Những ngày đầu năm 2026, lãi suất tiết kiệm ở các ngân hàng (NH) thương mại vẫn phổ biến trên 7%/năm cho các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên. Thống kê mới nhất của Hiệp hội NH Việt Nam (VNBA), lãi suất tiền gửi kỳ hạn 6-12 tháng tại một số NH có thể lên mức 7,5% – 8,1%/năm, tăng khoảng 0,47 – 0,6 điểm % so với trước.
Chưa đáng lo?
Theo VNBA, đợt điều chỉnh tăng lãi suất huy động gần đây chủ yếu đến từ khối NH thương mại cổ phần tư nhân, nhất là các NH quy mô nhỏ và vừa như Bắc Á Bank, ABBank, KienlongBank, GPBank, PVcomBank, BaoVietBank, Saigonbank, VCBNeo, MBV, PGBank…
Làn sóng này đã bắt đầu lan tới các NH thương mại nhà nước, khi cả Vietcombank, VietinBank, BIDV và Agribank đồng loạt tăng lãi suất huy động thêm tối đa khoảng 0,6 điểm % so với trước, nâng lãi suất gửi dài hạn vượt 5%/năm. Đây là lần đầu tiên trong khoảng 2 năm qua, các NH thương mại nhà nước nâng lãi suất.
Xu hướng tăng lãi suất huy động bắt đầu từ cuối tháng 10 tới nay, đẩy mặt bằng lãi suất đầu vào nhích lên đáng kể. Thống kê mới nhất của Công ty Chứng khoán Vietcap, nhiều NH đang huy động lãi suất đụng trần quy định của NH Nhà nước đối với các kỳ hạn ngắn dưới 6 tháng là 4,75%/năm như TPBank, VPBank, Sacombank, Techcombank, VIB. Nhiều NH khác như NCB, ABBank, Sacombank, LPBank, Cake by VPBank tăng cường chính sách ưu đãi, cộng thêm lãi suất lên tới 1 – 1,5 điểm %.
Chuyên gia kỳ vọng xu hướng tăng lãi suất huy động sẽ sớm hạ nhiệt trước Tết Nguyên đán. Ảnh: DUY PHÚ
Áp lực tăng lãi suất đầu vào khiến lãi suất cho vay cũng không còn thấp như trước. Nhiều NH không chỉ thông báo dừng các mức lãi suất cho vay ưu đãi, mà còn điều chỉnh tăng lãi suất cho vay ở một số kỳ hạn. Cán bộ tín dụng Vietcombank một chi nhánh ở TP HCM cho biết lãi suất cho vay mua nhà tại NH này đang áp dụng là 7,9%/năm cố định 6 tháng đầu, và 8,6%/năm cố định 12 tháng đầu, tăng thêm 0,3 điểm % so với hồi đầu tháng 12.
Theo các chuyên gia của Công ty Chứng khoán Vietcap, việc các NH lớn, NH thương mại nhà nước cũng tham gia tăng lãi suất huy động là không bất ngờ. Sau điều chỉnh, lãi suất tiền gửi 12 tháng của nhóm NH thương mại nhà nước tăng lên 5,2%, vẫn thấp hơn so với mức đáy thời đại dịch và thấp hơn khoảng 1,6 điểm % so với mức trước COVID-19. Điều này cho thấy mặt bằng lãi suất vẫn mang tính hỗ trợ cho nền kinh tế.
Chuyên gia tài chính – NH, TS Nguyễn Trí Hiếu dự báo xu hướng tăng lãi suất huy động sẽ còn tiếp diễn ít nhất cho đến Tết Nguyên đán 2026. Bởi thống kê cho thấy tăng trưởng tín dụng thường gấp khoảng 2 lần tăng trưởng GDP. “Năm 2026, nhiều khả năng tăng trưởng tín dụng còn cao hơn nếu muốn mục tiêu tăng trưởng GDP 2 con số. Khi tín dụng tăng mạnh, các NH buộc phải chạy đua huy động vốn, dẫn tới lãi suất tiếp tục chịu áp lực tăng. Sau Tết, khi nền kinh tế bước vào chu kỳ trầm lắng hơn, lãi suất có thể dần hạ nhiệt” – TS Hiếu phân tích.
Kỳ vọng giữ nguyên lãi suất điều hành
Số liệu của NH Nhà nước cho thấy tính đến ngày 24-12-2025, dư nợ tín dụng nền kinh tế đạt trên 18,4 triệu tỉ đồng, tăng 17,87% so với cuối năm 2024. Dù tín dụng tăng cao nhất trong nhiều năm qua nhưng Phó Thống đốc NH Nhà nước Phạm Thanh Hà khẳng định mặt bằng lãi suất cho vay vẫn ổn định. Tính ngày 30-11-2025, lãi suất cho vay bình quân đối với các giao dịch phát sinh mới của các NH thương mại ở mức 6,96%/năm, tương đương cuối năm 2024.
Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà thông tin từ đầu năm 2025 đến nay, NH Nhà nước tiếp tục giữ nguyên các mức lãi suất điều hành nhằm tạo điều kiện cho tổ chức tín dụng tiếp cận nguồn vốn với chi phí thấp để góp phần hỗ trợ nền kinh tế. NH Nhà nước cũng thường xuyên chỉ đạo các NH tổ chức tín dụng tiếp tục tiết giảm chi phí hoạt động để hạ lãi suất cho vay.
Trong dự báo mới nhất, Bộ phận Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu, NH UOB (Singapore) nhìn nhận tỉ giá năm qua được kiểm soát là nhờ NH Nhà nước duy trì lãi suất điều hành ở mức 4,5% trong suốt năm và can thiệp ngoại hối kịp thời nhằm giảm thiểu các đợt biến động mạnh. “Cùng với triển vọng tăng trưởng khả quan trong năm 2026 và áp lực mất giá dai dẳng của VND, chúng tôi kỳ vọng NH Nhà nước vẫn duy trì ổn định lãi suất tái cấp vốn ở mức 4,5%” – chuyên gia của UOB bày tỏ.
Chuyên gia kinh tế, TS Cấn Văn Lực nhấn mạnh chính sách tiền tệ sẽ tiếp tục đóng vai trò là bệ đỡ cho các mục tiêu kinh tế lớn của năm 2026. Vì vậy, mặt bằng lãi suất năm 2026 có thể vẫn duy trì ở mức thấp để hỗ trợ tăng trưởng. Đặc biệt, sức ép tỉ giá USD/VND đang hạ nhiệt khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) cắt giảm lãi suất 3 lần trong năm 2025 và tiếp tục cắt giảm lãi suất trong năm 2026, góp phần giúp NH Nhà nước có thêm dư địa điều hành chính sách tiền tệ.
Ông Vũ Bình Minh – Giám đốc Kinh doanh vốn và tiền tệ, Khối Thị trường vốn và Dịch vụ Chứng khoán, HSBC Việt Nam – cũng kỳ vọng NH Nhà nước tiếp tục giữ ổn định mức lãi suất điều hành.
Theo ông, trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2026 ở mức cao, lạm phát vẫn duy trì ở dưới mục tiêu sẽ cho phép mặt bằng lãi suất bình quân liên NH VND quay về xu hướng ổn định hơn trong thời gian tới. “Lãi suất điều hành nhiều khả năng không cần thay đổi nếu các chỉ số kinh tế chính được giữ vững. Hoạt động trên thị trường mở (OMO), các công cụ chính sách mới như hoán đổi tiền tệ tiếp tục đóng vai trò chủ đạo trong dẫn dắt thị trường tiền tệ, giúp kiểm soát thanh khoản và định hướng kỳ vọng lãi suất. Đây được đánh giá là điểm tích cực, phản ánh bước chuyển sang điều hành thị trường mở hiệu quả, linh hoạt hơn” – ông Minh nói.
Hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn
Theo nhiều chuyên gia, lãi suất cho vay chưa tăng mạnh và không đáng lo, quan trọng là khả năng tiếp cận vốn, nhất là của các doanh nghiệp (DN) vừa và nhỏ. Tại Diễn đàn Kinh tế Việt Nam lần 4-2025 của Báo Người Lao Động mới đây, ông Lê Thành Thanh, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP Cần Thơ, cho biết dù lãi suất đã giảm, song điều kiện vay vốn và các tiêu chí tiếp cận tín dụng vẫn chưa thông thoáng, gây khó khăn cho DN. “Cần tháo gỡ các nút thắt về tín dụng cho DN vừa và nhỏ thông qua việc đơn giản hóa điều kiện vay vốn, mở rộng bảo lãnh tín dụng, tăng cường vai trò của các chính sách và quỹ bảo lãnh tín dụng tại địa phương” – ông Thanh nói.
TS Trần Quang Thắng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và quản lý TP HCM, cũng cho rằng hiện DN TP HCM phải đối mặt với nhiều áp lực. Khó khăn lớn nhất vẫn là vốn. Dù lãi suất đã giảm nhưng việc tiếp cận tín dụng vẫn khó do các NH thận trọng hơn, nhất là vào thời điểm cuối năm.
