ kWh Analytics cho thấy chỉ 4% các vụ tổn thất do các vụ cháy liên quan đến điện mặt trời xảy ra ở những khu vực có nguy cơ cháy rừng cao. Ngược lại, 84% vụ cháy bắt nguồn từ chính các thiết bị điện mặt trời.
Nextpower nhấn mạnh, một lỗ hổng nghiêm trọng được phát hiện trong các quy trình bảo trì hiện hành, khi 79% các vấn đề về đầu nối và cầu chì quang điện được xác định là nguy cơ cao lại không xuất hiện tín hiệu tăng nhiệt tại thời điểm kiểm tra.
Mặc dù drone nhiệt là công cụ tiêu chuẩn để nhận diện lỗi ở cấp độ tấm pin, chúng thường không phát hiện được các vấn đề thuộc hệ thống phụ trợ khi chưa xuất hiện dấu hiệu nhiệt trước khi xảy ra sự cố. Do phần lớn lỗi đầu nối nguy cơ cao không xuất hiện dấu hiệu nhiệt ở giai đoạn đầu, Nextpower lập luận rằng việc kiểm tra hình ảnh độ phân giải cao phải bổ trợ cho phương pháp đo nhiệt để giảm tần suất hỏa hoạn.
Rủi ro phần cứng còn mở rộng tới chất lượng sản xuất. Dữ liệu từ Kiwa PVEL và Kiwa PI Berlin cho thấy 30% nhà sản xuất gặp lỗi hộp nối trong các thử nghiệm độ tin cậy. Những lỗi này làm tăng nguy cơ cháy trên toàn bộ danh mục tài sản, do đó các bên liên quan cần ưu tiên giám sát sản xuất cũng như kiểm tra trước khi giao hàng để xác minh chất lượng chế tạo.
Bão nhiệt đới
Khi các dự án điện mặt trời ngày càng được triển khai nhiều tại những khu vực có nguy cơ bão lớn, độ bền kết cấu của hệ thống giàn xoay một trục đang trở thành vấn đề đáng lo ngại.
Theo GameChange Solar, tiêu chuẩn IEC 62782 hiện hành về thiết kế giàn xoay có thể đang đánh giá thấp tải trọng theo chu kỳ (tức hệ thống thực tế chịu rung lắc và áp lực gió lớn hơn nhiều so với giả định trong tiêu chuẩn thiết kế) trong điều kiện bão thực tế tới 8 lần.
Các chuyên gia cho biết, hiện tượng “hỏng do mỏi” xảy ra khi vật liệu xuất hiện các vết nứt dưới tác động của lực gió lặp đi lặp lại trong thời gian dài. Mô hình hóa thực hiện cho GameChange Solar cho thấy, một địa điểm trong cơn bão Ian nhiều khả năng đã trải qua hơn 8.000 chu kỳ với áp lực lên tới 1.400 Pa. Tiêu chuẩn chỉ yêu cầu 1.000 chu kỳ ở mức 1.000 Pa.
Các thử nghiệm cũng chỉ ra dù các thiết kế thanh ray phổ biến vượt qua bài kiểm tra tiêu chuẩn, chúng lại xuất hiện các vết nứt rõ rệt khi chịu tải trọng theo chu kỳ sát với thực tế hơn.
Ngoài gió, sét đang trở thành mối đe dọa thường xuyên hơn đối với năng lượng tái tạo trên đất liền. Vaisala Xweather cho hay số tuabin gió tại Mỹ bị sét đánh từ 4 lần trở lên trong năm 2025 đã tăng 32% so với năm trước. Mức tăng tần suất sét này đòi hỏi các giao thức nối đất và bảo vệ vững chắc hơn cho các tài sản năng lượng tái tạo.
Giảm thiểu thiệt hại do mưa đá
Mưa đá vẫn là loại hình tổn thất được bảo hiểm chi trả đắt đỏ nhất trong ngành điện mặt trời. Theo nghiên cứu từ kWh Analytics và GroundWork Renewables, các tấm pin kính tiêu chuẩn 2mm không còn đủ khả năng bảo vệ ở 52% diện tích phần lục địa nước Mỹ để giữ rủi ro dưới ngưỡng tổn thất chấp nhận được.
Ở những vùng có nguy cơ cao nhất, chiếm 13% diện tích nước Mỹ, cần cả tấm pin được gia cố chống mưa đá lẫn các giao thức “stow” (chế độ nghiêng tránh bão) vững chắc. Stow vững chắc được định nghĩa là việc đưa giàn về vị trí nghiêng từ 70 độ trở lên trong cơn bão. Tuy nhiên, stow dựa trên phần mềm có thể thất bại nếu chính sách vận hành không phù hợp.
