Dời mặt bằng để sống sót
Hơn 10 năm kinh doanh tại phố Giảng Võ (Hà Nội), anh Thành, nhà sáng lập một chuỗi cửa hàng bán bánh mì, vừa đưa ra quyết định khó khăn là chuyển cửa hàng sang địa điểm mới cách đó 200m. Dù tiếc nuối tệp khách quen tại vị trí cũ, nhưng áp lực từ mức giá thuê 27 triệu đồng/tháng đã khiến anh không thể trụ vững.
Tại địa điểm mới, chi phí này giảm xuống chỉ còn khoảng 10 triệu đồng.
Tương tự, tại phố Nguyễn Thị Định, anh cũng quyết định không gia hạn hợp đồng khi chủ nhà thông báo tăng giá lên 42 triệu đồng/tháng từ tháng 12. Bằng cách di chuyển sang mặt bằng mới, anh Thành đã cắt giảm được một khoản chi phí lớn. Cơ sở mới được thuê với mức giá chỉ khoảng 8 triệu đồng/tháng.
Theo anh Thành, với những sản phẩm giá trị thấp như bánh mì, biên lợi nhuận không thể gánh nổi mức thuê 30-40 triệu đồng/tháng trong bối cảnh sức mua sụt giảm. Việc “dứt áo ra đi” giúp doanh nghiệp tiết kiệm hơn 30 triệu đồng mỗi tháng tại mỗi điểm kinh doanh. Số tiền này được anh tái đầu tư vào chất lượng sản phẩm và phúc lợi nhân viên thay vì “đốt” vào mặt bằng.
Đơn vị này đang triển khai rà soát toàn bộ hệ thống và di dời các điểm kinh doanh có chi phí mặt bằng quá cao. Thay vì dành phần lớn ngân sách cho việc thuê mặt bằng, nguồn tài chính được ưu tiên để nâng cao chất lượng sản phẩm và cải thiện phúc lợi cho nhân viên.
Cùng xu hướng đó, một quán cà phê tại phố Bùi Thị Xuân cũng buộc phải đóng cửa trước thời hạn hợp đồng sau khi bên cho thuê thông báo tăng giá từ 15 triệu lên 28 triệu đồng/tháng. Mặc dù hợp đồng được ký trong 5 năm và mới hoạt động được 3 năm, chủ mặt bằng vẫn yêu cầu áp dụng mức giá mới hoặc chấm dứt hợp đồng kèm bồi thường theo thỏa thuận đã ký.
Với mức giá đồ uống phổ biến khoảng 35.000 đồng/ly, chi phí thuê mặt bằng chiếm tỷ trọng quá lớn trong cơ cấu giá vốn, khiến mô hình kinh doanh không còn hiệu quả. Việc đóng cửa và tìm kiếm mặt bằng khác được xem là giải pháp tối ưu trong ngắn hạn.
Sau khi trả mặt bằng, quán cà phê đã tìm được vị trí mới với giá thuê thấp hơn đáng kể. Dù phải bắt đầu lại trong việc xây dựng tệp khách hàng và làm quen với khu vực mới, việc giảm mạnh chi phí thuê giúp hoạt động kinh doanh bớt áp lực về tài chính, tạo điều kiện duy trì vận hành ổn định trong giai đoạn đầu.
Ưu tiên sống sót thay vì bám trụ mặt phố
Theo khảo sát thị trường, một nghịch lý đang diễn ra là tỷ lệ nhà phố treo biển cho thuê, để trống ngày càng gia tăng, trong khi giá thuê vẫn tiếp tục được đẩy lên cao. Dọc nhiều tuyến phố lớn, không khó để bắt gặp những mặt bằng bỏ trống trong thời gian dài, song mức giá chào thuê hầu như không có dấu hiệu điều chỉnh giảm.
Xu hướng chuyển địa điểm kinh doanh để tìm các mặt bằng có mức giá thuê thấp hơn đang diễn ra rõ nét. Trước áp lực chi phí gia tăng và sức mua chưa phục hồi hoàn toàn, nhiều hàng quán chủ động rời bỏ các tuyến phố trung tâm hoặc vị trí đắc địa để chuyển sang khu vực có giá thuê mềm hơn nhưng vẫn bảo đảm khả năng tiếp cận khách hàng địa phương.
Việc dịch chuyển này giúp các cửa hàng giảm gánh nặng chi phí cố định, cải thiện dòng tiền và kéo dài khả năng tồn tại trong giai đoạn khó khăn.
Bên cạnh đó, xu hướng rời các mặt bằng nhà mặt phố để chuyển vào trong ngõ cũng ngày càng phổ biến trong cộng đồng kinh doanh. Sự phát triển của các nền tảng giao đồ ăn, mạng xã hội và thói quen tiêu dùng theo khu vực giúp các cửa hàng trong ngõ không còn quá bất lợi về mặt nhận diện.
Chuyên gia Trần Khánh Minh Sơn cho rằng mô hình kinh doanh F&B, đặc biệt ở phân khúc bình dân, có biên lợi nhuận mỏng nên không còn phù hợp với mức giá thuê cao tại các tuyến phố trung tâm.
Việc dịch chuyển sang các khu vực có giá thuê hợp lý hơn giúp doanh nghiệp giảm rủi ro tài chính, nâng cao khả năng duy trì dòng tiền và tạo dư địa để đầu tư vào chất lượng sản phẩm, nhân sự và trải nghiệm khách hàng. Trong trung và dài hạn, xu hướng này được dự báo sẽ tiếp tục, buộc thị trường cho thuê phải điều chỉnh theo hướng thực tế hơn.
