Em gái âm thầm làm sổ đỏ phần đất chưa chia
Theo trình bày của ông T. (ngụ tỉnh Cà Mau) tại phiên phúc thẩm vụ tranh chấp thừa kế tại Toà án nhân dân tỉnh Cà Mau, ông là con trai thứ năm trong gia đình có tám anh chị em, trong đó hai người đã qua đời. Khi còn sống, cha mẹ ông tạo lập thửa đất gần 20.000m2 tại địa phương, được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên mẹ ông.
Cha mẹ ông lần lượt qua đời vào các năm 1997 và 2002, không để lại di chúc. Trước khi mất, mẹ ông đã cho một người con dâu hơn 6.000m2 đất, phần còn lại gần 14.000m2 vẫn do bà đứng tên.
Tuy nhiên, sau khi cha mẹ qua đời, các anh chị em không tiến hành phân chia rõ ràng phần đất này, dẫn đến phát sinh tranh chấp kéo dài.
Mâu thuẫn trở nên gay gắt vào năm 2014 khi bà K. (em gái ông T.) tự làm thủ tục xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng hơn 7.000m2 đất mà các anh chị em khác không hay biết. Bà được cơ quan chức năng cấp hai sổ đỏ cho diện tích này. Đến năm 2020, bà K. tiếp tục cho con gái xây nhà trên phần đất đang đứng tên.
Trong khi đó, phần đất gần 7.000m2 còn lại do ông M. (em trai ông T.) quản lý, sử dụng. Ông M. xác nhận việc bà K. tự ý làm thủ tục cấp sổ đỏ là không có sự thống nhất của các thành viên trong gia đình và đồng ý với việc chia thừa kế theo quy định pháp luật đối với phần đất còn lại.
Cho rằng quyền lợi bị xâm phạm, ông T. cùng anh ruột và chị ruột khởi kiện, yêu cầu Tòa án hủy hai sổ đỏ đã cấp cho bà K. và tiến hành chia thừa kế theo pháp luật.
Ngược lại, bà K. cho rằng phần đất bà đứng tên là do nhận chuyển nhượng và được chị gái tặng cho, có sự đồng thuận của một số người trong gia đình. Tuy nhiên, các tài liệu bà cung cấp như “di chúc” và “biên bản họp thân tộc” đều không có bản gốc để chứng minh tính hợp pháp.
Điều chỉnh phân chia đất thừa kế
Tại phiên tòa sơ thẩm, đa số các thành viên trong gia đình thống nhất chia di sản và không tranh chấp phần đất đã được cho riêng trước đó. Phần đất tranh chấp được xác định theo đo đạc thực tế là hơn 15.000m2.
Hội đồng xét xử TAND khu vực 4 – Cà Mau nhận định không đủ căn cứ xác định việc chuyển nhượng và tặng cho giữa các bên là hợp pháp, nên chấp nhận yêu cầu chia thừa kế.
Theo bản án sơ thẩm số 183/2025/DS-ST ngày 25/9/2025, ông T. được nhận hơn 11.700m2 đất và quản lý thêm hơn 500m2 làm khu thờ cúng. Bà K. được nhận gần 3.000m2. Đồng thời, tòa buộc người chị ruột phải hoàn trả cho bà K. 4 lượng vàng 24K đã nhận trong giao dịch trước đó.
Không đồng ý với phán quyết, bà K. kháng cáo. Tại phiên tòa phúc thẩm, vụ án tiếp tục phát sinh tình tiết mới. Bà K. đề nghị giữ lại phần thừa kế của người chị ruột để đảm bảo nghĩa vụ trả vàng.
Trong khi đó, ông T. cho rằng việc chia đất bằng hiện vật gặp khó khăn do liên quan khu thờ cúng và công trình hiện hữu, nên tự nguyện thanh toán cho chị gái 300 triệu đồng tương ứng giá trị phần thừa kế.
Hội đồng xét xử TAND tỉnh Cà Mau nhận định việc cấp sổ đỏ cho bà K. trước đây là chưa đúng quy định do chưa có sự đồng thuận của đầy đủ các đồng thừa kế. Đồng thời, cấp sơ thẩm còn thiếu sót khi chưa xem xét quyền lợi của các con người con út đã mất trong diện thừa kế thế vị.
Trên cơ sở đó, tòa phúc thẩm quyết định sửa một phần bản án sơ thẩm, chia lại di sản thành 6 kỷ phần, trong đó dành 1 phần cho các con của người con út đã mất. Phần này tạm giao cho ông T. quản lý cho đến khi các đồng thừa kế liên quan có ý kiến đầy đủ.
Cụ thể, bà K. được nhận hơn 2.450m2 đất; ông T. nhận hơn 9.800m2 (bao gồm phần của nhiều người đồng thuận giao lại) và tiếp tục quản lý khu đất thờ cúng. Người chị gái không nhận đất mà nhận giá trị bằng tiền 300 triệu đồng do ông T. thanh toán. Ngoài ra, tòa vẫn giữ nguyên nghĩa vụ của người chị gái phải trả lại cho bà K. 4 lượng vàng 24K.
(Tham khảo Bản án về tranh chấp chia thừa kế quyền sử dụng đất và hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 9/3/2026 của Toà án nhân dân tỉnh Cà Mau)
Chi 66 tỷ đồng mua căn nhà tại TPHCM, nhưng do không ghi nhận rõ việc chuyển giao trang thiết bị nội thất trong hợp đồng, khi tranh chấp xảy ra, bên mua đã phải thanh toán thêm một khoản tiền lớn.
Hợp đồng đặt cọc chuyển nhượng thửa đất phát sinh tranh chấp khi bên bán chưa giải chấp ngân hàng và còn nhầm thửa đất trên thực tế. Người mua buộc phải khởi kiện để đòi lại tiền đặt cọc.
Giao dịch chuyển nhượng thửa đất tại Tây Ninh bị đổ vỡ do tài sản đang thế chấp ngân hàng nhưng vẫn được mang ra nhận tiền đặt cọc. Dù hợp đồng không thể thực hiện, bên bán vẫn không đồng ý trả lại tiền cọc.
