Giá bán điện thấp hơn giá thành sản xuất
Báo cáo về vấn đề hóa đơn tiền điện tháng 8/2025 và việc đề nghị sửa đổi Nghị định 72/2025/NĐ-CP quy định về cơ chế, thời gian điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân, EVN cho biết, trong cơ cấu giá thành điện hiện nay, giá thành của khâu phát điện chiếm tỷ trọng 83%; các khâu truyền tải, phân phối – bán lẻ, quản lý ngành – phụ trợ chiếm tỷ trọng 17%, tuy nhiên có xu hướng giảm dần qua các năm.
Ở giai đoạn 2022-2023, giá nhiên liệu đầu vào sản xuất điện (than, dầu, khí) và tỷ giá ngoại tệ tăng cao đột biến do ảnh hưởng của sự kiện địa chính trị Nga – Ukraine và nhu cầu nhiên liệu của giai đoạn phục hồi sau đại dịch Covid-19.
Hơn nữa, thủy điện là nguồn điện giá rẻ, nhưng do ảnh hưởng của thời tiết và thủy văn, tỷ trọng sản lượng thủy điện giảm. Vì vậy, phải thay thế bằng các nguồn điện có giá cao.
Tổng sản lượng điện mua từ các nhà máy hạch toán phụ thuộc Công ty mẹ EVN và các nhà máy hạch toán phụ thuộc các tổng công ty phát điện thuộc EVN chiếm tỷ lệ 46% (2022) và 42% (2023) tổng sản lượng toàn hệ thống, còn lại EVN mua điện từ các đối tác bên ngoài EVN.
Trong bối cảnh có nhiều khó khăn, EVN và các đơn vị thành viên đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để tăng hiệu quả sản xuất, tiết giảm chi phí thường xuyên, chi phí sửa chữa lớn (tối thiểu 10%).
EVN cũng cho hay, năm 2022, giá thành sản xuất kinh doanh điện là 2.032,26 đồng/kWh, trong đó giá thành khâu phát điện theo điện thương phẩm là 1.698,45 đồng/kWh, bằng 83,57% giá thành. Thế nhưng, giá bán điện thương phẩm bình quân là 1.882,73 đồng/kWh.
Năm 2023, giá thành sản xuất kinh doanh điện là 2.088,90 đồng/kWh, trong đó giá thành khâu phát điện theo điện thương phẩm là 1.744,12 đồng/kWh, bằng 83,49% giá thành. Còn giá bán điện thương phẩm bình quân chỉ 1.953,57 đồng/kWh.
Như vậy, giá bán điện năm 2022, 2023 lần lượt thấp hơn giá thành điện là 149,53 đồng/kWh và 135,33 đồng/kWh.
Đối với giá thành điện năm 2022-2023, theo EVN, Bộ Công Thương đã tổ chức các đoàn kiểm tra. Năm 2024, Kiểm toán Nhà nước cũng tiến hành kiểm toán chuyên đề “Công tác quản lý giá điện giai đoạn 2022-2023”.
Nhiều khoản chưa được tính dẫn đến lỗ 44.000 tỷ
Báo cáo của EVN cũng nêu rõ, giai đoạn 2022-2023, nhiều khoản chi phí chưa được tính hoặc chưa được tính đầy đủ trong các lần điều chỉnh giá điện còn khoảng 44.000 tỷ đồng.
Điều này khiến EVN chưa được bù đắp đủ chi phí đầu vào, đồng thời ảnh hưởng đến việc bảo toàn và phát triển vốn đầu tư của Nhà nước tại doanh nghiệp.
Thời gian tới, EVN sẽ triển khai thực hiện các dự án quy mô lớn, quan trọng, cấp bách như dự án nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1, nhà máy điện khí LNG Quảng Trạch 2 và 3, nhà máy thủy điện tích năng Bác Ái, các dự án nhà máy thủy điện mở rộng, điện gió ngoài khơi…
Với kế hoạch đầu tư như nêu trên, EVN đánh giá nhu cầu vốn đầu tư để thực hiện dự án là rất lớn.
Tập đoàn này cũng dẫn điểm 2 Điều 52 Luật Điện lực năm 2024: “Giá bán lẻ điện được phản ánh và điều chỉnh kịp thời theo biến động thực tế của thông số đầu vào, bù đắp chi phí hợp lý, hợp lệ với lợi nhuận hợp lý để bảo toàn, phát triển vốn kinh doanh của doanh nghiệp phù hợp với điều kiện kinh tế – xã hội của từng thời kỳ và cấp độ thị trường điện cạnh tranh”.
Ngoài ra, căn cứ Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp thì doanh nghiệp có trách nhiệm bảo toàn và phát triển vốn.
Do đó, để đảm bảo nguồn lực đầu tư các dự án nguồn điện được Chính phủ, bộ ngành giao đầu tư thời gian tới, EVN đề nghị bổ sung Nghị định 72 cho phép tính các khoản chi phí chưa được tính hoặc chưa được tính đầy đủ trong các lần điều chỉnh giá điện trước đây vào phương án giá điện trong các lần tiếp theo.
EVN vừa đưa ra những thông tin về việc có nhiều khách hàng phản ánh hoá đơn tiền điện tháng 8 tăng cao. Trong tháng 8, hơn 3,2 triệu khách hàng có sản lượng tiêu thụ điện tăng 30% trở lên so với tháng 7.
Bộ Công Thương đã có những lý giải về việc đưa khoản lỗ hơn 44.000 tỷ của EVN tính vào giá điện. Đồng thời cho biết, nếu được bổ sung khoản lỗ vào giá, mặt bằng giá điện cuối năm gần như không thay đổi hoặc chỉ tăng 2-5%.
Bộ Công Thương đã đề xuất 2 phương án đưa số lỗ 44.792 tỷ đồng của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) vào giá điện.