Dữ liệu thử nghiệm của GroundWork Renewables xác nhận rằng các cấu trúc gia cố chống mưa đá, thường dùng kính 2,5mm hoặc 3,2mm, mang lại xác suất hỏng thấp hơn đáng kể và tạo nền tảng bảo vệ vững chắc hơn cho các dự án quy mô lớn.
Thách thức về độ tin cậy
Above Surveying, một đơn vị cung cấp dịch vụ phân tích vận hành, đã phân tích dữ liệu từ hơn 3.000 tài sản và phát hiện rằng các bất thường nhiệt không tuân theo xu hướng suy giảm tuyến tính.
Thay vào đó, dữ liệu cho thấy tỷ lệ lỗi – bao gồm nứt tế bào và bong thanh dẫn – tăng tốc đáng kể sau năm thứ bảy. Xu hướng này tạo ra rủi ro tài chính dài hạn đáng kể cho các dự án giả định một tốc độ suy giảm không đổi trong vòng đời 30 năm.
Hệ thống pin lưu trữ
Khi pin lithium sắt phosphate (LFP) chiếm ưu thế trong các dự án lưu trữ mới, ngành công nghiệp đang vật lộn với sai lệch trong ước tính trạng thái sạc.
Những sai số ước tính này có thể khiến các đơn vị vận hành hệ thống lưu trữ năng lượng pin tốn hơn 1 triệu USD/GWh mỗi năm ở các thị trường biến động như ERCOT. Do pin LFP có đường cong điện áp phẳng, các hệ thống quản lý tiêu chuẩn khó có thể cung cấp cái nhìn đáng tin cậy về năng lượng khả dụng, khiến đơn vị vận hành phải duy trì các vùng đệm an toàn, để lại phần năng lượng có thể giao dịch không được sử dụng.
Bên cạnh đó, PowerUp báo cáo rằng 75% các địa điểm lưu trữ pin quy mô lớn cho thấy những tín hiệu sớm của bất thường nhiệt liên quan đến hệ thống HVAC (hệ thống làm mát và điều hòa). Những lỗi làm mát này có thể dẫn đến hiện tượng sự cố quá nhiệt dây chuyền nếu không được quản lý. Do đó, việc sớm phát hiện bất thường trở nên thiết yếu.
Bối cảnh pháp lý đang thay đổi nhanh chóng và làm phát sinh thêm những nhóm rủi ro mới. Dù các quy chế cấm thực thể nước ngoài chính thức có hiệu lực vào năm 2026, nhưng một thực tế đáng ngại là chỉ khoảng 38% số nhà phát triển cảm thấy hoàn toàn tự tin có thể đáp ứng.
Hậu quả tài chính của việc tuân thủ chậm trễ là rất nghiêm trọng. Việc không tuân thủ các tiêu chuẩn an ninh mạng và quy định ngày càng chặt chẽ của Ủy ban Điều tiết Năng lượng Liên bang (FERC) có thể dẫn tới mức phạt 1 triệu USD mỗi ngày đối với các nhà phát triển năng lượng tái tạo.
Ngoài ra, CAC nhấn mạnh các đơn vị nhận bảo hiểm thuế đang siết chặt điều khoản, với 75% từ chối bảo hiểm cho việc nâng định giá vượt quá 25%, gây thêm khó khăn cho việc huy động vốn dự án.
Theo PV
Điện mặt trời mái nhà phát huy hiệu quả rõ rệt trước áp lực tiền điện tăng cao trong các tháng cao điểm nắng nóng. Theo đó, hàng nghìn hộ gia đình chạy đua lắp điện mặt trời trong tháng 4.
Tận dụng hàng chục nghìn mét vuông mái nhà xưởng để lắp điện mặt trời, một doanh nghiệp sản xuất nội thất ở TPHCM đang có thêm nguồn thu hàng tỷ đồng mỗi năm. Đơn vị dự tính đầu tư hệ thống pin lưu trữ BESS để dùng điện ban đêm.
TRUNG QUỐC – Hệ thống điện mặt trời mái nhà trên các trang trại bò sữa có thể làm giảm đáng kể lượng bức xạ nhiệt xuyên qua mái, qua đó giúp giảm tới 2,3 độ C trong chuồng vào khoảng thời gian nắng nóng cao điểm buổi chiều.
