Thị trường nay đã quen với các mô hình chi phí thấp, hiệu năng cao, được phát triển trong điều kiện hạn chế tài nguyên tính toán…
Khác với sự bùng nổ của các mô hình huấn luyện chi phí thấp mà DeepSeek từng tạo ra trước đây, phản ứng của thị trường với bản xem trước V4, mô hình AI mới của DeepSeek, nay lại khá trầm lắng.
Trước đó, DeepSeek-V3 và DeepSeek-R1 khi ra mắt từng gây sốt toàn cầu, khi chứng minh không cần nhiều chi phí cũng có thể tạo ra LLM mạnh mẽ.
Sự xuất hiện của DeepSeek-V3 vào cuối tháng 1/2025 thậm chí đã châm ngòi cho làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ trên toàn cầu, khiến vốn hóa của Nvidia sụt gần 600 tỷ USD, còn Meta phải lập “phòng chiến tranh” để giải mã mô hình đang thay đổi cuộc chơi của Trung Quốc.
Với số tiền chỉ bằng một phần nhỏ so với các mô hình AI siêu đắt của các gã khổng lồ Mỹ, DeepSeek cho hiệu quả tương đương, giới đầu tư khi đó cũng bắt đầu đặt câu hỏi về tính hợp lý của những khoản chi khổng lồ dành cho hạ tầng trí tuệ nhân tạo.
Sự kiện này từng được nhiều nhà phân tích ví như sự kiện “thiên nga đen” trong làn sóng phát triển AI. “Cú sốc” khiến thị trường buộc phải định giá lại hàng loạt giả định, từ chi phí, cường độ cạnh tranh đến năng lực đổi mới công nghệ của Trung Quốc trong bối cảnh các biện pháp hạn chế chip từ Mỹ.
Tuy nhiên, phản ứng tương đối trầm lắng của công chúng đối với DeepSeek-V4 (ra mắt hôm thứ Sáu) dường như đang cho thấy những yếu tố từng làm nên tên tuổi của DeepSeek, giờ đây không còn hiệu quả.
“Lộ trình này khá dễ đoán”, ông Lian Jye Su, nhà phân tích trưởng tại Omdia nhận xét, đồng thời cho biết thị trường đã quen với các mô hình chi phí thấp, hiệu năng cao, được phát triển trong điều kiện hạn chế tài nguyên tính toán.
Còn theo Artificial Analysis, phiên bản DeepSeek-V4 Pro dù cải thiện hiệu năng rõ rệt so với các thế hệ trước, nhưng nhìn chung chưa tạo ra khoảng cách vượt trội so với các đối thủ.
Theo các nhà phân tích, sự bùng nổ các mô hình trước đây của DeepSeek là kết quả của nhiều yếu tố cộng hưởng: định giá bị đẩy lên quá cao của các công ty công nghệ Mỹ, kỳ vọng rằng thị trường sẽ tiếp tục do một vài “ông lớn” thống trị, và sự xuất hiện bất ngờ của một startup Trung Quốc ít tên tuổi nhưng đạt hiệu quả vượt xa dự đoán.
Thế nhưng, hiện tại, những điều kiện đó không còn nữa. Ông Su nhận định thị trường đã thực tế hơn khi nhìn nhận cả tiềm năng lẫn giới hạn của trí tuệ nhân tạo.
Trong khi đó, cạnh tranh nội địa Trung Quốc ngày càng gay gắt, khi hàng loạt công ty liên tục tung ra các mô hình ngày càng mạnh, khiến lợi thế của DeepSeek cũng bị bào mòn.
Dù vậy, bức tranh chung của thị trường AI vẫn rất sôi động. Đầu tuần này, thị trường chứng khoán tại Hàn Quốc và Đài Loan đồng loạt lập đỉnh mới, được thúc đẩy bởi làn sóng lạc quan với các cổ phiếu liên quan đến trí tuệ nhân tạo.
Theo Alfredo Montufar-Helu, Giám đốc điều hành tại Ankura China Advisors, ý nghĩa của V4 không nằm ở việc giành lợi thế trong cuộc đua công nghệ Mỹ – Trung, mà ở cách nó tác động đến thị trường.
Ông cho biết DeepSeek đã tối ưu V4 để vận hành hiệu quả nhất trên chip của Huawei, trong bối cảnh các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ nhằm hạn chế khả năng tiếp cận của Trung Quốc với chip tiên tiến, vốn là nền tảng cho việc huấn luyện các mô hình AI quy mô lớn.
“Yếu tố gây ấn tượng mạnh đã xuất hiện từ năm ngoái và đã được phản ánh vào giá. Điều quan trọng bây giờ là liệu Trung Quốc có thể duy trì đà phát triển AI hay không, và họ có tự chủ được công nghệ chip hay không. Đây mới là những yếu tố mang ý nghĩa địa chính trị sâu sắc”, ông nói.
Giới chuyên gia nhìn chung nhận định DeepSeek đã đi vào guồng ổn định thay vì đột phá như ban đầu. Tuy nhiên, những gì mà DeepSeek mang lại trong lĩnh vực AI vẫn được đánh giá cao.
“Phát súng” của DeepSeek đã thúc đẩy các mô hình AI tương tự tại Trung Quốc liên tục ra đời, phát triển mạnh cả về nghiên cứu, kỹ thuật lẫn ứng dụng thị trường, chẳng hạn như Alibaba có Qwen, ByteDance có Moonshot AI, hay Zhipu AI có GLM/ChatGLM,…
-Bạch Dương
